درمان کم‌شنوایی در سالمندان

خیر. الگوهای افت شنوایی در افراد مختلف یکسان نیست و این مساله گاهی در فرکانس بالا و گاه در همه فرکانس‌ها اتفاق می‌افتد. در فرکانس بالا اگر رخ دهد، فرد در شنیدن صداهای زیر مانند صدای زنگ تلفن، زنگ ساعت، سوت‌ها، صدای خانم‌ها و بچه‌ها مشکل دارد. افرادی که در همه فرکانس‌ها، افت شنوایی دارند، یعنی در همه صداها دچار مشکل می‌شوند.

کم‌شنوایی در سالمندان مشکل مزمن است یا حاد؟

مشکل مزمن است، چون افت شنوایی به کندی صورت می‌گیرد. مساله این است که سالمندان مشکل خود را انکار می‌کنند، اما ارتباط با سالمند دچار مشکل شده و گوشه‌گیر می‌شود و ممکن است در جمع خانوادگی هم حضور پیدا نکند. بعد از مدتی اطرافیان متوجه مشکل می‌شوند و سالمند را نزد پزشک می‌برند و آزمایشات شنوایی برای وی انجام می‌شود و تازه آنها متوجه کم‌شنوایی فرد سالمند می‌شوند.

ارزیابی‌های شنوایی باید از چه زمانی آغاز شود؟

در تمام دنیا از 55 سالگی به بعد آزمایشات شنوایی توصیه می‌شود. اگر ارزیابی شنوایی سالی یکبار انجام شود دو حالت دارد؛ یا فرد به استفاده از سمعک نیاز دارد که باید از آن استفاده کند یا نیاز دارد سال بعد دوباره برای معاینه مراجعه کند. باید به سالمند تفهیم کنیم استفاده از سمعک برای خودتان نیست، بلکه برای احترام به دیگران است که باید سمعک بگذارد. سالمندان باید حرف‌های دیگران را بشنوند و پاسخ درست به آنها بدهند.

برای پیشگیری از افت شنوایی به افراد مسنی که کارهای فنی انجام می‌دهند چه پیشنهادی دارید؟

سرو صدا در جامعه صنعتی زیاد است. اگر از حد معینی بالاتر رود، ممکن است افت شنوایی ایجاد کند. افت شنوایی در افراد مسن، بار اضافه‌ای است که به کم‌شنوایی ناشی از سن افراد افزوده می‌شود و مشکل را تشدید می‌کند. این فرد باید سالانه یکبار ارزیابی شنوایی انجام دهد.

چرا استفاده از سمعک برای افراد هنوز جدی نشده؟

زیرا استفاده از سمعک یک نقص پنهان را آشکار می‌کند و به همین علت همیشه مقاومتی در برابرش وجود دارد؛ بر عکس عینک که برخی افراد به آن علاقه دارند. کم‌شنوایی با گفتار، زبان و تفکر ارتباط دارد و این ارتباط را مردم می‌فهمند و می‌دانند کسی که سمعک دارد، مشکلاتی دارد که با استفاده از سمعک آنها را بر طرف کرده است و این خوشایند نیست. خیلی‌ها به جای استفاده از سمعک آن را داخل کشو می‌گذارند.

علت این که سمعک داخل کشو قرار می‌گیرد، چیست؟

چون سمعک را از متخصص نمی‌گیرند. ما در کشورمان متخصص این رشته را در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری داریم. 12 دانشگاه داریم که متخصص تربیت می‌کند و یکی از عمده‌ترین وظایف آنها تجویز، تنظیم و ارائه سمعک است. این مساله که یک فرد سالمند، کودک یا بزرگسال به سعمک احتیاج دارد ولی از آن استفاده نمی‌کند، برمی‌گردد به فرد شنوایی‌شناس که انتخاب خوب، تجویز و تنظیم مناسب را انجام نداده است. سمعک، قابلیت برنامه‌ریزی دارد. به کامپیوتر متصل می‌شود و تنظیم آنها با شنوایی شناس است.

به نظر شما برای هردو گوشی که درصد شنوایی‌اش پایین آمده، یکی کمتر و یک گوش بیشتر، یک سمعک کافی است؟

خیر باید برای هر گوش، یک سمعک تهیه شود و فرد از دو سمعک استفاده کند.

برای فرد سالمندی که شنوایی‌اش کم است و بعد از استفاده از سمعک، احساس ناراحتی می‌کند چه توصیه‌ای دارید؟

این فرد باید به مرکز شنوایی مراجعه وبه تجویزآنها عمل کند.

آیا افراد سالمند به شست‌وشوی گوش نیاز دارند؟

گاهی با تشخیص پزشک بله. از آنجا که در سالمندان، مجرای شنوایی تنگ می‌شود، موها در این ناحیه ضخیم‌تر می‌شوند و جرم در گوش تجمع می‌یابد. جرم متراکم می‌شود و ممکن است با نظر پزشک به شست‌وشو نیاز باشد. استفاده از گوش پاک کن باعث متراکم شدن جرم داخل گوش می‌شود و شست و شوی گوش را اجباری می‌کند؛ بنابراین از گوش پاک کن وسیله‌ای غیربهداشتی است.

دکتر حمیدرضا خاص

دندانپزشک