حرکت غیر متعهد ها از حاشیه به متن

تهران امروز در حالی میزبان نشست وزرای غیرمتعهدهاست که حضور بیش از 56 وزیر و 100 هیات فعال از کشورهای عضو این نهضت ، پیام آور نقش برجسته ایران در عرصه بین الملل است.

کد خبر: ۱۴۴۲۱۹

برگزاری اجلاس امروز که در چهاردهمین اجلاس سران نهضت عدم تعهد در هاوانا، پایتخت کوبا رقم خورد، تاثیر زیادی در نقش آفرینی این نهضت در عرصه تعاملات بین المللی خواهد داشت و در این پرسش که در جهان پرتنش و تنازع آفرین امروز، چگونه می توان بین فرهنگ های مختلف تعامل ایجاد و از این طریق مبانی جهانشمول حقوق بشر را ایجادکرد و پاسخ داد.
این اجلاس که توسط احمدی نژاد، رئیس جمهور افتتاح و وزیر خارجه کوبا به عنوان رئیس نهضت و منوچهر متکی به عنوان میزبان در جلسه افتتاحیه آن به سخنرانی می پردازند، گامی موثر در زمینه تقویت ادبیات بین المللی در زمینه حقوق بشر محسوب می شود. سطح و میزان مشارکت در این اجلاس حکایت از انسجام و همبستگی اعضای نهضت در ایفای نقشهای برجسته تر در عرصه بین الملل دارد. در حقیقت ایده اجلاس وزرای نهضت عدم تعهد درباره حقوق بشر و تنوع فرهنگی در بیانیه سپتامبر 2006 غیرمتعهدها مورد استقبال قرار گرفت و این بیانیه با تاکید بر میزبانی تهران در سپتامبر 2007 تمامی کشورهای عضو را به مشارکت فعالانه در این نشست تشویق کرد.
باید توجه داشت که ایده تنوع فرهنگی به صورتی گسترده با مفاهیمی اساسی همچون حق تعیین سرنوشت ، احترام به همگان ، بردباری ، گفتگوهای میان فرهنگی و غنابخشی به جهانشمولی حقوق بشر ارتباط می یابد و به اعتقاد جمهوری اسلامی ایران تمامی جوامع و ملل در سراسر جهان با سوابق گوناگون فرهنگی ، تاریخی و مذهبی ، همزمان ضمن تاکید بر مشخصات و ویژگی های مربوط به خود و با رعایت ارزشهای فرهنگی و مذهبی خویش ، در مفهوم کلان جهانشمولی حقوق بشر سهیم اند. در در این چارچوب تقویت گفتگوی بین فرهنگی برای رسیدن به تعاریف جهانشمول از حقوق بشر حائز اولویت و مقدمه چنین رویکردی احترام به تنوع فرهنگی است تا زمینه گفتگو را فراهم آورد.
از سوی دیگر، پدیده جهانی شدن نیز تاثیرات گوناگونی را بر جریان تنوع فرهنگی بر جای گذاشته است.
فرآیند جهانی شدن ، روند تطابق فرهنگی و تحمیل ارزش های بیگانه را تسهیل کرده و طرفداران توسعه طلبی فرهنگی برای جهانی کردن نظام ارزشی خود در سراسر جهان را به بهای حذف سایر نظام های فرهنگی و ارائه تصویری نادرست از آنها نمایان می سازند. پافشاری بر این رویکرد باعث انزوای سایر فرهنگ ها، نابردباری و نژادپرستی می شود.ابتکار جمهوری اسلامی ایران در میزبانی و برگزاری اجلاس وزرای نهضت عدم تعهد در زمینه حقوق بشر و تنوع فرهنگی به منزله ایجاد فرصتی برای طرح دیدگاه های کشورهای در حال توسعه درخصوص موضوع یاد شده و محورهای مهم فوق الذکر است.
برگزاری چنین نشستی با توجه به کثرت کشورهای عضو نهضت عدم تعهد و سطح برگزاری آن و اهمیت و جذابیت موضوع اجلاس می تواند از اهمیت زیاد برخوردار باشد. نشست یاد شده موجب ارتقای همبستگی میان اعضای عدم تعهد، افزایش سهم و مشارکت نهضت عدم تعهد در تعاملات بین المللی و بویژه مباحث حقوق بشر و تنوع فرهنگی شده و مکمل فعالیت کشورهای عضو در چارچوب سایر تشکل ها و ائتلاف های مربوط به کشورهای در حال توسعه خواهد بود.

مقابله با تک قطبی شدن جهان

از دید سران غیرمتعهدها در حال حاضر تک قطبی بودن جهان و طرح ادعاهای سلطه گرایانه در مناسبات خارجی ، سوئقصد علیه منشور سازمان ملل متحد و اصول و حقوق بین الملل محسوب می شود. از این رو در حالی که جهان غرب می رود تا به تکتازی خود در عرصه بین الملل ادامه دهد، این جنبش می تواند به فرصتی برای تمرکز سیاسی اعضا دفاع از منافع جمعی در نظام بین الملل مبدل شود.
در این میان ، موضوع پرونده هسته ای ایران نیز جانی دوباره به کالبد این سازمان بخشیده است و حمایت بیشتر اعضا از برنامه های صلح آمیز هسته ای ایران در چهاردهمین اجلاس و محکومیت فعالیت های هسته ای اسرائیل در گسترش سلاحهای نامتعارف حکایت از رمق سیاسی دوباره در این سازمان دارد. با این حال ، ظرفیت ها و استعدادهای سازمانی که بیش از دوسوم کشورهای جهان را در خود جای داده است ، بیش از آنچه درباره آن سخن گفته اند، می تواند باشد و تحولات فعلی جهان حاضر نقش پررنگ تری به آن می دهد.
جنبش غیرمتعهدها می تواند خواستار تصحیح ترکیب شورای امنیت به عنوان اصلی ترین چالش صلح و امنیت در جهان باشد و از اعمال فشارهای سیاسی و سوئاستفاده های این شورا در ابزارهای بین المللی سازمان ملل چون سازمان بین المللی انرژی اتمی ممانعت به عمل آورد. در عین حال ، حضور وزرای این اجلاس در تهران ، پیام معناداری نیز برای جهان غرب دارد و آن ، این که آهنگ انزوای ایران در 60 درصد از خاک مان شنیده نمی شود.