گفتگو با مهندس غلامرضا لطیفی ، متخصص شهرسازی

بسیاری از مسوولان با سفر به کشورهای دیگرودیدن امکانات و تجهیزات شهری آن کشورها، بدون هیچ گونه مطالعه ای شروع به الگوبرداری از این کشورها می کنند

کد خبر: ۴۸۰۹

تعریف مبلمان شهری چیست؛وسایل و امکاناتی که در یک شهر، در قالب فضاآرایی فضاهای شهری به کار گرفته می شود مانند چیدمان صندلی های پارک ، آبخوری ها، مکانهای بازی و یا مکان یابی تاسیسات و تجهیزات از قبیل کیوسک تلفن ، کیوسک های اطلاعاتی و فاکتورهای دیگری که سهولت برآورده شدن نیازهای روزانه را تامین کند، مبلمان شهری نامیده می شود.وضعیت مبلمان شهری تهران را چگونه ارزیابی می کنید؛شهر تهران ، شهری است با مسائل و مشکلات شهری بسیار که مشکلات مربوط به مبلمان شهری احتمالا در اولویت های پایین تری قرار می گیرد. از آنجا که مبلمان شهری در کشور ما هنوز جا نیفتاده است و بیشتر جنبه تقلیدی دارد، در مرحله بسیار ابتدایی است و مدیریت شهری ما بیشتر جنبه تقلیدی دارد.می توان گفت که چون طرح جامع ما الگوبرداری بوده ، پس به صورت کپی برداری هم اجرا شده است.بسیاری از مسوولان با سفر به کشورهای دیگر و دیدن امکانات و تجهیزات شهری آن کشورها، بدون هیچ گونه مطالعه ای مبنی بر این که آیا ایجاد چنین تاسیسات و تجهیزاتی در کشور ما جواب می دهد یا نه ، شروع به الگوبرداری از این کشورها می کنند و چون بر اساس نیاز مردم کشور ما به وجود نیامده اند و خودجوش نیستند، با مشکلات و مسائل بسیاری رو به رو می شوند.در ساماندهی میدان های شلوغ شهر تهران ، به عنوان مثال پیاده روهایی که در4 ضلع محدوده زیر پل سیدخندان قرار دارند، بسیار تنگ و باریک هستند و در همین معابرتنگ ، کیوسک تلفن ، صندوق صدقات گذاشته اند که رفت و آمد مردم را مشکل کرده است و در همین مکانها بسیاری از آسیبهای اجتماعی رخ می دهد.یکی از مسائلی که در مبلمان شهری باید رعایت شود، این است که در مکان یابی درست برای قرار گرفتن تجهیزات صورت بگیرد. مساله دیگر فقدان ضوابط طراحی ساختان هاست ؛ ساختمان هایی با نماهای گوناگون که آشفتگی در شهر ایجاد کرده اند. فضاآرایی این گونه مکانها و فضاها نیز مرتبط با مبلمان شهری است که شاید در مقوله نوسازی شهری بتوان از طریق دادن وام به مردم ، به صورت تدریجی چهره شهر را تغییر داد.به نظر شما طراحی و جای دهی مبلمان شهری در ایران کارکارشناسی است یا سلیقه ای؛بیشتر سلیقه ای است و الگوبرداری از کشورهای دیگر؛ در صورتی که اگر با فرهنگ معماری و شهرسازی ما عجین باشد، این فضاآرایی و مبلمان شهری بهتر می تواند رسالت خود را انجام دهد.نمونه ای که مبلمان شهری در آن تا حدودی رعایت شده است ، خیابان چهارباغ اصفهان است که تا حدودی در برگیرنده نیازهای این مقوله است مبلمان شهری بیشتر در مبحث طراحی فضا و محیط قرار می گیرد.مبلمان شهری در ایران تا چه میزان با معیارهای جهانی مطابقت دارد؛وقتی صحبت از معیار جهانی می کنیم ، یعنی استانداردها و شاخصهایی که با اعداد و ارقام بیان می شود، در صورتی که مبلمان شهری مقوله ای نیست که بتوان شاخصی برای آن در نظر گرفت . به بیان دقیق تر مبلمان شهری تا حدودی جنبه ذوقی و هنری دارد؛ ولی این جنبه ذوقی می تواند با شرایط اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی جامعه منطبق باشد. به عنوان مثال ، کشور ما کشور کم آبی است ؛ اما بیشتر فضاآرایی ما با چمن است که نیاز به آب فراوان دارد، یا در شهری مانند تهران کیوسک اطلاعاتی وجود ندارد تا مسافری که با مشکل مواجه شده است ، به آنجا مراجعه کند؛ البته اخیرا در بعضی نقاط تهران تابلوهایی نصب شده است که موقعیت مکانی فرد را با نقشه به او اعلام می کند؛ ولی باز این نکته فراموش شده است که بسیاری از مردم جامعه ما کم سوادند و نمیتوانند از چنین تابلوهایی استفاده کنند.در طراحی مبلمان شهری چقدر شرایط معلولان و سالخوردگان در نظر گرفته شده است؛اخیرا شهرداری تهران در طراحی ساختمان ها ضوابطی برای معلولان در نظر گرفته است ؛ اما در اماکن عمومی و نیمه خصوصی ، فضاهایی برای افراد مسن و معلولان وجود ندارد. به عنوان مثال ، در بسیاری از جاهایی که مکث و توقف زیاد است ، صندلی وجود ندارد تا افراد مسن چند لحظه ای روی آن بنشینند، یا در متروی تهران ، امکانات و تجهیزاتی نظیر پله برقی و آسانسور برای استفاده افراد مسن و معلولان وجود ندارد.بودجه مبلمان شهری از کجا تامین می شود؛در درجه اول از منابع درآمدی شهرداری ها؛ ولی اگر شهرداری ها بتوانند اطمینان مردم را جلب کنند و مردم احساس کنند تصمیماتی که گرفته می شود، برای آنها ثمربخش است ، بی شک در تجهیز این امکانات مشارکت خواهند کرد؛ البته مشارکت مردم باید داوطلبانه ، خودجوش و ارادی باشد.با توجه به این مسائل چگونه می توان این ظاهر به هم ریخته را به مجموعه ای آرامش بخش تبدیل کرد؛اخیرا وزارت کشور کتابی به نام کتاب سبز منتشر کرد در این کتاب امکانات لازم برای یک شهر ارائه شده است . نیاز به مبلمان شهری داریم پس باید امکان سنجی کنیم بسیاری از شهرهای بزرگ ما در زمینه فضاآرایی حرکتی کرده اند البته نیاز به کار بیشتری دارد نباید فکر کنیم مبلمان شهری صرفا یعنی تجهیز خیابان و تجهیز وسایل حمل ونقل بلکه مبلمان شهری می تواند از کوچکترین جزء تا بزرگترین جزء را در برگیرد از نیاز یک کودک تا نیاز یک فرد مسن.برای این که شهروندان زندگی سالمی داشته باشند و از بودن در آن شهر احساس لذت و آرامش کنند، باید فضاآرایی مناسب صورت بگیرد؛ همان طور که فضاآرایی خانه برای رسیدن به آرامش است . فضاآرایی شهر نیازمند مشارکت همه نهادها، سازمان ها و افراد است و باید با توجه به نیاز یک جامعه و مکان یابی درست صورت بگیرد.