گرچه به گفته منوچهر جهانیان، معاون گردشگری کشور امسال رقم ۶ میلیون و ۲۶۸ هزار و ۹۷۲ نفر گردشگران خروجی، خبر از رشد 2 برابری گردشگران خروجی نسبت به سال گذشته میدهد، ولی ظاهرا قرار نیست این وضع در نوروز 91 ادامه پیدا کند. گردانندگان تورهای خارجی میگویند بازار کارشان در آستانه بهار، خزان زده شده است و نوسانات نرخ ارز باعث شده شمار زیادی از مردم، از سفر به خارج از کشور صرفنظر کرده و جای خالی سفر را در برنامههای نوروزیشان با سفرهای داخلی پر کنند.
به گواه آژانسدارها، بالا رفتن قیمت دلار در ماههای اخیر سبب شده است مقاصد گردشگری نیز گران شود و صاحبان تورهای خارجی ناچار شدهاند قیمتهایشان را به تناسب این افزایش قیمت، بیشتر کنند و این جهش ناگهانی قیمت، مردمی را که قصد سفر داشتهاند از سمت تورهای خارجی به تورهای داخلی کوچ داده است و پیشبینی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری را درباره افزایش 25 تا 30 درصدی گردشگران داخلی به واقعیت نزدیک کرده است.
به این ترتیب میشود نتیجه گرفت که نوسانات نرخ ارز هم گردشگری داخلی و هم گردشگری خارجی را متاثر کرده است و به همان اندازه که قرار است شهرهای مختلف ایران امسال از هر سال شلوغتر شود، ترکیه و امارات و ارمنستان احتمالا از ایرانیها خلوت میشوند.
رونق بازار داخل
جامجم برای مقایسه قیمتهای تورهای داخلی وخارجی با چند آژانس مسافرتی تماس گرفت و در جدولی که به این گزارش اضافه کرده ایم متوسط قیمت تورهای خارجی را میبینید و حالا آنها را مقایسه کنید با قیمت تورهای داخلی. یکی از گرانترین تورهای داخلی در ایران، تورهای منطقه آزاد کیش است که براساس تحقیق ما متوسط قیمت آن 720 ـ 400 هزار تومان برای 3 شب اقامت است اما همین قیمت هم در مقایسه با قیمت اقامتی 5 روزه در مالزی یا ترکیه در هتلی متوسط، بسیار پایین است.
یونا فراهانیپور یکی از شهروندانی که در سالهای گذشته به دبی و ترکیه سفر کرده است با تایید این مساله که امسال قیمت تورهای خارجی بشدت افزایش داشته است، میگوید: ما به دلیل بالا رفتن قیمت تورهای خارجی امسال تصمیم گرفتیم با توری داخلی به اصفهان سفر کنیم، اما از آنجا که پیشتر تجربه استفاده از تور داخلی نامناسب را داشتهایم نگران تکرار این تجربه هستیم.
سعیده عاملیان یکی دیگر از شهروندان تهرانی نیز درباره این که چرا امسال بر خلاف سالهای گذشته به توری داخلی پیوسته است، میگوید: شاید به ظاهر قیمت یک تور داخلی نیز گران به نظر برسد اما با برآوردهای من، هزینههایی که در مسافرتهای خارج از تور، صرف میکنیم از قیمتی که برای تور میپردازیم هم بیشتر است.
او به نکته دیگری نیز اشاره میکند: با تورامنیت بیشتری در جاده داریم و از توضیحات راهنما درباره مکانهای تاریخی استفاده میکنید. در حالی که این امکانات در سفرهای انفرادی وجود ندارد.
اما نادر قشقایی مسافری است که عقیدهای متفاوت با عقیده عاملیان دارد. به گفته او اگر مردم گرایش به تورهای داخلی پیدا کردهاند به دلیل هزینه ارزانشان نیست و حتی شاید هزینه برخی تورهای داخلی نسبت به خدماتی که ارائه میدهند بالا باشد، اما به هر حال متوسط هزینه آنها بهرغم ناعادلانه بودن از تورهای خارجی پایینتر است و بنابر این فقط گرانی تورهای خارجی، مردم را وادار به استفاده از تورهای داخلی کرده است!
انصراف ثبتنامیهای تورهای خارجی
عدم استقبال از تورهای خارجی امسال در حدی بوده است که بهگواه برخی آژانس دارها شماری از مسافرانی که برای تورهای خارجی ثبتنام کرده بودند، از آنها انصراف دادهاند. علی یاری، مدیرآژانس مهرگشت علاوه بر نوسانات قیمت ارز، اختصاص ندادن ارز مسافرتی کافی به مسافران را نیز دلیل دیگر این انصرافها میداند.
او درباره استقبال متفاوت مردم از تورهای گردشگری امسال توضیح میدهد: پیش از نوروز 91 ثبتنامها برای تورهای داخلی شهرهایی همچون تورهای شیراز، اصفهان، شیراز، مشهد و حتی برخی تورهای شمال کشور افزایشی چشمگیر داشته است.
با همه این اوصاف میشود نتیجه گرفت که افزایش ثبتنامکنندگان تورهای داخلی اتفاقی خوشایند است، اما آیا ارائهدهندگان خدمات سفر ارزش این موقعیت خاص را میدانند و از آن بهره میبرند؟
یاری میگوید: متاسفانه هنوز هم وقتی با هتلدارها یا صاحبان اقامتگاهها بویژه در شمال کشور وارد مذاکره برای اسکان مسافران تورها میشویم، میبینیم برخی از آنها قیمتها را افزایش دادهاند!
این افزایش قیمت هتلها و اقامتگاهها در حالی رخ میدهد که معاون گردشگری سازمان میراث فرهنگی و گردشگری امسال در تازهترین نشست خبریاش اعلام کرد افزایش نرخ هتلها و مراکز اقامتی اکیدا ممنوع است و با متخلفان برخورد میشود.
این آژانسدار ابراز امیدواری میکند: اگر نظارت کافی بر نرخ قیمت مراکز اقامتی صورت گیرد تا کسی تخلف نکند، شاید استقبال از گردشگری داخلی امسال، حتی از حد انتظار هم بیشتر شود و تورها نیز با جرات بیشتری مسافران را جذب کنند و طبیعی است که به این ترتیب سود کلی صاحبان مراکز اقامتی هم افزایش بیشتری خواهد داشت.
از سوی دیگر این نکته را باید درباره نوسانات قیمت ارز به یاد داشت که اگر شمار گردشگران خروجی از کشورمان بهواسطه این تغییرات کاهش داشته است، مسلما شمار گردشگران خارجی ورودی به ایران نیز کاهش پیدا میکند و به این ترتیب تنها راهکاری که میتواند فعالان صنعت گردشگری را از متضرر شدن بهواسطه کاهش گردشگران خارجی ورودی به کشور نجات بدهد؛ سودی کلان نصیبشان کند و این تهدید را به فرصت تبدیل کند، تشویق بیشتر مردم به سفرهای داخلی با ارائه تخفیفهای ویژه نوروزی به آنهاست. با این حال باید دید آیا این فعالان صدای در زدن شانس را میشنوند؟

در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم