شورا احترام به دیدگاه مخالف

از زمانی که ماکس وبر، جامعه شناس آلمانی بر طبل استبداد شرقی کوفت و ساکنان نیمه شرق زمین را مطیع و مانوس در برابر استبداد خواند، سال‌ها می‌گذرد و انتقادهای متفکران غرب و شرق از این باور، ورود آن را به حیطه باورهای جهانی کمرنگ کرده است اما گذشته از شرقی یا غربی بودن استبداد؛ این انگاره قابل رد نیست که برخی واقعا در برابر استبداد تسلیم هستند و عده‌ای هم مهار سایرین را حق خود می‌دانند.

کد خبر: ۴۶۹۵۵۷

اگر از فضای سیاسی کمی فاصله بگیریم و به حوزه جامعه و آن هم به کوچک‌ترین واحد هر جامعه یعنی خانواده نزدیک شویم، می‌بینیم که در برخی خانواده‌ها و حتی گروه‌های اجتماعی تمایل به حکم راندن یک نفر و تسلیم محض سایر اعضا به عادت تبدیل شده است.

در یک اداره یا سازمان عریض و طویل دولتی یا غیر آن، هنوز بسیاری از مدیران در حالی که می‌دانند مشاوره با کارشناسان و متخصصان، بهره‌وری مدیریت آنان را ارتقا می‌دهد، با وجودی که با اتاق مشاورانی که معمولا فقط عنوان یدک می‌کشند چند متر فاصله ندارند، تصمیم می‌گیرند تا بدون مشورت حکم برانند.

در یک خانواده هنوز پدرانی هستند که معتقدند اگر با همسر یا فرزندان ارشد خود مشورت کنند، به خطا رفته‌اند با این تصور که از بقیه آگاه‌ترند، از مشورت و نظرخواهی سایرین در امور مشترک امتناع می‌کنند.

در یک محیط آموزشی مانند دانشگاه، برخی روسا هرچند روزانه چند ساعتی را در جلسات کشدار با معاونان خود سپری می‌کنند، اما در نهایت خروجی جلسات، چیزی جز رای شخصی جناب رئیس نیست.

همه این مصادیق که در محیط‌های جمعی اطراف ما بسیار دیده و معمولا انکار می‌شود، نشان می‌دهد که روحیه کار جمعی و تصمیمات مبتنی بر شورا در میان ما، ضعیف است.

این مثال‌ها دلیلی بر تایید دیدگاه ماکس وبر نیست که این خصیصه را در میان مشرقی‌ها ریشه‌دار می‌دانست، بلکه نشان‌دهنده نبود تربیت برای پذیرش دیدگاه‌های سایر افراد به ویژه هنگام تصمیم‌گیری است.

همه اینها گفته شد تا مناسبت امروز که به نام شوراها نامگذاری شده یادآوری شود، در این روز فقط نباید سراغ سیاسیون و اعضای شوراهای شهر و روستا رفت و از آنان پاسخ خواست.

می‌توان از خود شروع کرد که چقدر در کارها معتقد به مشارکت و تنوع دیدگاه‌ها هستیم و چقدر شورایی تصمیم می‌گیریم؟