برچسب به جای لیبل

«برچسب» باریکه‏ای از کاغذ یا مقوا یا فلز است که بر چیزی نصب می‌شود و روی آن اطلاعات یا دستورالعمل مرتبط با آن چیز نوشته می‌شود. واژه یادشده دامنه کاربرد بسیار گسترده‌ای دارد و در حوزه‌هایی مختلف همچون تجاری، بازرگانی، آرایشی، بهداشتی، پوشاک، دارو، تغذیه و مانند اینها استفاده می‌شود. مقوله دستوری واژه «برچسب» اسم است و از پیشوند «بر» فارسی و اسم «چسب» ساخته شده است. گفتنی است واژه «برچسب» در گنجینه واژگان زبان فارسی وجود داشته و پیشتر نیز در برابر واژه بیگانه «لیبِل» (label) به‌کار می‌رفته است. از‌این‌رو، فرهنگستان زبان و ادب فارسی کوشیده است یکی از واژه‌های موجود در زبان را که برای واژه بیگانه یادشده به‌کار می‌رفته، برگزیند و از رواج و به‌کارگیری آن واژه بیگانه و همچنین از وجود برابرنهاد‌های گوناگونی که در برابر این واژه بیگانه به‌کار می‌رفت، جلوگیری کند و فارسی‌زبانان را به استفاده از برابرنهادهای واحد برای واژه بیگانه «لیبِل» (label) تشویق کند تا اسباب فهم متقابل سخنوران را در گفتار و نوشتار فراهم آورد.

واژه «لیبِل» (label) علاوه بر هویت دستوری اسم، فعل هم هست و برابرنهاد دیگری که برای این مقوله دستوری آن به تصویب رسیده، «برچسب زدن» است.

شبنم مجیدی

پژوهشگر گروه واژه‌‌گزینی فرهنگستان