حضور مردم، بخشی از قدرت دفاعی کشور

در این نبرد خاموش، نه شهری ویران می‌شود و نه مرزی جا به جا می‌گردد، اما اگر موفق شود، می‌تواند اراده یک ملت را هدف قرار دهد.

رهبر معظم انقلاب در پیام اخیرشان به مناسبت عید غدیر و سی و هفتمین سالگرد ارتحال امام خمینی (ره) و سالگرد آغاز رهبری حضرت آیت‌الله شهید سیدعلی خامنه‌ای، با تبیین ابعاد جنگ ترکیبی اخیر تاکید کردند دشمن تمرکز خود را بر دو محور «تاب‌آوری مردم» و «ایجاد خطا در دستگاه محاسباتی مسئولان» قرار داده است؛ هشداری که نشان می‌دهد دشمن در صورت موفقیت می‌تواند بدون شلیک گلوله هزینه‌های سنگینی بر کشور تحمیل کند. حالا پرسش اینجاست که دشمن برای رسیدن به این اهداف از چه ابزار‌هایی استفاده می‌کند و جامعه و مسئولان چگونه می‌توانند این نقشه را ناکام بگذارند؟ 

‌وقتی سناریو‌های دشمن نتیجه نمی‌دهد، راهبردهایش تغییر می‌کند و حالا دشمنان پس از ناکامی در عرصه‌های میدانی، تلاش‌های‌شان به‌سمت تاثیرگذاری بر افکار عمومی و ایجاد شکاف در انسجام داخلی کشور سوق پیدا کرده است؛ موضوعی که رهبر معظم انقلاب در پیام اخیرشان نیز بدان اشاره کرده‌اند.

 

دکتر غلامرضا خواجی عضو هیأت علمی گروه حقوق بین‌الملل دانشگاه فردوسی مشهد در گفت‌و‌گو با جام جم در این خصوص می‌گوید: «امروز ملت ایران در موضوع دفاع از کشور و مقابله با آمریکا یکپارچه هستند، اما دشمن تلاش می‌کند با مواضع و اظهارات خود، در این وحدت شکاف ایجاد کند. دشمن در جنگ نظامی و پروژه اغتشاشات داخلی شکست خورده و تنها یک میدان برایش باقی مانده است؛ میدان نرم‌افزاری و شناختی که هزینه چندانی هم برای او ندارد. از همین رو مسئولان باید به هیچ عنوان تحت تاثیر این روش‌ها قرار نگیرند. آنها باید با صلابت، شجاعت، بدون ترس و بدون تردید عمل کنند.» 

او می‌افزاید: «مسئولان باید کاملا هماهنگ و یکصدا عمل کنند و از بیان مواضع دوگانه بپرهیزند. حفظ انسجام مدیریتی و تقویت تاب‌آوری مردم، دو ضرورت اساسی امروز کشور است. البته در داخل نیز مشکلاتی وجود دارد. مسائل اقتصادی واقعیتی است که همه آن را لمس می‌کنند، اما دشمن دقیقا تلاش می‌کند از همین مشکلات برای دستیابی به اهدافی استفاده کند که در میدان نظامی نتوانسته به آنها برسد. در چنین شرایطی مردم باید تاب‌آوری خود را حفظ کنند و در مقابل، دولت نیز وظیفه دارد با برنامه‌ریزی بهتر، مدیریت مناسب بازار و حمایت مؤثراز معیشت مردم، فشار‌های موجود را کاهش دهد.» 

 

روایت یک ایستادگی 

برخی نبرد‌ها در میدان‌های نظامی تعیین تکلیف نمی‌شوند بلکه سرنوشت آنها در خیابان‌ها، میان مردم و در میزان ایستادگی و تاب‌آوری یک ملت رقم می‌خورد. دقیقا جایی که در این حدود یکصد شب و در تجمعات مردم رقم خورد و محاسبات طرف مقابل را بر هم زد. 

دکتر غلامرضا خواجی با اشاره به اهمیت نقش مردم در تقویت تاب‌آوری این روز‌های کشور عنوان می‌کند: «مردم نباید تصور کنند که حضور‌های اجتماعی، تجمعات و اعلام حمایت‌های عمومی صرفا اقدامی نمادین یا تبلیغاتی است بلکه این اقدامات در عمل بخشی از قدرت دفاعی و حتی تهاجمی کشور در برابر جنگ روانی دشمن محسوب می‌شود و می‌تواند روش‌های دشمن را با شکست مواجه کند.» 

خواجی همچنین ادامه می‌دهد: «تاب‌آوری مفهوم گسترده‌ای دارد و بخشی از آن در حضور اجتماعی مردم، حفظ روحیه عمومی و نمایش انسجام ملی جلوه پیدا می‌کند. واقعیت این است که طرف مقابل از همین سطح از همبستگی و حضور و تجمعات شبانه مردمی نیز شگفت‌زده شده و انتظار چنین واکنش‌هایی را نداشت.» 

آن‌طور که او توضیح می‌دهد، نباید تصور کرد که قرار است این وضعیت سال‌ها ادامه پیدا کند. مسأله تاب‌آوری معادله‌ای دوطرفه است. همان‌طور که ما باید مقاومت کنیم، طرف مقابل نیز ناچار به تحمل هزینه‌هاست. اکنون موضوع اصلی این است که کدام طرف زودتر دچار فرسایش می‌شود. اگر ما کم بیاوریم متضرر خواهیم شد، اما اگر آنها تاب نیاورند، شکست سنگین‌تری را تجربه خواهند کرد. 

 

گلوله‌های بی‌صدا 

در عصر تکنولوژی و شبکه‌های اجتماعی، میدان جنگ تنها به عرصه‌های سیاسی و نظامی ختم نمی‌شود. بخش مهمی از تقابل‌ها در فضای رسانه‌ای و بر سر شکل‌دهی به افکار عمومی جریان دارد. جایی که انتشار اخبار نادرست، روایت‌سازی و عملیات روانی مختلف می‌تواند بر برداشت‌های افراد تاثیر بگذارد. 

عضو هیأت علمی گروه حقوق بین‌الملل دانشگاه فردوسی مشهد نیز با اشاره به این‌که مردم باید نسبت به فضای مجازی هوشیار باشند، تاکید می‌کند: «امروز شبکه‌های رسانه‌ای وابسته به رژیم صهیونیستی و مجموعه‌های فعال در فضای مجازی با شدت بیشتری فعالیت می‌کنند و گاهی مطالبی منتشر می‌شود که هیچ مبنای مستند و قابل اعتمادی ندارد.» 

غلامرضا خواجی خاطرنشان می‌کند: «تاب‌آوری تنها به‌معنای تحمل سختی‌ها نیست بلکه به‌معنای مراقبت از ذهن و ادراک عمومی نیز هست. تاب‌آوری یعنی گرفتار فضاسازی‌های انحرافی نشدن، به شایعات اعتماد نکردن، اخبار را از منابع معتبر دریافت کردن و اطمینان داشتن به این‌که با استمرار این مقاومت و انسجام ملی، شرایط اقتصادی و اجتماعی کشور می‌تواند به سمت بهبود حرکت کند.»