مشروطیت و ورود تجدد به ایران

مشروطیت ایران به ورود ابعاد گوناگون تجدد به ایران دامن زد. در این نوشتار کوتاه به بخشی از ابعاد آن می پردازیم:
کد خبر: ۱۰۶۸۹۶

1- حاکمیت اندیشه مدرن بر ابعاد خرد و کلان تاریخ معاصر: ایران معاصر در مواجهه با غرب جدید، بخشی از اندیشه های مدرن را به دامن خود راه داده است ؛ به گونه ای که بر ابعاد خرد و کلان حیات فرهنگی ، اجتماعی و سیاسی ایرانیان تاثیرگذار بوده است. مسائل مختلفی در این زمینه قابل توجه است ، از آن جمله:
- این امر نیاز به تامل در واقعیت های امروزین و نگاه ما به آنها را تشدید می کند.
- اندیشه وارداتی مدرن ، گو آن که عمدتا در ابعاد سطحی آن اقتباس شده است ، اما هم در حوزه های گوناگون تاثیرگذار بوده و هم در عمق بسیاری از آن ها نفوذ کرده است.
- هنگامی که اندیشه مدرن جای پای خود را در ایران اسلامی محکم کرد، جریان ها، نهادها و افرادی را به عنوان حاملان و مروجان خود رشد داد و آنها را در ادوار مختلف پشتیبانی کرده و می کند.
2- ابعاد حاکمیت اندیشه مدرن در فضای ایران معاصر: از هنگامی که اندیشه مدرن به ایران وارد شد، توانست به تدریج و گاه با پشتوانه اقتدار اجتماعی سیاسی ، بر فضای عمومی جامعه اسلامی حاکمیت یابد. این مساله بازتاب های خرد و کلانی داشته است. از آن جمله:
- محوریت یافتن دانش های نوین وارداتی (به ویژه دانش های انسانی) در راهبری فرهنگی ، اجتماعی و سیاسی جامعه ؛
- ایجاد محدودیت عملی برای حیات آموزه های دینی و سنتی و به حاشیه راندن آن ها با تیزاب عقل مدرن ؛
- ایجاد قالب هایی نوین و مدرن برای باز تفسیر و بازخوانی سنت با تیزاب عقل مدرن ؛
- تاسیس طیفی از نهادهای غیر الهی تا ضد الهی ؛
- فضاسازی برای حاکمیت نمادهای غیر دینی و ضد دینی ؛
- تحقیر ظرفیت های سنت و طرح نظریه امتناع تفکر سنتی ؛
- توسعه نگاه تحول گرا و تقلیل گرا به آموزه های سنتی.
- اقتباس و گزینش ، جدی ترین رویکردی بوده که در تاریخ معاصر ایران ، مورد توجه قرار گرفته است.
- راهکار اقتباس و گزینش ، عمدتا در چشم اندازهای دینی با گونه هایی از تصرف نیز همراه بوده است ؛ امری که در منطق غرب زدگان و به ویژه غرب گرایان جایی نداشته است.
- سطوح مختلفی از تصرف در کالاها و فرآورده های نظری و عینی مدرن می توان داشت ، اما از یک سو بستر فرهنگی ، اجتماعی و سیاسی ، و از سوی دیگر خاستگاه فکری اندیشمندان بر نوع ، میزان و کیفیت تصرف ها تاثیرگذار بوده است ؛ چنان که جریان های غرب زده و به ویژه غرب گرا، اصولا مخالف با هرگونه تصرف یا دست کم تصر^ف های عمده بوده است.


ذبیح الله نعیمیان
newsQrCode
ارسال نظرات
مدرسه فراتر از نمره

در گفت‌وگوی اختصاصی روزنامه «جام‌جم» با معاون آموزش متوسطه وزیر آموزش‌وپرورش عنوان شد

مدرسه فراتر از نمره

نیازمندی ها