سرگردانی شبح برگزیت

حزب لیبرال دموکرات به مانند حزب کارگر و ملی‌گرایان اسکاتلند، درصدد جلوگیری از تحقق برگزیت و برگزاری همه‌پرسی دوباره است. با این‌حال حزب برگزیت خواستار خروج قطعی انگلیس از اتحادیه اروپاست، اما نه به سبک و سیاقی که جانسون آن را می‌پسندد!
حزب ملی‌گرای برگزیت که طرفداران زیادی نیز در کشور انگلیس دارد، خواستار خروج سخت و بدون توافق این کشور با اتحادیه اروپاست. آنها منتقد توافق جانسون و اتحادیه اروپا بر سر خروج از این مجموعه هستند و آن را توافقی ضعیف و خطرناک می‌دانند. بنابراین، در انتخابات ماه آینده، ما شاهد نقش‌آفرینی خاص چهار حزب کارگر، محافظه‌کار، لیبرال دموکرات و برگزیت خواهیم بود و احزاب دیگر، عملاً بازی خود را با یکی از این احزاب تنظیم خواهند کرد.
خشم ترامپ
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات‌متحده که از اصلی‌ترین حامیان بوریس جانسون محسوب می‌شود، پس از توافق نخست‌وزیر انگلیس با سران اروپایی بر سر «برگزیت نرم» نتوانسته است خشم خود را از جانسون پنهان کند. ترامپ هفته گذشته در اظهاراتی مداخله‌جویانه به مقامات انگلیسی هشدار داد که این کشور باید از اروپا خارج شود، اما در نه سایه توافق با اتحادیه اروپا! رئیس‌جمهور آمریکا به دولت انگلیس هشدار داد که تحقق برگزیت نرم (برگزیت همراه با توافق) منجر به وابستگی اقتصادی لندن به اروپا طی سال‌های آینده خواهد شد و مناسبات اقتصادی انگلیس و ایالات‌متحده را در هاله‌ای از ابهام قرار می‌دهد. با این‌حال کاخ‌سفید از بوریس جانسون، نخست‌وزیر و نایجل فاراژ، رهبر حزب افراطی برگزیت خواسته است تا برای جلوگیری از بدتر شدن اوضاع و سرکار آمدن حزب کارگر در قدرت، با یکدیگر ائتلاف کنند.
احتمال تعلیق پارلمان
آخرین نظرسنجی صورت گرفته توسط رویترز در انگلیس نشان می‌دهد در فاصله حدود یک ماه باقیمانده تا انتخابات سراسری، حزب محافظه‌کار موفق به کسب 38 درصد از آرای عمومی خواهد شد، این در حالی است که حزب کارگر 31 درصد آرا را کسب خواهد کرد. باید توجه کرد که این اختلاف در هفته گذشته، حدود
14 درصد بوده و هم‌اکنون به نصف کاهش پیدا کرده است. نظرسنجی اسکای نیوز نیز نشان می‌دهد که حزب لیبرال دموکرات به رهبری جوسوینسون که درصدد جلوگیری از کلیت خروج از اروپاست، ۱۷درصد و حزب برگزیت به رهبری نایجل فاراژ ۱۱درصد آرای عمومی را در انتخابات کسب خواهند کرد.
حزب سبز و حزب ملی اسکاتلند نیز به ترتیب ۵ و ۴ درصد آرا را به خود اختصاص خواهند داد. گرچه با توجه به تأثیرگذاری مستقیم، موضوعاتی مانند برگزاری مناظره تلویزیونی مستقیم میان جرمی کوربین و بوریس جانسون روی آرای مردم، قضاوت در‌خصوص نتایج نهایی انتخابات زود به نظر می‌رسد، اما اگر شرایط فعلی در انگلیس تا زمان برگزاری انتخابات باقی بماند، هیچ حزبی نمی‌تواند اکثریت کرسی‌های مجلس عوام را به دست آورد. در این صورت، پارلمان انگلیس تا زمان تشکیل دولتی ائتلافی در لندن معلق خواهد شد! مانند اتفاقی که در جریان انتخابات سراسری سال 2010 میلادی رخ داد و تا مدت‌ها، مولد بحران سیاسی در لندن بود.
با توجه به اختلافات بنیادینی که میان حزب محافظه‌کار با دو حزب کارگر و لیبرال دموکرات وجود دارد، احتمال حضور و مشارکت آنها در هر دولتی که جانسون در آن حضور داشته باشد عملاً منتفی خواهد بود. اما ائتلاف دو حزب برگزیت و محافظه‌کار (پس از انتخابات سراسری) مستلزم عقب‌نشینی جانسون یا فاراژ از خواسته‌های حزبی خود خواهد بود. در این صورت، تن دادن جانسون به خروج سخت و بدون توافق از اروپا یا تن دادن فاراژ به توافق برگزیت با اروپا، به معنای مرگ سیاسی هر یک از این سیاستمداران خواهد بود.
‌گذار به وضعیت بدتر
منظومه سیاسی پیچیده‌ای که در انگلیس به وجود آمده است، نشان می‌دهد که فارغ از این‌که کدام حزب بتواند پس از انتخابات آذرماه امسال نقش محوری در قدرت ایفا کند، لندن تا سال‌ها و بلکه دهه‌های آینده درگیر عواقب و تبعات برگزیت خواهد بود. «برگزاری همه‌پرسی دوباره بر سر برگزیت» که خروجی احتمالی پیروزی حزب کارگر و لیبرال دموکرات‌ها است، قطعاً خشم احزاب محافظه‌کار و برگزیت و ملی‌گرایان را برانگیخته خواهد کرد و منجر به بروز بحران‌های عمیقی (ازجمله تظاهرات خشونت‌آمیز) در انگلیس خواهد شد.
«خروج نرم» یا «خروج سخت» از اروپا نیز که محصول حضور یک دولت ائتلافی ضعیف (ائتلاف احتمالی محافظه‌کاران و حزب برگزیت) در لندن خواهد بود، به بروز شورش‌های عمیق از سوی موافقان بقای انگلیس در اروپا و مخالفان برگزیت منجر خواهد شد. فراتر از آن، در حالتی که برگزیت سخت رخ دهد، اتحادیه اروپا قطعاً از همه ظرفیت‌ها و توانایی‌های خود برای مواجهه با دولت بعدی انگلیس و تحت‌فشار قرار دادن آن در ابعاد اقتصادی، سیاسی و اجتماعی استفاده خواهد کرد. بنابراین برگزاری انتخابات سراسری 21 آذر در انگلیس، به‌جای آنکه نقطه «تعیین تکلیف برگزیت» باشد، نقطه گذار لندن به شرایطی بدتر از وضعیت فعلی خواهد بود، وضعیتی که هیچ‌یک از سیاستمداران انگلیسی پیش‌بینی تحقق آن در آستانه گذار به سال 2020 میلادی را نمی‌کنند.

زهرا ساختمانیان

بین‌الملل