در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
بازگشت به خانه پس از 4 میلیارد سال!
در جریان شش ماموریت سرنشیندار که روی کره ماه فرود آمدهاند، فضانوردان در مجموع بیش از 348 کیلوگرم سنگ و خاک از ماه به زمین آوردهاند. با آنکه نزدیک به نیمقرن از آخرین فرود انسان در ماه میگذرد، اما همچنان دانشمندان روی نمونههای سنگ و خاک ماه آزمایش و مطالعه میکنند. پژوهشگران ناسا چندی پیش اعلام کردند یکی از سنگهایی که فضانوردان در جریان ماموریت آپولو 14 به زمین آوردهاند، منشأ زمینی داشته و ادعا کردهاند قدیمیترین سنگ زمین است!
پژوهشگران در این سنگ مقادیر زیادی کوارتز، فلدسپات و زیرکون یافتند که در ماه ترکیبات نایابی محسوب میشود؛ اما در زمین به وفور وجود دارد. آنها میگویند احتمالا نزدیک به چهار میلیارد سال پیش که زمین سیاره جوانی بوده، بر اثر برخورد سیارک یا دنبالهداری به زمین، مقادیر زیادی سنگ از روی زمین کنده شده و به سطح ماه برخورد کرده و برای میلیاردها سال زیر سطح ماه مدفون بوده است. در آن زمان ماه تا زمین تنها حدود 130 هزار کیلومتر فاصله داشت؛ تقریبا یکسوم فاصله کنونی که قریب به 380 هزار کیلومتر بهطور متوسط است.
اما 26 میلیون سال قبل سیارکی به ماه برخورد و دهانهای روی ماه ایجاد کرد. بر اثر این برخورد سنگهای قدیمی که منشأ زمینی داشتند، دوباره در سطح ماه قرار گرفتند. این سنگها آنقدر خوشاقبال بودند که 48 سال قبل وقتی فضانوردان آپولو 14 راهی ماه شدند، قطعهای از آنها را به صورت تصادفی از سطح ماه جمعآوردی کردند و پس از چهار میلیارد سال به خانهاش در زمین برگرداندند! پژوهشگران ناسا میگویند این سنگ بین چهار تا 1/4 میلیارد سال پیش در عمق حدود 20کیلومتری زمین کریستاله شده و بهوجود آمده است.
محمدرضا رضائی
جامجم
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
