کمردرد با منشأ احشایی

هنگام گرفتن شرح حال بیمار، اگر فیزیوتراپیست دریابد فعالیت و تحرک، درد بیمار را زیاد نمی‌کند و استراحت و بی‌حرکتی از درد بیمار نمی‌کاهد، شک او به دردهای با منشأ احشایی زیاد می‌شود. این بیماران گزارش می‌کنند که درد آنها با حرکت و تغییر وضعیت، تغییر نمی‌کند و حتی در بسیاری موارد دردشان با خوردن و آشامیدن آغاز می‌شود.

این گونه دردها می‌تواند با احشای لگنی، حفره شکمی یا کلیه‌ها مرتبط باشد. درد معمولا با تخریب شیمیایی بافت ها، اختلال در خونرسانی به بافت‌ها یا اسپاسم عضلات این نواحی ایجاد می‌شود. سوراخ شدن یا افتادگی هریک از ارگان‌ها ممکن است دردهایی در ناحیه کمر و پشت ایجاد کند. افزایش فشار، اختلال در گردش خون ناحیه، عفونت یا التهاب ساختارهای موجود در حفرات شکمی، لگنی و قفسه سینه دردهایی به بیرون از این نواحی ایجاد می‌کنند و کمردرد یکی از این دردهاست. دردهای با منشأ احشا بندرت به صورت نقطه‌ای احساس می‌شود و غالباً پخش و منتشر به اطراف است.

کمردردهای منتشر و غیر متمرکز می‌تواند با بیماری‌های شکم و لگن مرتبط باشد و بندرت از بیماری‌های داخل قفسه سینه منشأ می‌گیرد. بیماری‌های داخل قفسه سینه ممکن است دردهایی در بخش‌های بالایی ستون فقرات و گردن و اندام‌های فوقانی ایجاد کند. بیماری‌های قفسه سینه، شکم، مجاری ادرار و اندام‌های تناسلی، اعصاب حسی را که از نخاع منشأ می‌گیرند و مربوط به فقرات کمری هستند، تحریک می‌کنند و باعث بروز چنین کمردردهایی می‌شوند.

اسپاسم عضلات و درد و حساسیت در امتداد مهره‌های پشتی ممکن است نشانه‌هایی از درگیری احشایی باشد. تصور کنید، بیمار با تشخیص بیرون‌زدگی دیسک کمر با کمک ام‌آر‌آی به فیزیوتراپی مراجعه می‌کند و فیزیوتراپیست پس از گرفتن شرح حال و ارزیابی، او را به متخصص گوارش ارجاع می‌دهد و کمردرد بیمار با مداوای این متخصص بهبود می‌یابد. خانمی که کیست یا فیبروم داخل رحمی او نادیده گرفته شده، قبل از درمان فیزیوتراپی با ارجاع به جراح متخصص زنان در مسیر صحیح درمان قرار می‌گیرد.

بیماری‌هایی که در تخصص‌هایی چون ارتوپدی، نورولوژی، جراحی اعصاب، روماتولوژی و فیزیوتراپی کمتر به آنها پرداخته می‌شود و تنها صرف وقت و شنیدن گزارش بیماران و ارزیابی دقیق و تجربیات پزشک و درمانگر می‌تواند بیمار را از گرفتار شدن در مسیر نادرست و زمان بر رها سازد. توجه بیمار و درمانگر به سابقه بیماری‌های گوارشی، مجاری ادراری و تناسلی و زنان می‌تواند در تشخیص و درمان زودهنگام درد بسیار کمک‌کننده باشد.

دکتر پرهام پارسانژاد

فیزیوتراپیست