تسهیلات فرانسوی؛ وام یا دام؟

بررسی آمارها نشان می‌دهد فرانسوی‌ها سود زیادی از برجام برده‌اند به طوری که واردات کالاهای فرانسوی از جانب ایران در پنج ماهه اول امسال نسبت به مدت مشابه سال 95 بالغ بر 6/24 درصد و نسبت به مدت مشابه سال 94 یعنی دوران قبل از برجام 3/107 درصد رشد پیدا کرده است. این آمار گویای آن است که فرانسه توانسته صادرات کالا به ایران پس از برجام را بیش از دو برابر افزایش دهد.

در همین حال، رئیس بانک سرمایه‌گذاری دولتی بی پی آی فرانس چند روز پیش گفت، فرانسه ارائه اعتبارات
5/1میلیارد یورویی به خریداران ایرانی کالاهای فرانسوی را از اواخر امسال آغاز خواهد کرد؛ اقدامی که با هدف تقویت تجارت با ایران و در عین حال خودداری از نقض تحریم‌های آمریکا صورت می‌گیرد.

براساس این طرح، ضمانت‌های صادراتی یورویی به خریداران ایرانی کالاها و خدمات فرانسوی اعطا خواهد شد. هدف از ایجاد ساختار تأمین مالی از طریق مؤسساتی که فاقد ارتباط با آمریکا هستند، خودداری از گرفتار شدن در دام قوانین تحریمی فراسرزمینی دولت آمریکاست.

با توجه به این واقعیات، کارشناسان و فعالان اقتصادی ابراز نگرانی می‌کنند که تسهیلات 5/1 میلیارد یورویی فرانسوی‌ها نباید به واردات کالاهای مصرفی به ایران منجر شود.

نباید کالای مصرفی وارد کنیم

احمد کیمیایی‌اسدی، عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی تهران با تاکید بر این‌که نباید از خط اعتباری فرانسه کالای مصرفی وارد کنیم به خبرنگار ما گفت: زمانی که خبر خط اعتباری فرانسه به ایران رسانه‌ای شد در قدم اول همه بر این باور بودند که اروپایی‌ها در رفتار با ایران تصمیم‌گیری جدیدی اتخاذ کردند و یک قدم روبه جلو برداشتند، اما کمی به عمق این اقدام فرانسه که نگاه می‌شود مشخص است فقط کالاهای فرانسوی باید به فروش برسد.

وی با اشاره به این‌که فرانسه برای فروش کالاهای خود، صحبت‌های ترامپ علیه ایران را بهانه می‌کند، افزود: فروش کالاهای فرانسوی به ایران فقط اقتصاد این کشور را بهبود می‌بخشد و تاثیری در اقتصاد ایران نخواهد داشت. بعد از برجام هیات‌های تجاری مختلفی به ایران آمدند و از ظرفیت‌های آن مطلع شدند و بعد از دو سال فرانسه تصمیم گرفته با استفاده از این روش محصولات خود را به بازار ایران روانه کند.

کیمیایی اسدی با بیان این‌که تاکید شده تجار فرانسه یک طرف خط اعتباری هستند، تصریح کرد: آنها به‌دنبال فروش کالاهای خود هستند، اما ما نیز در این زمینه باید هوشیار باشیم و از ماشین‌آلات روز اروپایی بهره ببریم. این خط اعتباری اگر منجر به واردات فناوری و ماشین‌آلات روز دنیا شود مانعی ندارد در غیر این صورت فایده‌ای برای اقتصاد ایران نخواهد داشت.

نایب رئیس کمیسیون تسهیل فضای کسب‌وکار اتاق بازرگانی تهران ادامه داد: در طول سال‌های گذشته فرانسه برای تولید خودروهای از رده خارج خود که توجیه اقتصادی‌شان را از دست داده‌ در ایران قراردادهایی را منعقد کرد تا سود منطقی را برای کشور خود تضمین و بخشی از بازار ایران را در اختیار بگیرد. اگر خط اعتباری نیز به همین سمت و سو حرکت کند قطعاً اقتصاد ایران با آسیب‌هایی مواجه خواهد شد اما اقتصاد فرانسه در مقابل شکوفا می‌شود.

اجازه انتقال دانش فنی به ما نمی‌دهند

محمدحسین برخوردار، عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی تهران با بیان این‌که خط اعتباری در نظر گرفته شده از سوی فرانسه برای فروش کالاهای مصرفی به ایران است به خبرنگار ما تاکید کرد: کشورهای اروپایی اجازه انتقال فناوری و ماشین‌آلات به ایران نمی‌دهند و قصد دارند کالاهای آماده و مصرفی خود را روانه کشور ما کنند.

وی افزود: هنوز بهره این تسهیلات مشخص نشده و بین 15 تا 18 درصد است که در نهایت به رشد اشتغال فرانسوی‌ها منجر می‌شود در حالی که نام دور زدن تحریم را روی این خط اعتباری می‌گذارند.

برخوردار به تحریم‌های دلاری ایران از سوی آمریکا اشاره کرد و گفت: اروپایی‌ها از تحریم دلاری ایران نهایت استفاده را می‌برند و با این نام می‌خواهند کالاهای خود را به کشور ما صادر کنند که در این روش خودروسازان و واردکنندگان قطعات خودرو بیشترین بهره را خواهند برد.

این عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی تهران با اشاره به این‌که پول نفت در راستای توسعه بخش فناوری هزینه نمی‌شود، تصریح کرد: هنوز متخصصان ایرانی باور نکرده‌اند باید فناوری را از اروپا به ایران منتقل کنیم و برخی رانت جویان و سودجویان اجازه ورود این کار را نمی‌دهند به این دلیل که منافعشان در خطر است.

وی تاکید کرد: اگر به جای دریافت پول نفت به واردات دانش فنی از کشورهای دیگر اقدام می‌کردیم اکنون وضعیت بهتری داشتیم اما کشورهای صاحب فناوری نیز اجازه چنین کاری را نمی‌دهند و منافعشان را به خطر نمی‌اندازند. برنامه کشورهای اروپایی این است که کالاهای آماده خود را به ایران صادر کنند و در صورت انتقال فناوری نیاز ایران به آن کشورها از بین خواهد رفت.

فرانسه آمریکا را دور نمی‌زند

سید بهادر احرامیان، عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی تهران با اشاره به این‌که خط اعتباری فرانسه آن‌قدر بالا نیست که برای آن ریسک کند به جام‌جم گفت: 5/1 میلیارد یورو در هیچ اقتصادی تأثیر گذار نیست و این کشور برای کشورهای همتراز ما رقم‌های بالاتر از این خط اعتباری را در نظر می‌گیرد و به آن عمل می‌کند. وی با اشاره به این‌که فرانسه اعلام کرده به منظور دور زدن تحریم‌های آمریکا اقدام به ایجاد خط اعتباری کرده، افزود: سالانه بالاتر از رقم خط اعتباری که فرانسه برای ایران در نظر گرفته، آمریکا از این کشور مشروبات الکلی وارد می‌کند و این یقین وجود دارد که رقم اعلام شده آن‌قدر بزرگ نیست که فرانسه بخواهد روی رابطه با ایران ریسک کند.

احرامیان تاکید کرد: این یک خط اعتباری ساده است و اصلا رقم بالایی ندارد. فرانسه اصلا آمریکا را دور نخواهد زد و اگر تکلیف بر تحریم‌های ایران باشد این کشور یکی از مجریان اصلی خواهد بود و خط‌مشی خود را از آمریکا دریافت می‌کند.

استقبال رئیس اتاق بازرگانی

غلامحسین شافعی، رئیس اتاق بازرگانی ایران نگاه خوشبینانه‌ای به اقدام فرانسه دارد.

او دیروز در این باره گفت: اختصاص 5/1میلیارد یورو از سوی فرانسه برای کمک به صادرکنندگان این کشور و خریداران ایرانی گشایش جدیدی است.

به گزارش ایرنا، شافعی افزود: اتخاذ این سیاست فرصت خوبی برای روابط اقتصادی ما با سایر کشورها و به انفعال کشیدن کشوری مانند آمریکا در بازار مبادلات اقتصادی خواهد بود.

شافعی در پاسخ به سوال دیگری در خصوص راه‌های رهایی از وابستگی به دلار در تجارت و این‌که اکنون چقدر از معاملات ما از طریق جایگزینی دلار با ارز‌های دیگر انجام می‌شود، گفت: روابط بین‌المللی بین دو کشور خیلی وابستگی ندارد اما کارهای جدیدی مانند اقدام فرانسوی‌ها که در جریان است و مبادلات اقتصادی کشورها با پول ملی کشورهای مقابل ما و این‌که به عرصه‌های غیر از دلار متمایل شویم، اینها‌می‌تواند به این سؤال پاسخ دهد که ما می‌توانیم با جدیت در این مسیر حرکت کنیم و مقداری از محدودیت‌های خودمان را در معاملات بین‌المللی کاهش دهیم و به سمت تعالی مناسبات اقتصادی پیش برویم.