فعالیت بورس نفت متوقف شد

سریال ناکامی‌های نفت خام سرانجام مسوولان بورس کالا را بر آن داشت تا از ادامه عرضه طلای سیاه در تالار این بورس ممانعت به عمل آورند تا تکلیف نهایی آن را مشخص کنند.برخی کارشناسان و فعالان بازار سرمایه می‌گویند شرکت ملی نفت انعطاف لازم را در عرضه نفت خام به بورس از خود نشان نمی‌دهد و در برابر تقاضاهای متعدد مشتریان، حاضر به همکاری نیست. کارشناسان بر این باورند که بورس نفت ایران به عنوان نهال جدید بازار سرمایه ایران و پایگاهی که می‌توانست ایران را تا حد یکی از نقاط تعیین قیمت نفت در جهان بالا بکشد، باید بیش از اینها مورد حمایت دستگاه‌های مسوول از جمله وزارت نفت قرار می‌گرفت.اهمیت راه‌اندازی بورس نفت به حدی است که محمود احمدی‌نژاد، رئیس‌جمهور نیز چند بار بر لزوم تقویت و توسعه آن تاکید کرده است. وی در زمستان سال گذشته از مسوولان وزارت امور اقتصادی و دارایی و نفت درخواست کرده بود هرچه سریع‌تر زمینه راه‌اندازی بورس نفت را فراهم کنند.وی همچنین در مراسم معارفه وزیر جدید نفت تاکید کرد باید با ایجاد بورس‌های موازی در کشور و تقویت بورس نفت، سلطه غرب در قیمت‌گذاری نفت شکسته شود.

اما ظاهرا این تاکید رئیس‌جمهور مورد توجه قرار نگرفته است. محسن قمصری مدیر امور بین الملل شرکت ملی نفت در مصاحبه خبری که پس از چهارمین عرضه نفت خام در بورس کالا انجام داد ، گفته بود: ما نمی‌توانیم سرمایه‌ای را که متعلق به 70 میلیون ایرانی است، به خاطر راه‌اندازی بورس نفت، ارزان‌فروشی کنیم.

این در حالی است که به گفته کارشناسان مطالبات ایران بابت نفتی که ماه‌ها قبل به برخی کشورها از جمله هند فروخته بود هنوز به قوت خود باقی است که حتی اگر بهره بانکی خواب این پول نیز محاسبه شود، رقم بسیار قابل توجهی خواهد بود.

در همین زمینه 3 مقام مسوول در بورس کالا از توقف عرضه نفت خام در بورس تا مشخص شدن شرایط و مهیا شدن سازو‌کار عرضه از سوی شرکت ملی نفت خبر دادند.

به گزارش فارس، پس از گذشت 2 عرضه نفت خام خریداران خواهان تغییر شرایط عرضه و نحوه تسویه بودند و از همان زمان پیگیری‌های خود را شروع کردند؛ ولی شرکت ملی نفت ایران انعطافی نسبت به تقاضای بورس و خریداران از خود نشان نداد. بورس کالا براساس وظیفه هر هفته چهارشنبه‌‌ها عرضه خود را انجام می‌داد؛ ولی به دلیل اختلاف قیمتی که بین نرخ خریدار و فروشنده وجود داشت، معامله‌ای انجام نمی‌شد.

عدم توجه به خواسته خریداران باعث شد تعداد مشتریان نفت خام از 5 متقاضی در عرضه‌های نخست، از عرضه ششم به بعد به صفر رسید و هیچ متقاضی‌ای برای خرید وجود نداشت.

این وضعیت باعث شد کمیته‌ای در بورس کالا با حضور مسوولان این شرکت، خریداران و کارگزاران تشکیل شد تا مشکلات را بررسی کنند و نتیجه این جلسات و پیشنهادات به معاون اقتصادی، رحیمی، معاون اول رئیس‌جمهور ارائه شد. همچنین قرار بود چنین جلسه‌ای با مجموعه وزارت نفت انجام شود و نظرات آنها نیز اخذ و در نهایت در یک جلسه مشترک با حضور وزیر نفت این موارد مطرح و تکلیف بورس بین‌المللی نفت که به نوعی تعطیل شده، مشخص شود؛ اما همچنان همه در انتظار تعیین وقت جلسه از سوی وزیر نفت هستند.براساس این گزارش، وقتی هفته گذشته شرکت ملی نفت ایران تقاضای عرضه خود را به بورس کالا ارائه کرد؛ ولی در روز چهارشنبه این عرضه انجام نشد، دلیل این مساله را اعلام نکردند؛ اما وقتی این هفته تقاضایی از سوی شرکت ملی نفت ایران به بورس کالا ارائه نشد، سوالات زیادی ایجاد شد.با پیگیری‌ها درخصوص دلیل عدم عرضه هفته گذشته و این هفته نفت خام، 3 مسوول بورس کالا این مساله را تایید کردند که قرار است تا زمانی که شرایط عرضه تغییر نکرده و شرکت ملی نفت ایران نسبت به خواسته‌های مشتریان انعطاف نشان دهد، عرضه‌های نفت خام در بورس کالا متوقف شود.بر این اساس، عرضه نفت خام که در6 مهرماه یعنی 2 هفته گذشته، به عنوان نهمین عرضه انجام شد، آخرین عرضه بود.توقف عرضه‌های نفت خام از سوی 3 مسوول بورس کالا و کارگزاران تایید شده است و یکی از نکاتی که از سوی این مسوولان مطرح شد، این بود که تا زمانی که سازوکار بازار برای معاملات نفت خام مهیا نشود، بورس کالا عرضه‌های نفت خام را متوقف کرده است؛ زیرا از ابتدای شروع معاملات نفت خام در 22 تیر ماه با توجه به این‌که زیرساخت‌های بورس کالا مهیا بود؛ ولی عرضه‌کننده حاضر به همکاری و منعطف بودن با مشتریان و مقررات بورس کالا نبود. بهتر است تا زمان مشخص شدن شرایط و سازوکار عرضه، این کار متوقف شود.

نخستین محموله نفت خام در 22 تیر ماه انجام و عرضه‌های بعدی آن به ترتیب در تاریخ‌های 12، 19، 26 مرداد و 2، 23 و 30 شهریور ماه و 6 مهر ماه انجام شد که تنها چهارمین عرضه آن به فروش نیمی از محموله انجامید.

شرکت ملی نفت ایران به منظور بالا بردن احتمال فروش، تنها دست به تغییر نوع نفت زد؛ ولی این تغییر نیز اثری نداشت و خریداران اقدامی به خرید نکردند؛ زیرا خریداران خواهان تغییر شرایط تسویه و پرداخت هستند، نه تغییر نوع نفت خام.