حق‌و حساب تام‌هنکس در تهران

الان شما قهرمانید؟
ترجمه اول: انتشارات یوبان
عنوان ترجمه: نوشته‌های ماشین تحریر
مترجم: سلمان ثابت
تاریخ انتشار: 19 فروردین 97
454صفحه/ 35هزارتومان
هیچ اطلاعی از جزئیات این ترجمه فارسی در دست نیست. چیزی در رسانه‌ها درباره این ترجمه نوشته نشده است؛ حتی خبر انتشار کتاب را هم هیچ رسانه‌ای منتشر نکرده اما دست کم می‌شود از تاریخ قرارگرفتن کتاب در یکی از فروشگاه‌های اینترنتی متوجه شد که از همه جلو زده و در 19فروردین منتشر شده است. الان دوستان در دفتر انتشارات یوبان فکر می‌کنند قهرمان این ماراتن هستند؟ راستش می‌توانستیم برای این‌که اطلاع بیشتری درباره این ترجمه کسب کنیم آن را از همین فروشگاه اینترنتی سفارش بدهیم برایمان بیاورند، اما این کار را نکردیم تا حق ناشری که حق انتشار ترجمه فارسی را خریده، پایمال نشود.

شکست‌خورده
ترجمه دوم: انتشارات افق
عنوان ترجمه: داستان‌های ماشین تحریر
مترجم: محمد جوادی
تاریخ انتشار: 10 اردیبهشت 97
464صفحه/ چاپ دوم؛40هزارتومان
انتشارات افق بی‌تردید شکست‌خورده این ماراتن ناجوانمردانه بنگاه‌های اقتصادی در لوای نشر است. البته شکست‌خورده‌ای که لااقل در این ماجرا اخلاقی عمل کرده است. این ناشر حتی نتوانسته به عنوان اولین ناشر، ترجمه‌اش را منتشر کند. با همه این اوصاف، رعایت خودخواسته این انتشارات به قانون جهانی کپی‌رایت در طولانی‌مدت باعث می‌شود که اعتماد مخاطب فارسی‌زبان به کتاب‌هایش بیشتر شود و هیچ عجیب نیست که با وجود سه ترجمه دیگر از «داستان‌های ماشین تحریر» در بازار کتاب ایران، این ترجمه بیش از باقی بفروشد. چنان‌که تا حالا هم همین اتفاق افتاده است.

این اسم را از کجا آوردید؟
ترجمه سوم: انتشارات نون
عنوان ترجمه: ماشین تحریر عجیب
مترجم: نیلوفر خوش‌زبان
تاریخ انتشار: 23 اردیبهشت 97
416صفحه/ 34هزارتومان
سومین ترجمه هم با فاصله چند روز از انتشار نسخه انتشارت افق به بازار آمد. با طرح جلدی کاملا مشابه نسخه اصلی اما با اسمی که کامل نیست.
عنوان اصلی کتابUncommon Type: Some Stories
است و مقبول‌ترین ترجمه همان «داستان‌های ماشین تحریر» می‌تواند باشد اما هیچ معلوم نیست انتشارات نون چطور به عنوان «ماشین تحریر عجیب» رسیده است، شاید فقط از این رو که نام فرق داشته باشد با دو ترجمه پیشین.
تعداد صفحات این ترجمه نیز از دو ترجمه قبلی کمتر است.
آیا این ترجمه بلایی سر متن اصلی آورده است؟

چرا این کتاب اسم ندارد؟
ترجمه چهارم: انتشارات گل‌آذین
عنوان ترجمه: داستان‌های تام هنکس
مترجم: شهناز ایلدرمی
تاریخ انتشار: 14دی 97
340صفحه/ 48هزارتومان
پس از چند ماهی از این‌که دو انتشارات یوبان و نون به زحمت انتشارات افق حمله بردند، به نظر می‌رسید ولع انتشار ترجمه‌ای دیگر از داستان‌های تام هنکس فروکش کرده است تا این‌که چند روز پیش خبر آمد ترجمه چهارم را انتشارات گل‌آذین روانه بازار کتاب کرده است. این ترجمه، چند مورد عجیب دارد. نخست این‌که کتاب اسم ندارد! خب بدیهی است که کتاب، کتاب داستان‌های تام هنکس است و «داستان‌های تام هنکس» نمی‌تواند اسم کتاب باشد. نکته عجیب بعدی، مربوط به تعداد صفحات کتاب است؛ حدود 120صفحه کمتر از دیگر ترجمه‌ها و البته با قیمتی حدود ده‌هزارتومان بیشتر از آنها.

تام؛ بازیگری با عشق به صدای تق‌تقی

آنها که خبرهای مربوط به حضور تام هنکس در پروژه‌های مختلف سینمایی را دنبال می‌کنند که اتفاقا تعدادشان در ایران هم کم نیست، یادشان هست که سه چهار سال پیش او در پروسه تولید هر فیلمی در نیویورک، برلین، بوداپست یا آتلانتا که حاضر بود در وقت‌های فراغت با خودکار و دفترچه‌ای در گوشه‌ای دیده می‌شد که دارد چیزی می‌نویسد. چندی طول نکشید که کنجکاوها پی بردند او در حال نوشتن داستان‌هایی است.
می‌دانیم که تام هنکس علاقه ویژه‌ای به جمع‌آوری ماشین تحریر دارد و انواع آنها را از دهه‌های ۱۹۳۰، ۱۹۴۰ و ۱۹۵۰ آرشیو کرده است. او از ماشین تحریر برای نوشتن‌های غیرضروری روزانه از جمله درست‌کردن فهرست کارهایی که باید انجام شوند استفاده می‌کند. به گفته خود این بازیگر، دستگاه‌های بزرگ فلزی را به این دلیل نسبت به پردازنده‌های کلمه امروز ترجیح می‌دهد که از ضربه‌زدن به کلیدهای آن و صدای بلندی که از آن ناشی می‌شود لذت می‌برد اما او ارتباطی عمیق‌تر با یکی از آنها دارد که متعلق به پدرش بوده است. هنکس که می‌خواست تجربه و اشتیاق خود درباره ماشین‌های تحریر را با دیگران به اشتراک بگذارد به توسعه نرم‌افزار آی‌پد کمک کرد که تجربه نوشتن با ماشین تحریر را روی دستگاه دیجیتال بازسازی می‌کند. این نرم‌افزار «هنکس رایتر» نام دارد و با افکت‌های صوتی کامل ماشین تحریر همراه است. حالا دو سال است کتاب او یعنی «داستان‌های ماشین تحریر» خوب می‌فروشد و مورد توجه قرار گرفته است. تام هنکس ابتدای کتاب و پیش از شروع داستان‌ها، این اثر را به «ریتا (همسرش) و همه بچه‌ها» تقدیم کرده و نوشته است: به خاطر نور.

صابر محمدی

ادبیات و هنر