ضرورت ممنوعیت سم زدایی با متادون

منظور از سم زدایی ، مدیریت درمان علائم محرومیت ناشی از قطع مصرف ترکیبات افیونی است و القای این روش به عنوان «پاک ساختن سموم از بدن» نادرست و به نوعی تبلیغات گمراه کننده است

کد خبر: ۱۴۶۴۶۸

؛ هر چند روش سم زدایی با تخفیف علائم محرومیت همراه است ولی اگر با مداخلات روانی ، اجتماعی همراه نباشد این روش فواید کوتاه مدت و اندکی در بر خواهد داشت.
تحقیقات نشان می دهد باقی ماندن طولانی مدت در برنامه درمانی همچون درمان دیگر بیماری های مزمن نظیر فشارخون و آسم ، کلید موفقیت در درمان اعتیاد است . روشهای دارویی مختلفی برای مدیریت درمان علائم ترک (سم زدایی) وجود دارد که اثربخشی خود را نشان داده است از جمله سم زدایی با کلونیدین یا بوپرنورفین . متادون از جمله داروهای مخدر است و توزیع آن الزاما نیاز به نظارت دارد و تجویز آن باید به وسیله پزشکان ذی صلاح صورت پذیرد. برخلاف نگرانی های مطرح شده هیچ ارتباطی میان ممنوعیت سم زدایی با متادون و اجبار بیماران متقاضی سم زدایی به سمت درمان نگهدارنده وجود ندارد. بیمارانی که اندیکاسیون های علمی درمان نگهدارنده را با داروهای آگونیست از جمله متادون ندارند ، می توان با دیگر روشهای سم زدایی شامل کلونیدین یا بوپرنورفین درمان کرد. شواهد نشان می دهد سم زدایی با بوپرنورفین به اندازه متادون و در برخی مطالعات بیش از آن موثر است و القای این باور غلط که بوپرنورفین نمی تواند برای درمان بیماران وابسته به کراک (هروئین خالص ) به کار رود ، نادرست است . حضور در دوره های آموزشی تئوری و عملی که به وسیله وزارت بهداشت برگزار می شود، برای پزشکانی که می خواهند در امور درمان اعتیاد فعالیت کنند الزامی است . داروی متادون خطر بالقوه سوئمصرف بالایی دارد ، به همین دلیل به حداقل رساندن امکان نشت دارو خارج از مجاری درمانی در تمام کشورها ، قوانینی برای تجویز تحت نظارت این گونه داروها وضع شده است. از طرفی براساس قوانین جاری کشور ، وزارت بهداشت تنها مرجع قانونی برای تعیین ضوابط و نظارت بر شیوه تجویز داروهاست . براساس پروتکل درمان وابستگی به ترکیبات افیونی با داروهای آگونیست که به تمام مراکز ابلاغ شده است صرفا 10 درصد سهمیه متادون برای درمان سم زدایی منظور و 90 درصد باقیمانده باید صرف درمان نگهدارنده شود ولی متاسفانه بررسی تحلیلی آمار خدمات درمان اعتیاد ارسال شده توسط مراکز درمانی و گزارش های تفصیلی نظارتی دانشگاه ها در سال 85 نشان می دهد ، بیشتر مراکز درمانی کشور نسبت فوق را رعایت نکرده اند. به عنوان مثال مواردی دیده شده که یک بیمار در یک دوره یکساله بیش از 10 بار در یک مرکز با متادون سم زدایی شده است !
مجموعه بررسی های انجام شده نشان می دهد نه تنها ادامه این روند باری از دوش مشکل اعتیاد کشور برنمی دارد، بلکه می تواند عوارض و هزینه های متعددی را به نظام سلامت کشور تحمیل کند و نظر به در دسترس بودن داروی آگونیست بوپرونورفین و تدوین پروتکل درمان با این دارو اداره پیشگیری و درمان سوئمصرف مواد وزارت بهداشت مقرر کرده است درمان سم زدایی با متادون در مراکز ممنوع شود.
بدیهی است ممنوعیت سم زدایی با متادون مورد تاکید وزارت بهداشت بوده و با مراکز خاطی در چارچوب مقررات برخورد قانونی خواهد شد.
در پایان متذکر می شود برخلاف برخی تبلیغات و القائات نادرست ، صدور دستورالعمل فوق به معنی محدود کردن بخش خصوصی نیست بلکه بیشتر با هدف مدیریت درست به موقع متادون ، سیاست جاری وزارت بهداشت ، بهره مندی از همه ظرفیت های موجود اعم از بخش دولتی و خصوصی به منظور گسترش خدمات درمانی اعتیاد به منظور دسترسی آسان و حتی المقدور ارزان آن است ولی جلوگیری از سوئاستفاده های احتمالی ، پیشگیری از تبلیغات گمراه کننده تحت عناوین درمان تضمینی و...
نظارت بر مراکز به منظور تامین سلامت مراجعان از دغدغه های اصلی وزارت بهداشت و دانشگاه هاست بنابراین به همه عزیزان توصیه می شود برای بهره مندی از خدمات درمان اعتیاد صرفا به مراکزی مراجعه کنند که مجوزهای مربوط را از مراجع ذی صلاح و مورد تایید وزارت بهداشت اخذ کرده باشند.