در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پرتابه هایی برای صلح ، نه جنگ
موشک پرتابه ای است که با نیروی عکس العمل ناشی از خروج گاز حرکت می کند. شاید تا به حال شما هم بارها و بارها نام انواع و اقسام این نوع پرتابه ها را شنیده اید
موشکهایی که برخلاف انواع دیگر به منظور رسیدن به اهداف نظامی و امنیتی طراحی و ساخته نمی شوند. علوم و صنایع هوایی و فضایی علاوه بر نقش مهمی که از نظر امنیتی و راهبردی در سرنوشت هر کشوری ایفائ می کنند، امروزه یکی از شاخصهای اصلی ارزیابی سطح علم و فناوری یک جامعه در تمامی زمینه های آموزشی ، تحقیقاتی و صنعتی محسوب می شوند.
سعی و تلاش به منظور دستیابی به خودکفایی در زمینه های مختلف هوافضا به دلایل مختلف برای هر کشوری توجیه پذیر است. به منظور پیوستن به حلقه کشورهای پیشرو در علوم و صنایع فضایی ، لزوما نیاز به تکرار این راه پر فراز و نشیب همراه با تجربیات تلخ و شیرین آن نیست. منطقی است که تا حد امکان با هدف صرفه جویی در وقت و هزینه از حاصل تجربیات به دست آمده به وسیله دانشمندان ، محققان و صنعتگرانی که در این زمینه فعالیت کرده اند و می کنند، نهایت استفاده را به عمل آورد. طرح ساخت موشک آماتوری نیز در همین خصوص و به منظور افزایش سطح علمی دانشجویان و خارج کردن این مقوله از جنبه های نظامی صرف در دانشکده فنی دانشگاه تهران انجام شده است.
گروه موشک دانشکده مکانیک دانشگاه تهران اوایل مهر 83 از سوی انجمن علمی به رسمیت شناخته شد و کار خود را از ابتدای تابستان 84 به طور جدی آغاز کرد. اعضای این گروه را در ابتدا دانشجویان رشته های مختلف مکانیک ، مواد، هوافضا، شیمی و برق تشکیل می دادند، اما در ادامه راه با توجه به اهدافی که گروه دنبال می کرد، تنها از دانشجویان مکانیک و مواد در فاز اول حرکت به جلوی خود استفاده کرد. اعضای این گروه با هدف خاصی این گروه را یاری می کنند و این جدا از هدفی که گروه موشک برای آن تشکیل شده است ، نیست. شروع فعالیتی که باید سالها پیش در ایران آغاز می شد، خارج کردن این رشته جذاب و زیبا از محدودیت هایی که کشور ما برای آن به وجود آمده است از جمله نظامی کردن مطلق و امنیتی دانستن آن ، از جمله اهدافی است که گروه موشک دنبال می کند.
امروزه با روی کار آمدن اینترنت ، دسترسی به اطلاعات بسیار ساده شده است و از این طریق عوامل ایجاد انگیزه در دانشجویان با توجه به گستردگی اطلاعات افزایش یافته است. در این میان با جستجوی کلمه Rocketry در گوگل و داشتن نگاهی اجمالی به سایتهای مربوط و مقایسه آنها با فعالیت های ایران بوضوح می توان دید که کشور ما در این زمینه کوتاهی کرده و حتی در برخی موارد نیز جلوی این پیشرفت را گرفته است. گنجانده نشدن موضوع هوافضا در مسابقه های علمی کشور، برگزار نشدن کارگاه های آموزشی و بازدیدهای علمی از جمله عواملی هستند که بر این مساله صحه می گذارند. گروه موشک با این امید که بتواند زمینه لازم را برای آشنایی بیشتر دانشجویان با این رشته جذاب فراهم کند، کار خود را آغاز کرده است و در حال حاضر اعضای آن را حامدکاملی ، علی وثوقی ، سید ایمان نجاتی ، امیر عاملی ، حسن نهضتی ، علی عابدی و علی مهری تشکیل می دهند.
موشکی با هزاران کاربرد
ساخت موشک آماتوری و رساندن آن به مرحله تست آزمایشی ، اولین دستاورد گروه موشک است. در واقع در این پروژه سعی شده گوشه هایی از فعالیت های آماتوری که در این زمینه در سطح جهان صورت گرفته است مورد تحلیل و بررسی قرار بگیرد و آغاز راه تازه ای برای انجام فعالیت آماتوری ، نظیر فعالیت هایی که در کشورهای دیگر از جمله امریکا، کانادا و روسیه صورت می گیرد، باشد. هدف دراز مدت گروه ، دستیابی به فناوری ساخت موشک آماتوری بود که خود مستلزم کار گسترده پژوهشی بود و با توجه به این که گروه موشک در ابتدای راه پر فراز و نشیب خود است ، موفقیت و دستیابی به این هدف راه را برای هدفهای دیگر هموار کرده است.
حامد کاملی از دیگر مجریان طرح و دانشجوی رشته مکانیک دانشکده فنی دانشگاه تهران ، تمامی مراحل طراحی و ساخت این موشک را توسط دانشجویان می داند و می گوید: در برخی کشورهای خارجی مسابقه هایی در زمینه ساخت موشکهای آماتوری برگزار می شود که دانشجویان و سایر افراد علاقه مند، موشکهایی را با توجه به سوخت و نوع استفاده در این مسابقه ها شرکت می دهند و ما هم در قالب یک گروه دانشجویی به ساخت این موشک آماتوری اقدام کردیم.
گام به گام تا ساخت موشک
موتور موشک مانند تمامی ماشین های دیگر نیاز به تولیدکننده انرژی دارد و این تولیدکننده همان سوخت است. سوخت جامد موشک در واقع شامل مخلوطی پیچیده و پایدار از مواد اکسیدکننده ، احیاکننده و موادی به عنوان تنظیم کننده است که تحت شرایط کنترل شده بدون استفاده از اکسیژن موجود در اتمسفر محترق و باعث تولید گازهای داغ با وزن مولکولی کم می شوند. افزایش حجم ناشی از تولید این گازهای داغ منشائ ایجاد انرژی جنبشی است که از طریق نازل خارج می شود. وثوقی موشک آماتوری ایرانی را نوعی موشک سوخت جامد می داند که در آن ماده سوختنی و اکسیدکننده هر دو در محفظه ای به نام گرین قرار دارند.
موشک آماتوری در دوازدهمین جشن سالانه دانشگاه تهران مورد تقدیر قرار گرفت |
در واقع ایجاد دما وفشار لازم به گونه ای که موتور را به فشار ماکزیمم خود برساند و با حد اکثر نیروی خود به حرکت درآید به عهده این بخش است ؛ بنابر این باید بدرستی انتخاب ، نصب و مشتعل شود. یکی دیگر از بخشهای طراحی شده برای موشک آماتوری باله ها هستند. هدف از نصب باله روی موشک ، دادن پایداری به موشک در طول پرواز است.
پایداری به طور کلی نداشتن چرخش و آشفتگی پس از پرتاب و همچنین نگهداری موشک در طول پرواز است و برای پایداری هر چه بیشتر عوامل مختلف برهم زننده آن از جمله مرکز جرم موشک ، نیروی پیشران ، نیروی مقاوم و عوامل محیطی همچون نیروی جانبی باد مدنظر قرار گرفتند. از آنجا که مشابه هر جسم متحرک در یک سیال به موشک نیز از طرف محیط، نیروهای ناشی از اصطکاک و فشار روی سطح وارد می شود، مقادیر و قانون توزیع این نیروها به عوامل متعدد و پیش از هر چیز به سرعت پرواز بستگی دارد. مولفه استاتیکی نیروی ناشی از فشار اتمسفر هنگام استخراج معادله نیروی پیشران محسوب می شود و به همین دلیل هنگام تعیین نیروهای آیرودینامیکی لازم است تنها افزایش فشار نسبت به حالت استاتیکی روی کلاهک و کاهش آن روی سطح مقطع انتهایی محسوب شود و در نهایت با توجه به این عوامل کلاهکی مناسب برای موشک انتخاب شود. به گفته وثوقی ، طراحی دستگاه test Standمرحله بعدی کار بود، چرا که نیروی پیشران موشک به عوامل زیادی از جمله نوع سوخت و شکل گیری آن و چگونگی طراحی نازل بستگی دارد ؛ بنابر این برای به دست آوردن مقدار دقیق نیرو بر حسب زمان به وسیله ای احتیاج است که به صورت دقیق نمودار نیرو بر حسب زمان را به دست آورد. این نمودار خود می تواند در به دست آمدن ارتفاع پرواز موشک و کمیت های دیگر استفاده شود. طراحی آیرودینامیک چترها و سکوی پرتاب مناسب هم از دیگر مراحل این طرح است.
چترها از این نظر که وظیفه کنترل سرعت موشک را هنگام سقوط دارند، اهمیت می یابند. سکوی پرتاب هم باید به صورتی باشد که وزن موشک را تحمل و همچنین پایداری موشک را در لحظه پرتاب تضمین کند.
بهاره صفوی
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
