منظومه فکری رهبر شهید روی آنتن سیما

این طراحی و شبیه‌سازی صندلی رهبر شهید  انقلاب سبب می‌شود مخاطب خیلی زود وارد فضای برنامه شود و با دقت بیشتری به صحبت‌های مهمان گوش کندوتوجه خود رابه تصاویر و فیلم‌های مستند برنامه معطوف سازد.یکی از ویژگی‌های این برنامه استفاده از قالب‌های متنوع رسانه‌ای است. در بخش‌هایی از برنامه از تصاویر آرشیوی، گزارش‌های کوتاه، روایت‌های مستند و گفت‌وگوهای کارشناسی استفاده می‌شود تا موضوعات مطرح ‌شده برای مخاطب ملموس‌تر و جذاب‌تر شود. گاهی موضوع هر قسمت بر یک محور مشخص مانند اقتصاد، فرهنگ، پیشرفت علمی، عدالت اجتماعی، جوانان یا مسائل منطقه‌ای و بین‌المللی متمرکز است و تلاش می‌شود دیدگاه‌های رهبر شهید انقلاب درباره آن موضوع به‌صورت منسجم ارائه شود.  رهنما با استفاده از بخش‌هایی از بیانات و سخنرانی‌های رهبر شهید انقلاب در مناسبت‌های مختلف، تلاش می‌کند موضوعات مهم و راهبردی کشور را از منظر رهبری بررسی کند. در این برنامه معمولا فرازهایی از سخنان ایشان درباره مسائل روز، چالش‌های کشور، آینده‌نگری در حوزه‌های مختلف همچنین توصیه‌ها و رهنمودهای کلان به مسئولان و مردم بازخوانی می‌شود و در ادامه با حضور کارشناسان و صاحب‌نظران مورد تحلیل قرار می‌گیرد. این شیوه باعث می‌شود مخاطب بتواند ضمن آشنایی با متن سخنان رهبری، درک عمیق‌تری از پیام‌ها و اهداف آنها پیدا کند. مخاطبان این برنامه طیف گسترده‌ای از بینندگان تلویزیون را شامل می‌شوند؛ از جوانان و دانشجویان گرفته تا پژوهشگران، فعالان فرهنگی و عموم علاقه‌مندان به مباحث فکری و اجتماعی. به همین دلیل سازندگان برنامه تلاش می‌کنند موضوعات را به‌گونه‌ای انتخاب و ارائه کنند که هم جنبه آموزشی داشته باشد و هم برای مخاطب عمومی قابل دنبال ‌کردن باشد اما تفاوت اصلی این برنامه با دیگر برنامه‌های مشابه درباره زندگی رهبر شهید انقلاب چیست؟ مهمان‌های این برنامه چگونه انتخاب می‌شوند و صحت‌سنجی اظهارات آنان چگونه صورت می‌گیرد؟ این پرسش‌ها را با سیدمهدی موسوی حسینی تهیه‌کننده برنامه رهنما مطرح کردیم. گفت‌وگوی پیشرو حاصل پاسخ‌های اوست. 
سیدمهدی موسوی حسینی با تشریح روند شکل‌گیری برنامه و نحوه انتخاب مهمانان به جام ‌جم گفت: این برنامه با هدف بررسی منظومه فکری و حکمرانی آیت‌الله خامنه‌ای طراحی شده و تلاش کرده از طریق گفت‌وگو با چهره‌های نزدیک به این منظومه فکری، ابعاد مختلف آن را برای مخاطبان روشن‌تر کند.   تهیه‌کننده برنامه رهنما درباره شکل‌گیری برنامه بیان کرد: ایده تولید رهنما از همان آغاز جنگ تحمیلی سوم در ذهن عوامل برنامه شکل گرفت. به گفته او بعد از شهادت امام خامنه‌ای احساس شد فضای رسانه‌ای نیاز جدی به تحلیل اندیشه‌های ایشان و ارائه یک خط تحلیلی برای مخاطب دارد. او اضافه کرد: مسیر برنامه به‌سمت مرور و بررسی آرا و اندیشه‌های امام شهید رفت و عنوان «رهنما» نیز با همین نگاه انتخاب شد. زیرا این اندیشه‌ها می‌توانند راهنمای حکمرانی آینده باشند.
   
معیارهای انتخاب مهمانان برنامه 
موسوی حسینی با اشاره به ساختار برنامه توضیح داد: رهنما یک برنامه گفت‌وگومحور و مهمان‌محور است و انتخاب مهمان‌ها براساس چارچوب مشخصی انجام می‌شود. صرفا نزدیکی افراد به آیت‌الله خامنه‌ای معیار انتخاب نیست بلکه مهم این است که مهمانان درک درستی از منظومه فکری ایشان داشته باشند و بتوانند آن را به شکلی قابل ‌فهم برای مخاطب بیان کنند. مهمان باید علاوه بر توان تحلیل قادر باشد خاطراتی از رهبر انقلاب نیز تعریف کند تا جذابیت برنامه حفظ شود. 
به گفته تهیه‌کننده برنامه رهنما، انتخاب مهمانان با تماس‌های متعدد و بررسی‌های گوناگون انجام شد و در این فرآیند، اقتضائات جنگ نیز بر برخی انتخاب‌ها تاثیر داشت. او توضیح داد، کارگروهی مسئول شناسایی و پیشنهاد مهمانان بودند و در نهایت لیست نهایی پس از هماهنگی با شبکه تهیه شد.  موسوی حسینی درباره روند تولید هر قسمت گفت: پیش از ضبط برنامه تماس تلفنی کوتاهی با مهمان گرفته می‌شد و سپس حدود ۴۰دقیقه تا یک ساعت گفت‌وگوی مقدماتی برگزار می‌شد تا محورهای اصلی گفت‌وگو استخراج شود. این محورها برای مهمان ارسال می‌شد تا با آمادگی کامل در برنامه حاضر شود. 
او افزود: ضبط برنامه حدود یک ساعت و نیم طول می‌کشد و پس از تدوین، نسخه نهایی حدود ۵۰دقیقه روی آنتن می‌رود. موسوی حسینی توضیح داد: بخش‌هایی که از محور اصلی فاصله می‌گیرد یا جذابیت کمتری دارد در تدوین حذف می‌شود. 
   
آیتم‌های مکمل و طراحی دکور 
تهیه‌کننده برنامه رهنما گفت: در کنار گفت‌وگوی اصلی، چند آیتم تصویری نیز وجود دارد؛ از جمله معرفی مهمان و پخش بخش‌هایی از سخنان آیت‌الله خامنه‌ای یا تصاویر مستند از دیدارها که باعث می‌شود فضای گفت‌وگو از حالت خشک خارج شود.  او درباره طراحی صحنه نیز توضیح داد: تلاش شده فضای دکور شبیه حسینیه امام خمینی(ره) ساخته شود و بسیاری از مخاطبان واقعا تصور می‌کردند برنامه در همان حسینیه ضبط شده. موسوی حسینی افزود: نوشته‌های بالای صحنه متناسب با مهمان هر قسمت تغییر می‌کرد.  وی همچنین تاکید کرد: هدف اصلی برنامه پرداختن به نگاه حکمرانی در اندیشه آیت‌الله خامنه‌ای است. دو سؤال محوری تقریبا در همه قسمت‌ها مطرح می‌شود: نخست میراث فکری ایشان چیست و دوم این میراث چگونه در قالب نهادسازی و نظام‌سازی شکل‌گرفته؟ تلاش شده پیام برنامه این باشد که مقاومت و ایستادگی کشور در سال‌های پس از جنگ حاصل همین نگاه نهادساز است. 
 
دلیل انتخاب مجری 
او درباره انتخاب مجری برنامه توضیح داد: برای حفظ فضای تحلیلی و جدی، از یک مجری باسابقه سیاسی استفاده شده است. این مجری تجربه طولانی در مصاحبه با شخصیت‌های سیاسی دارد و حتی در دو مقطع با رهبر انقلاب گفت‌وگو کرده است. به گفته موسوی حسینی حضور چنین مجری‌ای کمک می‌کند فضای گفت‌وگو دقیق و تحلیلی پیش برود.  تهیه‌کننده برنامه رهنما درباره صحت‌سنجی روایت‌های مطرح‌ شده گفت: مهمانان اغلب شخصیت‌های رسمی‌اند و معمولا در جلساتی که خاطرات‌شان مربوط به آن است افراد دیگری نیزحضور داشته‌اند.پیش از ضبط برنامه بسیاری از این موارد بررسی می‌شود و اگر نکته‌ای احتمال سوءبرداشت داشته باشد اصلاح یا حذف می‌شود.موسوی حسینی درباره بازخوردها گفت: پیامک‌های مخاطبان بسیار زیاد بوده و بازتاب برنامه در فضای مجازی نیز قابل‌ توجه است. به گفته او بخش‌هایی از برنامه در شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست می‌شود ومخاطبانی که علاقه‌مند به مباحث نخبگانی‌تر درباره رهبر انقلاب هستند از پیگیرترین بینندگان برنامه‌اند. 

برنامه‌های آینده  و انتشار مکتوب گفت‌وگوها 
تهیه‌کننده برنامه «رهنما» با اشاره به ادامه تولید برنامه گفت: ساختار برنامه رهنما تقریبا تثبیت شده است اما در فصول‌ آینده احتمال تغییر در نوع مهمانان و شیوه گفت‌وگو وجود دارد. موسوی حسینی اعلام کرد: گفت‌وگوهای برنامه در حدود ۲۰محور موضوعی دسته‌بندی می‌شود و ممکن است در آینده به‌صورت مجموعه‌ای مکتوب منتشر شود. از میان مهمانان برنامه، گفت‌وگو با آقایان کبکانیان درباره فناوری و فتاح درباره کمک به محرومان برای او شیرینی خاصی داشته است.  به گزارش جام ‌جم، در مجموع، «رهنما» نمونه‌ای از برنامه‌سازی مبتنی بر تلفیق گفت‌وگو، روایت، آرشیو و طراحی صحنه است که از نظر رسانه‌ای توانسته به یک محصول قابل ‌تکرار، باثبات و دارای ظرفیت گسترش در قالب‌های دیگر تبدیل شود. این عوامل سبب شده برنامه در میان تولیدات مشابه جایگاه ویژه‌ای پیدا کند و به‌عنوان یکی از خروجی‌های موفق تلویزیون در حوزه بازخوانی و تبیین منظومه‌های فکری معرفی شود.