جرم را از دندان‌تان پاک کنید

یکی، رنگدانه‌هایی است که به کیفیت مواد غذایی مربوط می‌شود که البته جای نگرانی ندارد و با مسواک و بعضی خمیردندان‌ها ممکن است برداشته شود. دوم، پلاک میکروبی است که عبارت است از لایه‌ای که روی دندان‌ها می‌نشیند و با چشم عادی تشخیص داده نمی‌شود. سومین لایه همان مشکلی است که به آن جرم می‌گوییم. جرم دارای حجم است و با چشم قابل رویت است. پلاک میکروبی قابل تمیز کردن ازروی دندان به صورت صد درصد نیست وضرری هم ندارد.

چه عواملی در تشکیل جرم دخالت دارند؟

بخشی از آب مصرفی ما مخلوط شده با آب چاه است. این نوع آب، دارای املاح است. املاح کمک می‌کند به تشکیل جرم. بزاق دهان افراد با هم فرق می‌کند. در بعضی‌ها، جرم تشکیل می‌شود و در بعضی‌ها جرم تشکیل نمی‌شود. بنابراین املاح موجود در آب، غذا و ترکیب بزاق دهان در تشکیل جرم نقش دارند.

معمولا بعد از جرمگیری، چقدر طول می‌کشد تا جرم مجدد تشکیل شود؟

در افراد مختلف فرق می‌کند. معمولا افراد به طور متوسط هر شش ماه تا یک سال باید توسط دندانپزشک معاینه شوند. گاه در محل‌هایی جرم تجمع می‌کند بخصوص در شش دندان قدامی پایینی در ناحیه خلفی زبان یعنی پشت دندان، بیشترین محل تجمع جرم است و قابل رویت توسط فرد نیست. البته برخی افراد اگر سال‌ها جرمگیری نکنند، جرم دندان نخواهند داشت. افرادی که در معرض تشکیل جرم هستند، هر شش ماه یا حداکثر یک سال یک‌بار باید توسط دندانپز شک جرمگیری انجام دهند.

آیا جرم دندان، قابل جدا شدن است؟

خیر، جرم حجم فیزیکی دارد و با مسواک زدن قابل جداشدن نیست.

اگر جرم دندان برداشته نشود و انباشته شود، چه پیامدی دارد؟

وقتی جرم انباشته می‌شود، در قسمت لثه‌ای دندان، میکروارگانیسم‌ها در تخلخل جرم جمع می‌شوند و از خودشان توکسین یا مواد سمی ترشح می‌کنند که موجب التهاب لثه می‌شود. اگر کسی 48 ساعت مسواک نزند، لثه حالت التهاب و قرمز رنگی پیدا می‌کند. لثه به طور طبیعی صورتی کمرنگ است و بافت آن به صورت پوست پرتقالی است. التهاب لثه موجب می‌شود، استخوانی که دندان را داخل لثه نگه می‌دارد، شروع به تحلیل رفتن کند. دندان داخل حفره استخوانی لق می‌شود. در این حالت حتی می‌توان دندان را با انبر فشاری از دهان خارج کرد. لذا به افراد توصیه می‌شود مراقب جرم دندان باشند. این باور غلط است که جرمگیری به دندان آسیب می‌رساند، اما جرمگیری فقط باید توسط افراد متخصص و آموزش دیده در این زمینه انجام شود.

روش‌های مختلف جرمگیری کدام است؟

جرمگیری یا به صورت دستی یا با فشارهای دست دندانپزشک انجام می‌شود. البته با استفاده از وسایل خاص یا با کمک وسایل الکتریکی با ایجاد نوسان‌های اولترا سونیکی جرم را از دندان جدا می‌کنند. اگر جرمگیری توسط افراد غیرمتخصص انجام شود به مینای دندان آسیب وخش وارد می‌کند و تجمع میکروبی در محل بیشتر می‌شود.

آیا برداشتن جرم توسط فرد امکان‌پذیر است؟

خیر. موادی که در بازار عرضه می‌شود، موادی هستند که باعث خراش دندان می‌شوند. استفاده از مواد زبر و مسواک زبر در طولانی‌مدت موجب سایش مینای دندان می‌شود.

دکتر مهدی نصیبی

متخصص سلامت دهان و دندان