از مجموعههای نمایشی گرفته تا مستندها، ویژهبرنامههای مناسبتی رادیویی، پادکستهای رادیویی و قاب رادیو و تلویزیون همواره سهم مهمی در بازخوانی حماسه خرمشهر داشته است.رادیو و تلویزیون در دهههای گذشته نشان دادند دفاعمقدس و بهویژه آزادسازی خرمشهر، فقط یک سوژه تاریخی نیست، بلکه بستری برای روایت انسانهایی است که با ایمان و غیرت، سرنوشت یک ملت را تغییر دادند. بسیاری از سریالهای ماندگار تلویزیون توانستهاند با خلق شخصیتهای باورپذیر، مخاطب را به روزهای التهاب و مقاومت ببرند؛ روزهایی که هر کوچه خرمشهر روایت یک ایستادگی بود.
این آثار علاوه بر جنبه حماسی، توانستند ابعاد عاطفی، خانوادگی و اجتماعی جنگ را نیز به تصویر بکشند و مخاطب را با رنجها، امیدها و آرزوهای مردمی همراه کنند که در متن تاریخ ایستادند.نکته مهم اینجاست که رسانهملی هیچگاه از پرداختن به این حماسه فاصله نگرفته.
هر سال با فرارسیدن سوم خرداد، شبکههای مختلف رادیو و سیما با ویژهبرنامهها، گفتوگوها، مستندها و آثار نمایشی، یاد خرمشهر را زنده نگه میدارند و نشان میدهند این رخداد همچنان برای افکارعمومی اهمیت دارد. حتی در سالهایی که ذائقه مخاطب تغییر کرده و رقابت رسانهای گستردهتر شده، باز هم روایت دفاعمقدس در رسانهملی جایگاه خود را حفظ کرده است؛ اتفاقی که نشان میدهد این موضوع همچنان ظرفیت ارتباط عمیق با جامعه را دارد.در سالهای اخیر نیز توجه به کیفیت تولیدات دفاع مقدسی بیشتر شده و سازندگان تلاش کردهاند با استانداردهای حرفهایتر، مخاطب امروز را با این آثار همراه کنند.
استفاده از هنرمندان و برنامهسازان توانمند و پرداخت دقیقتر به روایتها باعث شده نسل جوان نیز ارتباط بهتری با این آثار برقرار کند. این روند نشان میدهد رادیو و تلویزیون بهخوبی دریافتند که برای زنده نگه داشتن حماسه خرمشهر، باید زبان روایت را متناسب با سلیقه مخاطب امروز بهروز کند.
با اینحال، خرمشهر هنوز حرفهای ناگفته فراوانی دارد. هنوز میتوان سراغ روایتهایی رفت که کمتر دیده شدهاند؛ از نقش زنان و نوجوانان در روزهای مقاومت گرفته تا زندگی مردمی که پس از آزادسازی، دوباره شهر را از دل ویرانی ساختند. حتی نسل امروز نیز میتواند زاویهای تازه به این حماسه بدهد؛ نسلی که جنگ تحمیلی اول را ندیده اما تشنه دانستن حقیقت آن روزهاست.
شاید اکنون زمان آن رسیده باشد که تلویزیون با بهرهگیری از زبان روایتهای نو، ساختارهای تازه نمایشی و نگاههای خلاقانهتر، این گنجینه تاریخی را با فرمهای متفاوتتری بازآفرینی کند.
خرمشهر هنوز ظرفیت تبدیل شدن به دهها برنامه رادیویی و تلویزیونی و روایتهای تازه را دارد؛ شهری که آزاد شد اما روایتش همچنان ادامه دارد.
هنر رسانهملی در این سالها این بوده که اجازه نداده گرد فراموشی بر این حماسه بنشیند و حالا میتواند یک گام جلوتر برود؛ به سمت کشف ناگفتههایی که هنوز در دل تاریخ باقی ماندهاند.