جام جم آنلاین: 77 سال پیش در روز 24 اکتبر سال 1929 میلادی بورس وال استریت نیویورک با بزرگترین بحران جهان سرمایه داری مواجه شد ، روزی که از آن به عنوان «پنجشنبه سیاه» یاد می کنند.
کد خبر: ۱۱۴۰۰۰
در این روز که یک روز پنجشنبه بود و به «پنجشنبه سیاه» وال استریت شهرت یافت، قیمت سهام در بورس وال استریت به شدت سقوط کرد.
از 18 ماه قبل شاخص بورس وال استریت بی وقفه منحنی صعودی را طی کرده و 340 درصد افزایش یافته بود.
دو روز پیش از این تاریخ ، ایروینگ فیشر یک اقتصاددان بسیار مشهور در روزنامه نیویورک تایمز تاکید کرده بود «سطح قیمت سهام هنوز خیلی پایین است».
با این حال ، پس از 18 ماه صعود بی وقفه و سرسام آور قیمت سهام ، بورس بازان دیگر افزایش نامحدود ارزش سهام را باور نداشتند.پس برنده فردی بود که هر چه زودتر سهام خود را بفروشد.
در ساعت 11 صبح روز 24 اکتبر سال 1929 میلادی ، موج فروش سهام در وال استریت آغاز شد. در این روز تنها در یک مرحله از معاملات بازار 2 میلیون و 600 هزار سهم به مبلغ 4 میلیارد دلار آن دوره مبادله شدند.حمایت بانک ها فقط به 2 درصد سقوط ارزش سهام محدود می شد.
شایعات لحظه به لحظه در وال استریت و خیابان های جنب آن دهان به دهان می گشت. بازارهای بورس شیکاگو و بوفالو تعطیل شدند ، موج خودکشی ها به راه افتاد و در ساعات اولیه 11 نفر از مشهورترین بورس بازان خودکشی کردند.
در روزهای بعد ، ارزش سهام تا 30 درصد کاهش یافت.روز 29 اکتبر که به «سه شنبه سیاه» معروف شد ، سقوط بازار بورس وال استریت تایید شد و جهان غرب با بزرگترین بحران اقتصادی تاریخ خود مواجه گردید.
با این همه هنوز هیچ یک از تحلیل گران اقتصادی تصور نمی کرد که بحران سهام بورس موجب شود تا ظرف 3 سال سطح تولید صنعتی 54 درصد کاهش یابد.
هربرت کلارک هوور رییس جمهور ایالات متحده لجوجانه اعلام کرد «رفاه در کنج خیابان است» و کارشناسان می گفتند فروپاشی ارزش سهام بورس نمی تواند به «اقتصاد واقعی» آسیب برساند.
همه فراموش کرده بودند که مردم ایالات متحده با تصور اینکه افزایش ارزش سهام نامحدود است مبالغ هنگفتی را وام گرفته بودند تا با بورس بازی به ثروت رسیده و در عین حال از منافع به دست آمده مبالغی را که قرض گرفته بودند ، بازپس دهند.
با سقوط بازار سهام ، صدهاهزار خانواده آمریکایی ورشکست شده و به خاک سیاه نشستند.
بانک هایی که مردم از آنها وام گرفته بودند اعلام ورشکستگی کردند.
پس از آن نوبت به شرکت ها ، کارخانه ها و بازرگانان شد تا به دلیل ورشکستگی بانک ها و مصرف کنندگان سرمایه های خود را از دست بدهند.این آغاز بحران بزرگ سال 1929 میلادی بود.
در حالی که تولیدات صنعتی ظرف 3 سال آینده بیش از 50 درصد کاهش می یابند ، قیمت ها نیز به نصف و حتی دو سوم تقلیل پیدا می کنند.
مزرعه داران کوچک که به بانک ها بدهکار بودند زمین و خانه خود را از دست داده و در جستجوی کارهای کوچک پاره وقت همراه با اعضای خانواده هایشان آواره جاده ها می شوند.
بیکاری شهری بیداد می کند.در سال 1933 میلادی تعداد بیکاران ایالات متحده به 13 میلیون نفر می رسد.
به دلیل فقدان تامین اجتماعی بخش اعظم آنها برای بقا متکی به غذای نوانخانه ها می شوند.
دامنه بحران 24 اکتبر سال 1929 میلادی به کشورهای امریکای لاتین و سپس به اروپا گسترش یافت.
کشورهایی مانند برزیل و آرژانتین گرفتار رژیم های استبدادی شدند.
در آلمان بیکاری طبقه متوسط موجب شد تا در انتخابات به حزب نازی رای بدهند و ستاره اقبال رهبر آن آدولف هیتلر که در سال 1929 رو به افول بود ، بار دیگر اوج گرفته و در سال 1933 هیتلر صدراعظم آلمان می شود.
در سال 1936 میلادی ایالات متحده سرانجام انتهای این تونل تیره وتار را می بیند.
به این ترتیب در روز 24 اکتبر سال 1929 میلادی بورس وال استریت نیویورک «پنجشنبه سیاه» را به چشم دید.
در این روز پس از 18 ماه افزایش بی وقفه قیمت سهام ، بورس بازان که دیگر به افزایش نامحدود قیمت سهام عقیده نداشتند دست به فروش انبوه سهام زده و در کمتر از یک هفته بحران بزرگ اقتصادی تاریخ جهان غرب آغاز شد.
بحرانی که عواقب آن نه تنها دامنگیر ایالات متحده بلکه دامنگیر اغلب کشورهای صنعتی و حتی غیرصنعتی جهان گردید.
این بحران عامل اصلی بروز جنگ خانمان سوز جهانی دوم بود که دهها میلیون نفر در جریان آن جان خود را از دست دادند.