روز پرمشقت الکسی لئونوف

سال‌ها تمرین علمی و عملی، زندگی عادی یک فضانورد را بشدت تحت تاثیر قرار می‌دهد. از جنبه فیزیکی ماجرا و دردها و گرفتاری‌های بدنی که بگذریم، فضانورد بودن باعث ایجاد فشار عصبی خردکننده‌ای می‌شود؛ اما این خطرها و فشارهای کاری باعث نمی‌شود این قهرمانان سیاره زمین روحیه شوخ طبعی و لبخند زدن را فراموش کنند. به همین دلیل فکر کردم اکنون که هنوز در حال و هوای نوروز باستانی قرار داریم و زمان شادی و لبخند زدن است، یکی از خنده‌دارترین خاطرات پاول پاپوویچ، کیهان نورد باسابقه روس را برایتان تعریف کنم.

پاول پاپوویچ یکی از فضانوردان شوخ طبع و رفقای با مرامی است که اگر از در وارد شود، غم و غصه از در دیگر خارج می‌شود. او که سینه‌اش گنجینه بزرگی از خاطرات بامزه دنیای فضانوردی در دوران رقابت‌های فضایی است، همواره داستان‌های خنده‌داری از ناشیگری‌های آن زمان دارد. یک بار که با او در محفلی نشسته بودم درباره نخستین سال‌های عصر فضانوردی می‌گفت: آن زمان تجربه ما نسبت به امروز خیلی کم بود. ما و آمریکایی‌ها بتدریج و با سعی و خطا، تجربه‌هایی به دست آوردیم و در قدم‌های بعدی آنها را برای سفر به فضا به کار بستیم، برخی از این تجربه‌ها فاجعه‌بار و برخی هم واقعا خنده‌دار بودند. برای مثال می‌دانید برای جلوگیری از آسیب به استخوان‌بندی بدن فضانوردان بر اثر فراباری (افزایش شتاب) در زمان پرتاب و فرود، بهتر است برای هر فضانورد درست به شکل و اندازه بدن او صندلی مخصوصی ساخته شود.

برای این کار فضانورد باید لباسش را در آورد و در یک قالب پر شده از ماده چسبناکی مثل گچ بنشیند و مدتی در آن بماند تا آن ماده خشک و قالب بدن او آماده شود. در نگاه اول کار سختی به نظر نمی‌رسد و قبلا هم این کار بارها امتحان شده بود؛ اما هیچ کس به تفاوت‌های بدنی کاملا آشکار بین الکسی لئونوف و فضانوردان قبل از او توجه نکرده بود، بنابراین بعد از آن که الکسی مدتی در این ماده ماند، دیگر نمی‌توانست بلند شود.

آخر الکسی برخلاف فضانوردان قبل از خود، بدن بسیار پرمویی داشت و هیچ کس توجه نکرده بود که او باید قبل از نشستن در قالب، موی بدنش را بتراشد. بیچاره الکسی! به ماده قالب‌گیری چسبید و سرانجام هنگامی که با درد و رنج فراوان از قالب آزاد شد، بسیار جذاب‌تر شده بود.

درباره پاول پاپوویچ

پاول پاپوویچ متولد پاییز 1322 شهر اوزین در استان کی‌یف جمهوری اکراین است. پس از پایان تحصیلات دبیرستانی به آکادمی نیروی هوایی روسیه رفت. چند ماهی به جشن تولد سی سالگیش باقی مانده بود که همراه یوری گاگارین و 18 نفر دیگر برای سفر به فضا انتخاب شد. پاول چهارمین کیهان نورد شوروی و از کارکنان مرکز آموزش فضانوردان بود. او که اواخر عمر مدیریت یک انستیتوی تحقیقات زمین‌شناسی را به عهده داشت، فردی بسیار با نشاط، پر تحرک، فروتن و خاکی و حتی در دوران کهولت و پیری هم سرزنده و پرنشاط بود.