فراز و فرودهای یک شبکه جوان پسند
اردیبهشت ماه سال 72 با جمعی از دوستان برای راه اندازی یک مجموعه آموزشی به کیش رفتیم. شب هنگام وقتی در خانه رئیس فرودگاه کیش میهمان بودیم با وجود خستگی زیاد تقریبا همه مان پای یکی از شبکه های تلویزیونی میخکوب شدیم.
دلمان نمی آمد بخوابیم ، چون این شبکه فوتبال دو تیم اروپایی را به صورت زنده پخش می کرد و برای ما جالب توجه بود، اما اکنون سالهاست که پخش زنده مسابقه های فوتبال از تلویزیون خودمان رایج و معمولی است.
14آذر سال 72 همزمان با ولادت حضرت فاطمه زهرا س شبکه ای شروع به فعالیت کرد که هدف آن برنامه سازی برای جوانان بود.
شبکه 3با پخش 5/4 ساعت برنامه در روز آن هم با حجم 80درصدی از برنامه های ورزش کار خود را آغاز کرد، ولی رفته رفته به سمت موضوعات دیگر نیز علاقه نشان داد.
آن روزها به دلیل همین نمایش گسترده برنامه های ورزشی ، به شبکه ورزش معروف شد ولی در حال حاضر با ترکیبی از برنامه های جوان پسند به شبکه جوان بیشتر شهرت دارد. نگاهی به فعالیت های شبکه 3 در یک دهه گذشته نشان می دهد تلاش برای پربیننده شدن و جلب و جذب مخاطبان در این شبکه پیگیرانه دنبال و در حال حاضر از بعضی جهات به یکی از بهترین شبکه ها تبدیل شده است.
فعالیت های این شبکه را در چند مورد میتوان دسته بندی کرد:
شبکه ورزش تلویزیون
یکی از مهمترین کارکردهای اجتماعی رسانه ، برنامه ریزی برای جلوگیری از توجه نسل جوان به انحرافات اجتماعی است و ورزش یکی از بهترین راههای مقابله با این انحرافات محسوب می شود.
شبکه ورزش یا شبکه جوان در حقیقت با نمایش ورزش در سطوح مختلف و در رشته های گوناگون عامل مهمی برای جلب نظر جوانان و گرایش آنها به این سمت است و از این نظر شبکه 3 توانسته به توفیق زیادی دست یابد.
اکنون شبکه 3 با پخش مسابقه های ورزشی مختلف داخلی و حتی خارجی مشتری های زیادی برای خود دست و پا کرده است.
پس از پوشش مناسب تلویزیونی مسابقه های فوتبال داخل کشور، مسوولان این شبکه به فکر پخش زنده مسابقه های باشگاه های اروپایی افتادند. این اتفاق پس از حضور لژیونرها یا همان فوتبالیست های ایران در بوندس لیگا لیگ برتر باشگاه های آلمان بود.
پخش زنده مسابقه ایران و استرالیا در ملبورن و حضور ایران در مسابقه های جام جهانی فوتبال 1998 بسیاری از مردم را فوتبال زده کرد و به این ترتیب شبکه 3 هم به نیاز مخاطبان در این زمینه پاسخ گفت و حق پخش مسابقه های جام جهانی و باشگاهی اروپایی را خرید.
این در حالی بود که حق بخش مسابقه های جام جهانی 2002 با قیمتهای گزافی فروخته شد و شبکه 3 میان کشورهای منطقه جزو معدود شبکه های تلویزیونی بود که این حق پخش را خرید.
در حال حاضر هم شبکه 3حق پخش یکی از دیدنی ترین لیگ های باشگاهی یعنی ایتالیا را در اختیار دارد که در این زمینه ها انصافا مورد توجه تماشاگران فوتبال قرار دارد. کنار این مسابقه ها، گزارشگرانی رشد کردند که زمینه های انحصاری گزارش فوتبال در شبکه های یک و دو را شکستند.
گزارشگران جوانی که حالا چهره هایی کاملا شناخته شده هستند، گرچه در این زمینه برخی از آنان با استفاده از همین شهرت دست به جریان سازی هایی می زنند که برای بسیاری دردسر آفرین می شود؛ از جمله اتفاقات حاشیه ای که در یکی دو هفته اخیر رخ داد.
با تمام این تفاسیر شبکه 3در حوزه ورزش و نه تنها فوتبال توانسته توفیقات زیادی به دست آورد. بخش گزارش های ورزشی از رشته های مختلف چون کشتی ، وزنه برداری ، والیبال ، بسکتبال و... از جمله این فعالیت هاست. مسلما خاطره های خوش بلند کردن سنگین ترین وزنه جهان از سوی رضا زاده با آرم شبکه 3 در اذهان می ماند.
حتی مسابقه های ورزشی مثل قوی ترین مردان ایران نیز از دیگر فعالیت های خوب این شبکه در حوزه ورزش محسوب می شود.
سریال ها را فراموش نکنید
رشته های مختلف ورزشی به یک میزان مورد علاقه مردم نیست ، در اروپا کنار فوتبال ، رشته های دیگری همچون تنیس ، شنا و دوومیدانی مطرحند، اما در ایران طبق نظرسنجی های مختلف حدود 65 درصد مردم به فوتبال علاقه دارند. پس از آن کشتی ، والیبال و بسکتبال و دیگر رشته ها مورد توجه مردم است.
شبکه 3ابتدا قصد داشت شبکه ای صرفا ورزشی باشد ولی این کار مشکلات زیادی همراه داشت. یکی از آنها نامنظم بودن برگزاری رقابت های ورزشی بود. لیگهای فوتبال چند ماه تعطیل اند و از همه مهمتر آن که بسیاری از جوانان کنار ورزش به برنامه های سرگرم کننده و اجتماعی نیز علاقه نشان می دادند.
این شد که پس از حدود 2 سال از تاسیس این شبکه ، نابغه های قرن 21 اولین سریال داستانی این شبکه بود که سال 74 روی آنتن رفت ، ولی پس از آن سریال های مختلفی میهمان خانه های مردم ایران شد.
توفیق سریال هایی مثل پس از باران و روزهای زندگی حتی ژانرهای انتخابی این شبکه را نیز تغییر داد. به گونه ای که پس از مدتی سریال های خط قرمز و تب سرد جای دیگر سریال ها را پر کردند.
جوان محوری سریال ها، یکی از مهمترین ویژگی های سریال های شبکه 3است. گروه فیلم و سریال شبکه 3نشان داده که دست کم در چند سال گذشته به دنبال جذب تهیه کنندگان و کارگردانان حرفه ای است و این شبکه 3 بود که برای اولین بار در سریال هایش از ناظر کیفی استفاده کرد.
امروز سریال های شبکه 3جای خود را میان بینندگان باز کرده است.
بخش خبری متفاوت
در شبکه 3 بخشهایی وجود دارد که در شبکه های دیگر نیز به چشم می آید. یکی از نقطه ضعفهای شبکه 3 در این مورد است ، البته چند اقدام موجب شده در برخی برنامه ها تفاوت هایی به چشم بخورد.
وجود میزگردهای زنده که تنها تفاوتشان با میزگرد شبکه های دیگر در موضوع آن یعنی جوانان است ، کمک چندان شایانی به جلب مخاطب نمی کند. دلزدگی از چنین برنامه های بدون افت و خیزی هرچند موضوعات جوان پسندی داشته باشد، نمی تواند در عصر شتاب و سرعت کسی را به سمت خود بکشاند.
در این میان بخش خبری ساعت 22 تفاوت آشکاری با دیگر بخشهای خبری شبکه های دیگر دارد. حضور فعالانه مجری ، کوتاهی بخش خبری ، متفاوت بودن اخبار، استفاده بجا از موسیقی و در عین حال به کار بردن گزارش های تصویری و خبری به روز، از نکات قابل توجه این بخش خبری محسوب می شود.
ظهور این بخش خبری موجب نوآوری هایی در دیگر بخشهای خبری شبکه های دیگر نیز شد و این اتفاق مهمی است که نباید به راحتی از آن عبور کرد. درباره برنامه های صبح نیز برنامه ریزی شده است.
حضور مجریانی که در جلب مخاطب تبحر دارند و برنامه هایی که برای خانمهای خانه دار در زمینه های حقوق خانواده یا مسائل مربوط به رابطه با والدین یا بحثهای روان شناسی مطرح است ، برنامه های این شبکه را تا حدودی با برنامه های مشابه از شبکه های دیگر متفاوت می کند.
بازهم باید توجه داشت که بازتاب دغدغه های جوانان و توجه به مسائلی چون ازدواج و اشتغال نباید از این شبکه فراموش شود.
طنزهای 90 شبی
حتی مهران دیگر یعنی مهران غفوریان نیز با ساخت اثری چون زیر آسمان شهر 1و 2توانست سری از سرها دربیاورد. رضا عطاران ، حمید لولایی و یک دوجین بازیگر جوان با حمایت شبکه 3 توانستند مبدا جریان طنز در سیما باشند. طنزهای 90 شبی بار دیگر مثل خیلی از جریان ها از شبکه 3به دیگر شبکه ها سرایت کرد.
به دلیل شرایط اجتماعی خاص جامعه ما، مردم از لحاظ روحی مشکلات خاصی دارند و باتوجه به مشکلات اقتصادی احساس می شود به آرامبخش میان مردم نیاز داریم. از این رو شبکه 3 تصمیم گرفت در ساعتهایی که معمولا مردم به خانه برگشته اند خستگی را از تن آنها به در کند.
آمارهای هشتاد نود درصدی جذب مخاطب در سریال هایی چون زیر آسمان شهر و بدون شرح نشان از توفیق این شبکه در این زمینه می دهد.
اما ظهور این نسل جوان بازیگر و طنزپرداز از طرفی با محدودیت هم همراه بود و شبکه ها مجبور بودند از همین گروههای محدود استفاده کنند؛ همچنین به دلیل تداوم این برنامه ها نمی توان انتظار داشت همه قسمتها کیفیت یکسانی داشته باشند.
از لحاظ بودجه ، تولید این برنامه ها سطح مشخصی دارد و برای بالا بردن کیفیت هزینه ها بیشتر و بیشتر می شود که البته در زمان کوتاه هم به پاسخ نمی رسد. یکی از استفاده های جدید این گونه برنامه ها استفاده از اسپانسر است که این موضوع هم البته در جلب مخاطب امتیازی منفی به حساب می آید.
پاشنه آشیل
باوجود این که تنها یک سال و یک دهه از عمر شبکه 3بیشتر نمی گذرد؛ اما رشد کیفی و محتوایی و کمی این شبکه به نسبت قابل قبول بوده است. جوان گرایی ممتازترین صفت این شبکه است که البته باید این صفت را حفظ کند. مهمترین آفت آن در جازدن است.
اگر چه تا به حال روند حرکتی این شبکه رو به بالا بوده است ، اما با رسوب تفکرات قدیمی نمی توان انتظار حرکت رو به رشد را داشت ؛ اتفاقی که با سریالی چون زیر آسمان شهر 3رخ داد و حالا می توان ردپایی از آن را در برنامه مهم و پوینده ای چون 90 هم پیدا کرد.
شبکه 3باید همیشه جوان بماند تا بتواند صفت پربیننده ترین را حفظ کند.
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
