در صورت شکستن شیشه هواپیما چه اتفاقی می‌افتد؟

اما هواپیماهای غیرنظامی طوری طراحی شده‌اند که هر کسی با هر شرایط جسمانی، سن و تحصیلات بتواند از مزایای سفرهای هوایی بهره‌مند شود. اولین، آخرین و کوتاه‌ترین کلاس درس برای یک سفر هوایی ایمن، همان حرکات شماتیک و متن‌های تکراری است که مهمانداران قبل از هر پروازی، با مسافرانشان مرور می‌کنند. طبیعی است گاهی شاگردان بازیگوشی پیدا شوند که نخواهند به درس گوش دهند و شاید حتی بخواهند نظم کلاس را به هم بریزند.

کمتر کسی تابه حال فکر کرده‌، اصلا چرا ماسک اکسیژن باید از بالای سرش در هواپیما آویزان شود؟ هواپیمایی که قرار بود محیطی مناسب برای یک سفر آرام و بی‌خطر را فراهم آورد، چرا و چگونه تبدیل به وسیله‌ای می‌شود که همانند خلبانان نظامی باید از اکسیژن برای تنفس کمک گرفت؟

هواپیماهای مسافربری مانند بادکنکی فلزی هستند. بخشی از هوای مکیده شده توسط موتورها، به داخل کابین مسافران و خدمه هدایت شده، باعث افزایش فشار هوا و مستقیما موجب افزایش فشار نسبی گازهای محبوس در این کپسول هوا می‌شوند. به همین دلیل است که با افزایش ارتفاع هواپیما در آسمان، تقریبا هیچ تغییر محسوسی در فشار هوای کابین و نحوه تنفس معمولی مسافران صورت نمی‌گیرد، اما اگر به هر دلیل، اختلالی در عملکرد دستگاه‌های هواساز کابین یا حتی نشتی کوچک در بدنه هواپیما به وجود آید که باعث شود، توانایی تزریق هوای فشرده به کابین مسافران را نداشته باشیم، این جاست که شاید از مهمانداران بخواهید کلید روشن کردن ماسک اکسیژن کمکی را به شما نشان دهند. با این که همان اول گفته بودند عملکرد ماسک‌ها خودکار است!

فرض کنید، هواپیمای شما پس از برخاستن از زمین و اوج‌گیری، در شرایط بسیار ایده‌آل و آرام در ارتفاع مدنظر خلبان به سمت مقصد پرواز می‌کند. مهمانداران در حال پذیرایی از شما هستند و همه چیز آرام و خوب پیش می‌رود. شما همزمان با نوشیدن یک لیوان آب میوه، در حال تماشای افق زیبای غروب آفتاب از پنجره همسفرتان که دو ردیف جلوتر نشسته هستید؛ ناگهان همان شیشه، پس از
ترک خوردن سریع، از جایش کنده شده، به بیرون پرت می‌شود!

انتقال هوای پر فشار به سمت هوای با فشار کمتر برای اثبات اصل بقای نیرو و انرژی لازم است. البته من اگر جای شما بودم، به جای این که آب میوه به دست و بهت زده به حرف‌های یک خلبان با ذهن فانتزی گوش دهم، اول ماسک اکسیژن آویزان کنار گوشم را به صورت می‌زدم و سعی می‌کردم آرام نفس بکشم. چون حداکثر زمان هوشیاری در چنین ارتفاع بالایی، نهایتا 30 ثانیه است! یعنی اگر در این فاصله اکسیژن به شما نرسد، کم‌کم علائم کمبود اکسیژن ظاهر شده، بیهوش خواهید شد! کبودشدن لب‌ها و زیر ناخن‌ها، سرگیجه، سرخوشی مفرط و قضاوت نادرست از محیط و شرایط، علائمی هستند که اگر اتفاق بیفتند، شاید حتی در زدن ماسک اکسیژن به صورتتان نیز دچار مشکل شوید. پس توصیه‌های خلبان و مهماندارها را جدی بگیرید!

خلبان محمدتقی امیرسام

جام‌جم