روزگار بی رونق اردوهای دانش آموزی
صولت فروتن - اردوهای دانش آموزی واژه آشنایی برای دانش آموزان حداقل تا دهه قبل بود، اما اینک این واژه کمتر مورد توجه است و تغییر نگاه آموزش و پرورش به مسائل
این مساله تا جایی است که بر اثر این بی توجهی در حال حاضر اکثر اردوگاه های آموزش و پرورش نیازمند بازسازی و تقویت امکانات است ؛ البته بازسازی و نگاه دوباره به 267اردوگاه کشور که در اختیار آموزش و پرورش است ، در صورتی تحقق می یابد که انگیزه و برنامه جدی برای تقویت جایگاه زندگی اردویی و «اردومحوری» در فعالیت های دانش آموزان و معلمان ایجاد شود.
در غیر این صورت اردوگاه های دانش آموزی که اکثر آنها در دل طبیعت و در مناطق خوش آب و هوا قرار دارند، اسیر قهر طبیعت می شوند همچنان که مدیرکل اردوها و فضاهای پرورشی وزارت آموزش و پرورش می گوید: اکثر اردوگاه های دانش آموزی نیازمند بهسازی و توسعه کمی و کیفی هستند.
به گفته حسین گرایلی ، این اردوگاه ها دچار فرسودگی شده و تنها 4اردوگاه شهید رجایی نیشابور، شهید باهنر تهران ، شهید بهشتی اصفهان و میرزاکوچک خان رامسر به صورت کشوری دارای امکانات تقریبا مناسب هستند و دیگر اردوگاه ها از بافت فرسوده ساختمانی ، امکانات ضعیف و کمبود تجهیزات رنج می برند.
در حال حاضر و در واقع در دهه اخیر بیشترین شعارهای مسوولان آموزش و پرورش حول محور مهارت های زندگی ، آموزش و پرورش خلاق ، مدرسه محور، دانش آموز محور و شعارهایی از این قبیل بوده است که به اعتقاد کارشناسان ، ایجاد انگیزه و فضای لازم برای تحقق این شعارها و اجتماعی کردن دانش آموزان در کنار آموزش مهارت های زندگی و انگیزه مند کردن آنها در اردوهای دانش آموزی امکان تحقق دارد و می توان با تقویت برنامه های اردویی در کنار مربیان کارآزموده و دارای روان شناسی قوی ارتباطی با دانش آموزان ، فضای ذهنی دانش آموزان را از کلاسهای خشک و تئوری به سوی تعامل با طبیعت و زندگی در کنار همسالان در اردو و آموختن تجربه تغییر داد.
محمدرضا قربانی موسوی که اینک در آموزش و پرورش به عنوان معلم استخدام شده است ، با یادآوری انگیزه مشوق دانش آموزان نسل خود برای رفتن به اردو می گوید؛ در سالهایی که در دبیرستان درس می خواندم ، از طریق معلمان و مدیران مدارس بخصوص مربیان پرورشی به سوی مسابقات فرهنگی و هنری جذب می شدیم و این مسابقات در مراحل استانی و کشوری به صورت مجتمع و اردویی برگزار می شد و در حین مسابقه و رقابت ، برنامه های شاد و مفرح و تربیتی و آموزشی در محیطی آرام و دوستانه عرضه می شد که حاصل آن آموختن ، دوست یابی ، آشنایی با فرهنگ های مختلف سراسر کشور و ایجاد اعتماد به نفس بود.
به گفته وی ، اغلب دانش آموزان شرکت کننده در این اردوها از انگیزه لازم برای درس خواندن نیز برخوردار بودند و در حال حاضر نیز اگر آموزش و پرورش به طریقی از افراد شاغل کنونی نظرسنجی کند، درمی یابد که بسیاری از این افراد در آن دوره با شور و شوق در این اردوها شرکت می کردند.
نبود تشکیلات لازم
اما با کم شدن فعالیت مربیان پرورشی و ضعف ساختاری این تشکل در آموزش و پرورش و همزمان ، به صحنه آمدن رقبای سرسخت برای آموزش و پرورش در زمینه پرکردن اوقات فراغت و کلاس های فوق برنامه از جمله وسایل و ابزار رایانه ای و البته گسترش برخی آسیبهای اجتماعی با وجود تاکید بر آموزش مهارت های زندگی و محور قرار دادن آن در شعار از سوی آموزش و پرورش ، فعالیت های اردویی کاهش چشمگیری یافت و اکنون بنا به اعلام قائم مقام اردوی ملی مربیان تشکیلات دانش آموزی 8میلیون دانش آموز از فعالیت های اردویی به هیچ وجه استفاده نمی کنند.
اردشیر دهقانی می گوید: در حال حاضر 6میلیون دانش آموز از فعالیت های اردویی و در واقع فعالیت های غیررسمی که در آموزش و پرورش متولی ندارد، از طریق سازمان دانش آموزی استفاده می کنند و آموزش و پرورش باید برای تحقق برنامه های خود از طریق گسترش این فعالیت ها به پیش برود.
محمدصادق میرزاپور، سرپرست اردوی دانش آموزی در تشکیلات پیشتازان دانش آموزی نیز با اشاره به عنصر انگیزه برای ورود به فعالیت های فوق برنامه می گوید: آموزش و پرورش باید در این زمینه فعالیت کند، چرا که به زور نمی توان دانش آموزان را به فعالیت های فوق برنامه کشاند و در این راه باید مربیان و معلمانی را که خود سابقه حضور در این فعالیت ها را در دوره دانش آموزی داشته اند، برای تشکیلات اردویی جذب کند و به کمک آنها برای این گونه فعالیت های اردویی برنامه ریزی کند تا در درجه اول دانش آموزان و والدین با فواید فعالیت های اردویی آشنا شوند.
امنیت اردوها
یکی از مهمترین عواملی که در سالهای اخیر به کاهش رونق اردوهای دانش آموزی منجر شده است ، بروز برخی حوادث اردویی است. گرچه به گفته برخی کارشناسان ، بروز این گونه حوادث ، گاه اجتناب ناپذیر است ، اما ضمانت برگزاری موفق و بدون حادثه اردوها حقی است که باید به دانش آموزان و والدین آنان داده شود.
در این رابطه مسعود یوسفی ، مدرس و مربی سازمان دانش آموزی لرستان می گوید: اگر مربیان آموزش دیده براساس دستورالعمل های ایمنی اردوها را برگزار کنند، مشکلات کمتری ایجاد می شود.
او از تشکیلات سازمان دانش آموزی به عنوان تشکیلاتی استاندارد برای برگزاری اردوهای دانش آموزی نام می برد و می گوید: مدارس توجه چندانی به تشکیلات دانش آموزی ندارند و اردوهای دانش آموزی مدارس خودسرانه برگزار می شود.
ضرورت تحول در سازمان دانش آموزی
او در عین حال از تغییرات مکرر در مدیریت سازمان دانش آموزی و ضعف در عضوگیری این سازمان به عنوان مشکلات این سازمان نام می برد، مشکلاتی که شاید بتوان از آن به عنوان محورهای ناکارآمدی سازمان دانش آموزی که مدعی جذب و فعال کردن دانش آموزان در حوزه هایی مانند فعالیت های فوق برنامه است ، نام برد و این سوال را مطرح کرد که این سازمان که هر ساله بودجه ای را به همین عنوان از آموزش و پرورش می گیرد، تا به حال چه توفیقی در این راه کسب کرده است و چه گزارشی می تواند از موفقیت خود ارائه کند.
یکی از مربیان باسابقه در امور اردویی و فعالیت های فوق برنامه که نمی خواهد نامی از او برده شود، می گوید: وزارت آموزش و پرورش باید دغدغه ورود به فعالیت های فوق برنامه برای دانش آموزان و نظارت جدی بر آن را در دستور کار خود قرار دهد و به طور جدی به ایجاد فضا، امکانات و انگیزه برای گسترش فعالیت های فوق برنامه و استفاده از امکانات موجود اردوگاهی بپردازد و در این راه ، متولی خاصی را مشخص کند تا در مدارس دولتی و غیردولتی به توسعه این فعالیت ها بپردازد و اگر قرار است سازمان دانش آموزی یا هر تشکیلات دیگری به این امر مبادرت کند، بر کار آن نظارت جدی داشته باشد تا رونق مناسبی به اردوهای دانش آموزی با حفظ تمام موارد ایمنی آن داده شود.
گفت و گو
نادر فریادشیران در گفت و گوی اختصاصی با جام جم آنلاین؛
۱۶ نفر را با خودم به جام جهانی نمیبردم / فرانسه، شانس اول قهرمانی
