هزینه فرصتهای از دست رفته

در اقتصاد هر نوع تصمیم گیری و اقدام به هر فعالیت ، مستلزم نوعی هزینه است. حداقل هزینه ، زمان صرف شده برای اتخاذ تصمیم است.

کد خبر: ۸۴۹۹۸

در این جا اشاره به مفهوم جدیدی به نام «هزینه فرصت» اهمیت دارد. اصولا مقدار درآمد و یا منافعی که شخص می تواند از کاربرد زمان و سایر منابع در دسترس ، به دست آورد که در حال حاضر به دلیل گزینش وضع موجود از دست می دهد ، «هزینه فرصت از دست رفته» نام دارد. فرض کنید یک دانشجو به جای شرکت در کلاس درس اقتصاد بتواند کار دیگری انجام دهد و به ازای آن مثلا 20 هزار تومان درآمد کسب کند. بدیهی است انتخاب شرکت در کلاس ، باعث از دست رفتن آن مبلغ شده و از این رو ، هزینه فرصت شرکت در کلاس مقدار 20 هزار تومان یاد شده است که از دست می رود. بر عکس زمانی که دانشجوی مورد نظر ، کار مربوط را انجام دهد ، دیگر نمی تواند در کلاس درس اقتصاد شرکت کند. لذا انتخاب درآمد 20 هزار تومانی ، دارای نوعی هزینه است و آن از دست رفتن کلاس درس اقتصاد است . عقلانی است که شخص اقدامی کند که کمترین هزینه فرصت داشته باشد یا منافع حاصل شده از هزینه بیشتر باشد. هزینه فرصت معمولا به شکلی بالقوه مورد بحث واقع می شود و صرفا مادی نیست . گاهی ممکن است انسان در صورت عدم شرکت در فعالیت خاصی ، نتواند یک خیر اجتماعی ایجاد کند ، در آن صورت هزینه فرصت فعالیت مذکور خیر اجتماعی از دست رفته است . دانشجویی که به جای مطالعه درس امتحان سرگرم بحثهای داغ انتخاباتی احزاب می شود ، ممکن است نتواند نمره مطلوبی کسب کند ، هزینه فرصت بحث انتخابات برای این دانشجو همان کاهش در نمره امتحانی است . البته ممکن است ارزش ذهنی مشارکت سیاسی برای دانشجو بالاتر از کاهش نمره باشد. به عبارت دیگر ، در صورتی که ارزش آنچه به دست آمده است از هزینه فرصت از دست رفته بیشتر باشد ، شخص تصمیم درستی اتخاذ کرده است اما در صورتی که هزینه فرصت از دست رفته بیش از منافع حاصل است ، رفتار عقلانی تحقق پیدا نکرده است .