مهارت های ویژه یادگیری

موارد و عوامل متنوع و مختلفی در ایجاد تاثر قوی نقش دارند، هر چه تعداد و شدت این عوامل بیشتر باشد، تاثر کافی تر خواهد بود و بعکس. این عوامل شامل موارد زیر است:
دقت: مونتنی ، دقت را قلم حکاکی حافظه می داند. برای افزایش تاثر و به طور کلی برای داشتن حافظه خوب لازم است که به طور شایسته ای دقت خود را درباره موضوعی که می خواهیم به خاطر بسپاریم ، معطوف کنیم و اجازه ندهیم که موضوع دیگری آن را متوجه خود کند. برای این که عامل دقت را خوب به کار ببندیم باید از همه حواس خود به بهترین شکل ممکن کمک بگیریم. حواس ظاهری ما بینایی ، شنوایی ، بویایی ، لامسه و چشایی در ایجاد دقت موثرند.
بینایی: با این که ضعیف کردن محرکها نه تنها به تقویت حس بینایی کمک نمی کند؛ بلکه آن را ضعیف نیز می کند، بنابراین برای تقویت این حس باید کوشید که به هر آنچه در اطرافمان هست دقیق شویم. بسیاری از اشیا را هر روز می بینیم ؛ ولی به علت عدم دقت زود فراموش می کنیم که با تمرین این حس تقویت خواهد شد. به عنوان مثال می توانید به اجزای تشکیل دهنده خودکاری که در دست می گیرید بیشتر دقت کنید و بکوشید به چیزهایی که تا کنون توجه نکرده اید نگاه کنید.
شنوایی: برای تقویت این حس محرک را به حداقل برسانید، به طوری که به سختی قادر به شنیدن نباشید یا اگر به یک قطعه موسیقی گوش می دهید، بکوشید سازهای آن موسیقی که نواخته می شوند را بشناسید.
بویایی: مانند حس شنوایی محرک را ضعیف کنید تا این حس برایتان بیشتر اهمیت پیدا کند.
چشایی: در خوردن غذا دقت کنید آن را آرام بجوید و مزه ها و نوع مواد خوراکی را تشخیص دهید از خوردن غذای داغ بپرهیزید.
لامسه: این حس نقش کمتری در حافظه دارد؛ ولی می توان آن را قوی تر کرد و بر میزان دقت موثر دانست.

همیشه اتفاقات و مطالبی که توام با حوادث غیر معمول باشند بهتر در ذهن ما می مانند

برای دقت جهت یادگیری یک موضوع بویژه به روند عمومی و رنگ نگاه کنید، لمس کنید، بو کنید، گوش کنید، وزن و حجم و سختی را بیازمایید؛ هر چه بیشتر حواس خود را بکار برید بیشتر موضوع را به خاطر می آورید و بهتر یاد می گیرید. هلن کلر می گوید: « دقت مادر حافظه است و دختر دانش» یعنی هر چه دانش و آگاهی و معلومات ما بیشتر شود دقت ما نیز به همان نسبت بالا می رود و هر چه دقت بیشتر می شود یادگیری بهتر میسر می شود.
علاقه: از جمله عوامل دیگری که به افزایش تاثر کمک می کند میزان علاقه فرد به فعالیتی است که صورت می دهد. علاقه مندی باعث تمرکز، دقت ، تداوم و در نهایت افزایش یادگیری می شود.
هیجان: هر هیجانی چه مثبت چه منفی روی حافظه و یادگیری اثر دارد. همیشه اتفاقات و مطالبی که توام با حوادث غیر معمول یا هیجان آور باشد، بهتر در ذهن باقی می ماند مثلا درسی را که معلم یا مربی با هیجان و شوخی آموزش می دهد بیشتر در ذهن باقی می ماند.
توجه انتخابی: توجه به مسائل و امور می تواند به صورت انتخابی صورت گیرد به عنوان مثال به چیز خاصی توجه شود، اگر انتخاب نبود و در یک زمان تمامی محرکها درک می شد، انسان قادر به تحمل آنها نبود و دچار ناراحتی شدید روحی می شد. مقدمه دقت توجه انتخابی است یعنی عملا تا توجه انتخابی در خصوص هدف صورت نگیرد، دقت معنا نخواهد داشت.
انتظار: این عامل روی دقت اثر می گذارد. ایجاد پرسش درباره یک موضوع یا موضوع های مختلف یک کتاب پیش از مطالعه آن باعث ایجاد انتظار برای یافتن پاسخ آن و باعث دقت می شود. به طور معمول افراد کنجکاو دارای دقت بالایی هستند، چون همیشه انتظار جواب مجهولات خود را دارند. به یاد داشته باشید همیشه پیش از مطالعه با طرح پرسشهای مختلف از موضوعی که می خواهید مطالعه کنید در خود انتظار و بالطبع دقت ایجاد کنید.
هدف: همیشه پیش از مطالعه کتاب یا موضوع ، هدف خود را مشخص و تعیین کنید. چه موضوعات و مطالبی مدنظر شماست؛ و حداقل از بخشهایی که هدف شما را برآورده نمی کند خودداری کنید، این مساله نوعی مرزبندی است.
تداعی: تداعی و ارتباط بین مفاهیم ، کلمات و اشیا باید فوق العاده مسخره ، خنده دار و مضحک باشد. مضحک بودن تداعی به حفظ آن تداعی در ذهن و فکر کمک بسیار موثری می کند.
حرکت: همیشه دیدن یک فیلم (تصاویر متحرک) بیش از دیدن یک اسلاید و تصاویر جدا از هم در ذهن باقی می ماند.
رنگهای غیرواقعی: برای پایداری مطالب و اشیا به آنها رنگهای مضحک و غیر واقعی بدهید، مثلا رنگ دریای صورتی.
جابه جایی: از این اصل برای به خاطرسپاری استفاده زیادی می شود. بکوشید جای اشیا و افراد را به صورت غیر واقعی عوض کنید.
خود بازیگری: تا جای ممکن بکوشید در هنگام تداعی و برقراری ارتباط، خودتان را هم دخالت دهید یعنی انجام دهنده کارهای خودتان باشید یا دست کم نظاره گر باشید.
جان و احساس: به اشیا و مطالب جان بدهید مانند دوران کودکی و خودتان هم تحت تاثیر قرار گیرید.
اغراق: تداعی واقعی و روزمره ، پایداری کمی در حافظه دارند و هر چه مبالغه آمیزتر باشند، پایداری بیشتری در حافظه دارند.عواملی که مطالعه کردید در ایجاد ثبات یادگیری بسیار اهمیت دارد و می تواند اعتماد به نفس و خودپنداره شما را به عنوان فراگیر دائمی در طول زندگی و دوران تحصیل رسمی و غیر رسمی بخوبی تقویت کند.