سبزوار، شهر سربداران

مسجدجامع: این بنا در خیابان بیهق واقع شده و وسعت آن حدود 4000 مترمربع است. این مسجد از نوع مسجدهای 4 ایوانی و دارای 2 شبستان نسبتا وسیع است. تزیینات مسجد از نوع کاشی 7 رنگ است و کتیبه های سنگی متعددی بر پایه های ایوان ها نصب شده که از اسناد مهم تاریخی به شمار می رود. تاریخچه ساخت مسجد را به دوران سربداران نسبت می دهند.
مصلی: بنای آجری معروف به مصلی در حاشیه سبزوار قرار دارد. این بنا دارای یک ایوان بزرگ و یک چهارطاقی در آخر ایوان است. روی این چهارطاقی ، یک گنبد بلند قرار دارد که در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است و قدمت آن را برخی به دوران صفویه و برخی به دوران سربداران نسبت می دهند.
مسجد پامنار: مسجد آدینه یا مسجد پامنار، کهن ترین مسجد سبزوار است. تاریخ ساخت آن را به قرن 3 هجری نسبت می دهند. این مسجد در خیابان بیهق قرار دارد و تزیینات مسجد از کاشی های بسیار زیبایی تشکیل شده است. مسجد پامنار دارای کتیبه ای آجری است.
مناره خسروگرد: خسروگرد نام شهری است که حدودا یک فرسنگی سبزوار قرار دارد. در این شهر در قرون 5 و 6 مسجد بزرگی وجود داشته است که مناره کنونی باقیمانده آن مسجد است. این مناره دارای بنای آجری است و نمادی از معماری آن دوران به شمار می رود. این مناره تقریبا سالم باقی مانده است و در فهرست آثار ملی جای دارد.
مزار امامزاده یحیی: این بنای زیبا در خیابان اسرار در مرکز شهر قرار دارد. بنای آن مربع شکل و از نوع چهار ایوانی است و معماری آن به قرون 6 و 7 هجری بازمی گردد. گنبدی به ارتفاع 14 متر و مناره های به طول 30 متر، شکوه خاصی به آن داده است.
مسجد خسروشیر: این مسجد که به منار مسجد نیز معروف است در روستای خسروشیر و در دشت جوین قرار دارد. تزیینات گچی و کتیبه های باقیمانده از آن نشان از عظمت آن در گذشته دارد. این مسجد دارای وسعت زیادی است و قدمت آن به قرن 7 می رسد.
مزار امامزاده شعیب: این بنا در خیابان رضوی سبزوار قرار دارد و دارای یک صحن ، یک ایوان ورودی ، یک گنبد بلند و 4 حجره و 2 مناره به ارتفاع 25 متر است و تاریخچه ساخت آن را به دوران تیموریان نسبت می دهند.
آرامگاه اسرار، بنای ملاحسین کاشفی ، مسجد آق قلعه و آرامگاه خواجه نجم الدین از دیگر بناهای مهم سبزوار هستند.
کاروانسرای مزینان: این کاروانسرا در روستای معروف مزینان در 75 کیلومتری سبزوار قرار دارد که طبق نوشته کتیبه سردر ایوان آن به سال 1064 هجری برای اقامت زوار ساخته شده است. این بنا در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.
کاروانسرای فرامرز خان: این کاروانسرا به رباط کانون نیز معروف است و در فلکه زند شهر قرار دارد. این بنا از نوع چهار ایوانی است. صحن این کاروانسرا مربع شکل است و دارای غرفه هایی در مجاورت آن است. این بنا از عمارت های مشخص دوران قاجاریه است که برای استفاده زوار ساخته شده است.
چهار طاقی آتشکده ریوند: در 30 کیلومتری سبزوار و در ارتفاعات صخره ای در روستای ریوند، بقایای معماری سنگی وجود دارد که اهالی به آن خانه دیو می گویند. این بنا دارای یک چهار طاقی است و طاقها از نوع هلالی و نعل اسبی است که از ویژگی های معماری ساسانی است. ارتفاع این بنا 7 متر و مصالح آن از سنگ و گچ است. ظاهرا این بنا یک معبد متعلق به دوران ساسانی بوده است.
با توجه به رسیدن فصل بهار و آب و هوای خوش سبزوار، مسافرت به این شهر را در فرصتی مناسب از دست ندهید.