سقوط هیمنه اقتصادی ‌آمریکا در ‌جهان

وزارت بازرگانی آمریکا در گزارشی تحت عنوان رقابت‌پذیری و ظرفیت نوآوری ایالات متحده آمریکا، با تاکید بر روند نزولی آمارها در حوزه اشتغال، درآمد طبقه متوسط، تولید، نوآوری، آموزش و پرورش و امور زیربنایی را عوامل اساسی روند رو به نزول مستمر اقتصاد آمریکا دانسته است. نگاهی به این آمارها، واقعیات اقتصاد آمریکا را بهتر نشان خواهد داد.

توانایی آمریکا برای اشتغال‌زایی در دهه گذشته کاهش یافته و همچنین روند بهبود و اشتغال مجدد افراد بیکار به طور فزاینده‌ای طولانی شده است.

معمولا 6 ماه طول می‌کشد تا آمریکا در پی بحران‌های مالی بعد از جنگ، به مرحله بهبود و بازسازی امر اشتغال دست پیدا کند. باوجود این، به دنبال بحران‌های مالی در سال‌های 1991 ـ 1990 و 2001 بهبود مساله اشتغال به ترتیب 15 و 35 ماه زمان برده است.

نرخ اشتغال‌زایی در آمریکا بین فوریه 2001 تا ژانویه 2008 به 6/0 درصد رسید که این نرخ سه برابر پایین‌تر از نرخ 8/1 درصدی رشد اشتغال بین ژوئن 1990 تا فوریه 2001 بود.

با کاهش درآمد واقعی خانوارهای طبقه متوسط در آمریکا ـ یعنی درآمد خانواده‌هایی که در میانه توزیع درآمد هستند با احتساب نرخ تورم ـ از 53252 دلار در سال 1991 به 52823 دلار در سال 2007، دستمزد و درآمد طبقه متوسط دچار رکود شده است.

از سوی دیگر، درآمد یک درصد جمعیتی که ثروتمندترین افراد آمریکا را تشکیل می‌دهند، در جدول توزیع درآمد بین سال‌های 1993 تا 2008، سالانه تقریبا 4 درصد افزایش یافته است.‌ کارگران معمولی تمام وقت آمریکا با وجود افزایش سطوح بهره‌وری کاری خود، همچنان درآمدهایی راکد یا رو به کاهش دارند.‌ چنین رکودی، نه تنها بهبود و افزایش معیارهای مالی را برای مردم آمریکا غیرممکن کرده است، بلکه دورنمای تاریک‌تری را برای نسل‌های بعدی این کشور ارائه می‌دهد.

باتوجه به این که پیش‌بینی شد کسری تجاری آمریکا در سال 2010 که معادل 564 میلیارد دلار بوده است، در سال 2011 افزایش یابد، اما این کشور در زمینه تولید نیز عرصه را واگذار کرده است.

آمریکا تا سال 2002 در تولیدات فناوری پیشرفته‌ای که محرکان اولیه اقتصاد آمریکا در آینده را تشکیل می‌دادند از یک مازاد تجاری برخوردار بود. این تولیدات شامل، تولیدات بیوتکنولوژی، رایانه‌ها، نیمه‌هادی‌ها و ربات‌ها بودند. با این وجود اکنون آمریکا در این بخش حساس با 81 میلیارد دلار کسری تجاری مواجه شده است.

این گزارش به مطالعات قبلی در زمینه شاخص‌های نوآوری مانند شمار دانشمندان و مهندسان همراه بهره‌وری و عملکرد تجارت استناد کرده است که این امر با این حقیقت که آمریکا هیچ‌گونه پیشرفت مهمی از سال 1999 در رقابت‌هایش نداشته و رتبه کنونی آن در این رقابت‌ها چهارم است همخوانی دارد.

این گزارش به طور گسترده‌ای نسبت به فرسایش نوآوری علمی و فناوری در آمریکا در زمانی که بسیاری از کشورهای دیگر در حال پی‌ریزی بنیان محکمی در این زمینه هستند ابراز نگرانی کرده است.

این تحقیق همچنین نسبت به نزول روند نظام آموزشی آمریکا هشدار داده است؛ چرا که طبق برنامه 2003 «ارزیابی بین‌المللی دانش‌آموزان»، توانایی حل مساله دانش‌آموزان آمریکایی، کمتر از دیگر دانش‌آموزان کشورهای توسعه یافته در جهان است.

نمره میانگین سواد ریاضیات یک دانش‌آموز 15 ساله آمریکایی کمتر از نمره میانگین «سازمان توسعه و همکاری اقتصادی» (OECD) است و آمریکا در میان کشورهای عضو این سازمان رتبه 17 را داراست.

زیرساخت‌ سنتی در آمریکا نتوانسته همگام با رشد جمعیت این کشور حرکت کند؛ همان‌طور که این حقیقت توسط تاخیر در فرودگاه‌ها، اتلاف وقت در ترافیک‌، پل‌های نیازمند تعمیر و بنادر قدیمی نامناسب برای کشتی‌های جدیدی که هزینه‌های بیشتری را برای تجارت و دردسر برای عموم مردم به بار آورده‌اند، مورد تایید قرار می‌گیرد.

در همین حال، زیرساخت دیجیتالی نتوانسته سهم بزرگی از جمعیت آمریکا را پوشش دهد؛ همان طور که برخی جوامع تا جایی که به پهنای باند مربوط می‌شود همچنان از آن محروم هستند.

این گزارش در حالی منتشر شده است که جنبش‌های «اشغال» در سراسر شهرهای بزرگ آمریکا گسترش یافته است؛ این جنبش‌های اعتراض‌آمیز 17 دسامبر 2011 میلادی با تجمع گروهی از تظاهرات‌کنندگان در منطقه مالی نیویورک برای اعتراض به نفوذ بیش از حد شرکت‌های بزرگ بر سیاستگذاران آمریکایی و توزیع ناعادلانه ثروت و فساد بالا در این کشور، آغاز شد.