سالمندی و هورمون‌های جوانی

در سنین بالا بتدریج مقدارهورمون تستسترون در خون آقایان کاهش می‌یابد و این کمبود به کم شدن میل و فعالیت‌های جنسی و نیز کم شدن حجم عضلات و قدرت عضلانی منجر می‌شود. از طرفی، کم شدن استحکام استخوان‌ها که در سنین پیری در آقایان رخ می‌دهد نیز مربوط به همین کاهش هورمونی است.

شیوع ناتوانی جنسی در 40 تا 70 سالگی به 50 درصد می‌رسد. یعنی در این محدوده سنی که به آن محدوده میانسالی می‌گوییم (سن 70 به بالا را کهولت می‌نامند)، نیمی از مردان بتدریج یا ناگهان دچار ناتوانی نسبی در نزدیکی می‌شوند. جالب است وقتی این افراد بررسی می‌شوند فقط درصد کمی از آنان دچار کمبود تستسترون هستند. اکنون این سؤال را باید پاسخ داد که چرا آقایان با این درصد بالا دچار ناتوانی جنسی می‌شوند؟ فعالیت صحیح مغز و احساس آرامش یکی از فاکتورهای مؤثر اصلی در فعالیت جنسی است؛ بنابراین درگیری‌های شغلی و اقتصادی و استرس‌هایی که برای گذران زندگی، آقایان را در این سنین مشغول می‌کند، یکی از اصلی‌‌ترین دلایل ایجاد ناتوانی جنسی است. یعنی فرد با داشتن میزان کافی از هورمون جنسی به دلیل مشغله شدید ذهنی از فعالیت نرمال جنسی محروم می‌شود.

یکی از مهم‌‌ترین مشکلات در تشخیص کمبود هورمون تستسترون در آقایان مسن این است که علائم این کمبود بسیار مبهم و غیر اختصاصی هستند. احساس خستگی و پرخوابی، کاهش تمرکز، به هم خوردن خواب، تحریک‌پذیری و روحیه افسرده، همگی می‌توانند بر اثر کمبود هورمون جنسی مردانه ایجاد شوند. با این وجود، علائمی که بر شمرده شد بر اثر بیماری‌های متعدد دیگری هم می‌توانند ایجاد شوند. بخصوص در سن بالا، هم بیماری‌ها شایع هستند و هم درمان‌هایی که ما برای انواع بیماری‌ها تجویز می‌کنیم، عوارض جسمی و روحی فراوانی دارند. از دیگر دلایل بسیار شایع ناتوانی جنسی، داروها هستند که اتفاقا در افراد مسن به وفور استفاده می‌شود. داروهای آرامبخش، داروهای ضد افسردگی، داروهای ضد‌حساسیت و انواع داروهایی که برای درمان فشار خون به وفور استفاده می‌شود مثل آتنولول، ایندرال و هم خانواده‌هایشان‌ ـ کاپتوپریل، انالاپریل و هم خانواده‌هایشان ـ هیدروکلرتیازید، لازیکس و هم خانواده‌هایشان دیلتیازم، وراپامیل و بسیاری دیگر از داروها این عارضه را دارند.

در مورد خانم‌ها بعد از 50 سالگی یائسگی ایجاد می‌شود و هورمون‌های جنسی هر روز کاهش بیشتری می‌یابد.هر زنی با یائسگی در معرض خطراتی قرار می‌گیرد مثل پوکی استخوان، افزایش احتمال بیماری‌های قلبی ـ عروقی، افزایش چروک‌های پوست، درد حین نزدیکی و گر گرفتگی که علت تمامی این اتفاقات، کاهش میزان هورمون‌های تخمدانی است.

یکی از داروهایی که به تمام زنان بخصوص زنان یائسه توصیه می‌شود داروهای حاوی کلسیم و
ویتامین D است که با مصرف این داروها روند پوکی استخوان کندتر می‌شود. همین‌طور با ورزش منظم به صورت پیاده روی سریع روزانه هر بار به مدت 30 دقیقه نیز می‌تواند مانع روند پوکی استخوان
شود.

دکتر رضا کریمی

فوق‌تخصص غدد و متابولیسم