فساد در فوتبال به روایت مجلسی‌ها

پس از حدود دو سال کار کمیسیون اصل 90 مجلس در خصوص مقوله فساد در فوتبال و در شرایطی که چند ماه است خبر آماده بودن این گزارش جهت قرائت در صحن علنی مجلس منتشر شده، دیروز خلاصه آن دراختیار رسانه‌ها قرار گرفت و نباید انتظار داشت افکار عمومی امروز خیلی شگفت‌زده شود.

این گزارش در حالی که تصریح دارد برای تهیه آن جلسات مختلف و متعدد با نهادهای نظارتی، امنیتی و افراد حقوقی و حقیقی تشکیل شده است در نهایت به این جمع‌بندی رسیده که فساد در بخش‌های زیادی از فوتبال ایران وجود دارد.

تبانی، رشاء، ارتشاء، دوپینگ، شرط‌بندی غیرمجاز، جعل و استفاده از سند مجعول، تصدیق نامه‌های خلاف واقع، فرار مالیاتی، مصرف الکل، روابط نامشروع، مصرف مواد مخدر، رواج خرافه‌گرایی از جمله سحر و جادو، تحصیل مال از طریق نامشروع، نقض آشکار قوانین و مقررات و قراردادهای غیرواقعی از جمله مصادیقی است که در این گزارش به عنوان مصادیق فساد در فوتبال یاد شده است، مصادیقی که عمدتا بزه‌ها و جرم‌های اجتماعی محسوب شده و در جامعه رواج داشته و خاص فوتبال نیست.

اما در شرایطی که در ماه‌های گذشته همواره علی کفاشیان از وجود مستندات مبنی بر فساد در فوتبال استقبال کرده و در عین حال اتهامات را بی اساس و فاقد سند دانسته، یکی از عمده‌ترین نتیجه‌گیری‌های گزارش اصل نود درباره مدیریت فدراسیون است که تصریح دارد: «جهت رسیدگی به اتهامات رئیس فدراسیون و دبیر کل معزول با قید عناوین مجرمانه، مراتب سریعاً به قوه قضاییه اعلام گردد تا اقدام قانونی صورت گیرد.»

تخلفات اداری و مالی

بنا به گزارش فارس، بخش‌هایی از این گزارش به تخلفات اداری می‌پردازد جایی که به عدم اجرای مفاد اساسنامه فدراسیون فوتبال توسط رئیس فدراسیون و دیگر زیرمجموعه‌های او اشاره می‌شود، این‌که علی کفاشیان در مواردی بدون توجه به مصوبات هیات‌رئیسه تصمیم‌گیری کرده است. این بخش شامل 16 بند است که در بندهای دیگری از آن می‌توان به انتصاب افراد غیرمتخصص در سمت‌های مختلف، هزینه‌کرد غیرشفاف نیز اشاره کرد. در این مورد آمده است: مدیرعامل یکی از باشگاه‌های مشهور، به بهانه نبود بودجه کافی، 11 شرکت اقتصادی تاسیس کرده است.

این گزارش همان‌طور که در چند ماه گذشته اشاره شد از 188 سفر خارجی(رفت و برگشت) علی کفاشیان رئیس فدراسیون حد فاصل سال 85 تا 93 به عنوان استفاده غیرقانونی از اموال عمومی یاد کرده است و این‌که این سفرها را انحصارا رئیس و دبیرکل فدراسیون رفته‌اند.

در بخش مالی نکته قابل تعمقی آمده این‌که عنوان شده اجازه قرائت بیلان مالی فوتبال در مجمع توسط هیات‌رئیسه فدراسیون داده نمی‌شد و تدوین‌کنندگان این گزارش گاهی تطمیع شده‌اند!

تصویب نشدن دستورالعمل برای «معاملات ارزی»، غیرشفاف بودن معاملات ارزی، نبودن یک دستورالعمل واحد برای پرداخت‌هایی چون حق‌السهم باشگاه‌ها، نقل و انتقال ارز از طریق حساب یک شخصیت حقیقی همزمان با تحریم‌های مالی کشور، منظور نشدن پرداخت‌های چند صد میلیونی سرپرستان تیم‌های ملی در حساب هزینه، دیگر تخلفات مالی است که به آنها اشاره شده و در انتها تصریح شده است به دلیل حجم گسترده و ابهامات متعدد در خصوص مسائل مالی، ضمن ارائه گزارش به نهادهای ذی‌ربط، رسیدگی کمیسیون به این موضوع ادامه خواهد داشت.

دولتی بودن فوتبال

این گزارش با اشاره به ارتزاق بیش‌از 90 درصد از 16 تیم لیگ برتر و 26 تیم لیگ دسته یک از بودجه نهادهای عمومی و دستگاه‌های دولتی، صنعتی و نظامی، این موضوع را از دیگر عوامل فساد دانسته و عنوان داشته بر اساس برآورد دستگاه‌های نظارتی، این رقم بیش از یک هزار میلیارد تومان اعلام می‌شود. این در حالی است که سازمان لیگ فصل گذشته رقم هزینه در لیگ برتر را به عنوان پرخرج‌ترین بخش فوتبال 218 میلیارد تومان اعلام کرد.

این گزارش به پاسخ‌های انحرافی باشگاه‌های دولتی به کمیسیون اشاره دارد و عنوان می‌کند در سال 91 استقلال بیش از 11 میلیارد و پرسپولیس بیش از 15 میلیارد تومان درآمد داشته‌اند که این مبالغ به خزانه دولت واریز نشده و پرونده آن در دیوان محاسبات مفتوح به رسیدگی است.

نقل و انتقالات، گلوگاه فساد

در این گزارش از نقل و انتقالات تلویحا به عنوان گلوگاه فساد یاد می‌شود و در بخش‌هایی از آن می‌خوانیم: بهترین بازیکن ایران بیش از 500 میلیون تومان نمی‌ارزد، اما تیم‌های وابسته به بودجه بیت‌المال، برای به دست آوردن آنها در یک رقابت کاغذی که معمولاً کارچاق‌کن‌ها، رسانه‌ها و واسطه‌ها پشت آن هستند تا دو میلیارد تومان پرداخت می‌کنند!

نقش برخی مدیران عامل در بالا بردن قیمت‌ها، گرفتن پورسانت توسط برخی مربیان، وجود مدیر برنامه‌های سفارشی، وجود مدیر برنامه‌های غیرقانونی، دلالی برخی مسئولان و کارکنان فدراسیون و دریافت‌های 50 هزار دلاری در این زمینه از جمله تخلفات مالی پیرامون نقل و انتقالات نام برده شده است.

این گزارش جابه‌جایی 310 بازیکن در فصل جاری را در فوتبال دنیا کم‌سابقه دانسته و می‌گوید: نتیجه این امر، جابه‌جایی میلیاردها تومان وجه نقد، افزایش بی‌رویه نرخ بازیکن، تحصیل درآمد نامشروع توسط کارچاق‌کن‌ها و بعضی از اشخاص فاسد فعال در سمت‌های مختلف فوتبال است.

رسانه‌ها و ضعف فرهنگی

همچنین با اشاره به نقش برخی رسانه‌ها و وارد شدن آنها به زد و بند با بازیکنان، مربیان و ارکان فوتبال از ضعف فرهنگی و اخلاقی فضای فوتبال و وجود خرافه‌هایی مثل سحر و جادو و فساداخلاقی برخی بازیکنان و مربیان به عنوان دیگر مصادیق فساد در فوتبال نام برده شده و آمده است: در روند بررسی این پرونده، کارشناسان، مربیان، فوتبالیست‌ها و مدیران باشگاه‌ها اشاراتی به فساد اخلاقی رایج بین برخی بازیکنان و حتی مربیان داشته‌اند که با توجه به در جریان بودن بخشی از این پرونده‌ها در مسیر قضایی، در این گزارش اشاره‌ای به آنها نمی‌شود.

فرار مالیاتی کارت‌های جعلی

این گزارش با انتقاد از بی‌توجهی به فوتبال پایه، به موضوع فرار مالیاتی فوتبالی‌ها پرداخته و تصریح می‌کند: عدم قاطعیت سازمان امور مالیاتی و غفلت از اعمال مسیرهای قانونی یا قوه قهریه، نتیجه‌ای جز تضییع حقوق دولت را به دنبال نداشته است. بیش از 130 میلیارد تومان مبلغ بدهی باشگاه‌ها و بازیکنان و کادر فنی به سازمان امور مالیاتی کشور است که بخشی از این مبالغ، از سال 80 تاکنون پرداخت نشده است. در ادامه به موضوع کارت‌های پایان خدمت جعلی هم که در ماه‌های گذشته از طرف نظام وظیفه تعیین‌تکلیف شد، به عنوان بخش دیگری از فساد در فوتبال نام برده شده است.

تبانی، شرط‌بندی و دوپینگ

این گزارش درباره تبانی در مقاطع حساس فصل آورده است: تبانی توأم با رشاء و ارتشاء در فوتبال ایران وجود دارد که مصادیقی از آن کشف شده است. تبانی در بعضی مسابقات لیگ برتر و لیگ 1 و 2 تحقق می‌یابد. اوج بروز این پدیده شوم در مواقع حساس مسابقات که موثر در قهرمانی یا سقوط و ابقای تیم‌هاست، ظاهر می‌شود. عوامل مباشر در تبانی براساس مستندات، برخی مسئولان میانی، مدیران و کارکنان وقت فدراسیون با بازیکنان و مدیران تیم‌ها، بین داوران و مدیران تیم‌ها و بازیکنان اتفاق می‌افتد. پرداخت رشوه دو تا ده میلیون تومانی به داور برای داوری یکسویه، پیشنهاد پرداخت مبلغ 50 میلیون تومان توسط مدیرعامل یکی از باشگاه‌ها به مدیر عامل تیم مقابل، پرداخت 50 تا 100 میلیون به مربی تیم‌های درجه دو در قبال باختن بازی از جمله مواردی است که به آن اشاره شده است. علاوه بر این از رواج شرط‌بندی در حاشیه فوتبال به عنوان دیگر عامل فسادزای فوتبال یاد شده است که این پدیده باعث شده تا عده‌ای برای برنده شدن در شرط‌بندی‌ها به تبانی با برخی بازیکنان و داوران روی آورند. همچنین درباره دوپینگ در این گزارش می‌خوانیم: براساس آمار از سال ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۸ شیوع ارتکاب دوپینگ در فوتبال ایران ده برابر آمار جهانی این رشته بوده است.

تخلفات دهگانه و اسامی محرمانه

این گزارش در ادامه ده مورد تخلف را فهرست کرده و تصریح دارد که اسامی افراد متخلف را به دستگاه‌های ذی‌ربط اطلاع می‌دهد. این ده مورد عبارتند از: 1ـ سوءمدیریت ۲ـ ارسال پاسخ‌های مبهم، موهوم و خارج از موعد قانونی به کمیسیون اصل نود که طبق قانون جرم تلقی می‌شود ۳ـ سکوت در مقابل مفاسد موجود خصوصا مفاسد مالی در فوتبال ۴ـ انتصاب بعضی از اشخاص فاقد اهلیت با سوابق سوء در سمت‌های مهم فدراسیون ۵ـ انتصاب نایب رئیس اول فدراسیون فوتبال به عنوان رئیس کمیته اخلاق برخلاف بند ۴ ماده ۶۰ اساسنامه فدراسیون ۶ ـ انتصاب و اشتغال قضات در ارکان قضایی فدراسیون، برخلاف قانون و بخشنامه‌های رئیس محترم قوه قضاییه ۷ـ استئکاف از اعلام جرم به دستگاه قضایی در پرونده‌های فدراسیون از قبیل جعل، استفاده از سند مجعول، کلاهبرداری، تحصیل مال از طریق نامشروع، رشاء و ارتشاء، صدور تصدیق نامه‌های خلاف واقع، ۸ ـ  دخالت و اعمال نفوذ در ارکان قضایی و پرونده‌های مهم برخلاف بند ۳ـ ۳ از ماده ۶۰ اساسنامه فدراسیون ۹ـ سوءاستفاده از موقعیت شغلی ۱۰ـ اشتغال غیرقانونی در فدراسیون فوتبال.

پیشنهادات و اقدامات اجرایی

این گزارش یک‌سری پیشنهاد و اقدام اجرایی برای برون‌رفت از این وضعیت ارائه داده است اوج این بخش جایی است که عنوان می‌شود جهت رسیدگی به اتهامات رئیس فدراسیون و دبیرکل معزول با قید عناوین مجرمانه، مراتب سریعا به قوه قضاییه اعلام گردد تا اقدام قانونی صورت گیرد. نظارت بیشتر وزارت ورزش و جوانان، استیضاح مسئولان فدراسیون از طرف مجمع، اصلاح ترکیب مجمع و پیشنهاد ترکیب آن، توجه به تیم‌های پایه، سپردن مدیریت این ورزش به مدیران باسابقه و مرتبط با فوتبال، خصوصی شدن فوتبال، ساماندهی فرهنگی، ساماندهی نهاد قضایی فدراسیون، جلوگیری از شرط‌بندی، استرداد هزینه سفرهای خارجی مسئولان فدراسیون، شفاف‌سازی قراردادها برای پرداخت مالیات، بررسی اموال بازیکنان، نظارت بر رسانه‌ها و اصلاح مقرات برای برخورد با تبانی دیگر پیشنهاد کمیسیون اصل 90 است.