حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
منشائ و ماهیت انقلاب مشروطه
از زمان انقلاب مشروطیت تاکنون میان نویسندگان تاریخ جدید و پژوهندگان مسائل سیاسی و اجتماعی و روشنفکران در مورد منشائ و ماهیت انقلاب مشروطه اختلاف بوده است.
گروه اول برای اثبات اصالت و مردمی بودن انقلاب مشروطیت ، دلیل می آورند که مظلومان و مستضعفان و کسانی که از ظلم حکومت مطلقه و از استبداد بجان آمده بودند، در انقلاب شرکت داشته و بسیاری از بزرگان علمای دینی و مراجع تقلید نیز از آن حمایت داشته اند.
طایفه دوم ، منکر این معنی نیستند که نهضت مشروطیت با پشتیبانی مردم آغاز شده است ، آنها نیزتصدیق می کنند که علمای اسلام ، لزوم محدود شدن قدرت شاه و دربار و تائسیس دولت مشروطه را تائیید کرده اند.
اختلاف این دو گروه در چیست؛ گروه اول ، انقلاب مشروطه را، انقلاب برای عدالت وآزادی می داند وتائسف می خورد که دشمنان ملت ایران ، آن را منحرف کرده وبشکست کشانده اند وحال آنکه طایفه دوم ، مشروطه را عین عدالتخواهی نمی دانند ومی گویند که چون مشروطه ، ظاهر ضد ظلم ومخالف استبداد داشته ، مردم و علمای دینی هم از آن حمایت کرده اند.
به نظر ایشان مردم علیه ظلم و استبداد قیام کرده اند ؛ اما نمی خواستند ثابت کنند که دموکراسی غربی ، عین عدل است و آن را طلب نمی کردند. مردم ، صورت دموکراسی اروپایی و آداب ورسوم آن را نمی شناختند و برای تشبه به اروپا نهضت نکردند. علمای دینی هم نمی گفتند که عدالت با پیروی از رسوم سیاست اروپایی متحقق می شود.
دکتر رضا داوری
گفت و گو
