دغدغه مسکن؛ این بار برای مرده‌ها

اگر پیش از این تامین مسکن یکی از دغدغه‌های اصلی تهرانی‌ها بود، حالا چند سالی است که با طرح موضوع تکمیل ظرفیت تنها گورستان پایتخت برای دفن اموات تهرانی، زنده‌ها از حالا باید برای خانه آخرتشان هم فکری بکنند؛ چراکه اگر دیر بجنبند پس از مرگ روی دست بازماندگان‌شان خواهند ماند.

توسعه 160 هکتاری بهشت زهرا (س) به سمت باقرشهر که سال 87 با وجود مخالفت‌ها و مقاومت‌های فراوان مسوولان باقرشهری رخ داد هم فقط مسکن موقتی بود و آن‌طور که مسوولان سازمان بهشت زهرا (س) می‌گویند بزودی اثر خود را از دست خواهد داد؛ چراکه ظرفیت قطعات جدید در طرح توسعه 160 هکتاری بهشت زهرا هم در آستانه تکمیل شدن است.

به این ترتیب مشکل کمبود جا برای دفن اموات تهرانی همچنان به قوت خود باقی است و با وجود توسعه 160 هکتاری بهشت زهرا و 3 طبقه کردن قبور اما مسوولان شهری همچنان نگران هستند که با تکمیل این ظرفیت، اموات تهرانی را دیگر باید کجا دفن کنند؟

پارک جنگلی سرخه‌حصار، خاوران، اتوبان تهران ـ ساوه، شمال شرق تقاطع غیرهمسطح بزرگراه بابایی و جاده دماوند، اراضی شریف‌آباد، زمین‌های مجاور اراضی احمد‌آباد مستوفی، اتوبان شهید بابایی جاده لشگرک به تلو، ‌شمال غربی کوه بی‌بی شهربانو، اراضی نصیرآباد، امامزاده عقیل، کیلومتر 14 آزادراه تهران ـ شمال، پارک جنگلی قوچک، شمال پارک جنگلی لویزان و جنوب جاده لشگرک، شمال شرق تهران واقع در حریم منطقه 13 و جنوب غربی تقاطع غیرهمسطح بابایی، شرق اراضی ازگیل دره در شرق شهرک دانشگاه صنعتی شریف واقع در منطقه 22، پارک جنگلی خرگوش دره در غرب مجموعه ورزشی آزادی و شمال آزادراه تهران ـ کرج، اراضی پارک جنگلی چیتگر در منطقه 22، باغات شمال غرب منطقه 5.

اینها بخشی از 22 مکانی هستند که طی این سال‌ها مسوولان شهرداری تهران آنها را به منظور احداث گورستان‌های جدیدی برای تهران پیشنهاد داده بودند، اما به دلیل مقاومت‌ها و مخالفت‌هایی که برای احداث گورستان در هریک از این مکان‌ها وجود داشته هیچ‌گاه به سرانجام نرسیده است.

البته مهم‌ترین آنها 2 گزینه در محدوده شرق (اراضی تلو) و غرب (گرمدره) تهران بوده است که طی سال‌های اخیر مسوولان شهرداری تهران برای احداث گورستان بیشتر روی این 2 نقطه تاکید داشتند، اما به گفته کلخورانی معاون خدمات شهری شهرداری تهران به دلیل مقاومت‌هایی که برای احداث گورستان‌ها در این دو مکان وجود داشته، فعلا این قضیه مسکوت مانده است.

مخالفت‌ها و مقاومت‌هایی که برای احداث گورستان‌های جدید در نقاط مختلف اطراف تهران وجود دارد، مسوولان شهرداری تهران را بر آن داشت گزینه‌ای راکه پیشتر یک‌بار دیگر هم آن را پیشنهاد داده و جواب گرفته بودند انتخاب کنند، یعنی توسعه بهشت زهرا (س) به سمت باقرشهر.

این پیشنهاد شاید برای مسوولان شهرداری تهران و سازمان بهشت زهرا(س)‌ تنها راهکار باقی‌مانده است، اما به نظر می‌رسد مسوولان شهرداری تهران کمی خوش‌خیالانه به موضوع نگاه می‌کنند؛ چراکه این بار قضیه به این راحتی‌ها حل و فصل نخواهد شد.

دلیل این مخالفت هم کاملا روشن است، اهلالی باقرشهر مدت‌هاست تبعات سنگین توسعه 160 هکتاری بهشت زهرا(س) را می‌پردازند. باقرشهری‌ها نه‌تنها دل خوشی از مشکلات کمبود جای دفن برای اموات تهرانی ندارند، بلکه از توسعه 160 هکتاری بهشت زهرا به سمت باقرشهر که حدود 2 سال پیش اتفاق افتاد هم بسیار ناراضی هستند.

اکثر روزها از صبح تا شب صدای بلند مداحی و نوحه‌خوانی و شیون و زاری خانواده متوفیان تا داخل خانه‌های اهالی باقرشهر می‌آید، وضعیتی که تحمل آن مدت‌هاست برای ساکنان باقرشهر و روستاهای اطرافش بسیار سخت شده است.

«یکبار کوتاه آمدیم کافی است» این گفته نایب‌رئیس شورای شهر باقرشهر است که با انتقاد از تصمیم مسوولان شهرداری تهران مبنی بر توسعه مجدد گورستان بهشت زهرا (س)‌ به سمت باقرشهر تاکید می‌کند: در موضوع توسعه 160 هکتاری بهشت زهرا(س) چون قضیه ابعاد ملی به خود گرفته بود به دلایلی ناچار شدیم کوتاه بیاییم، اما یک‌بار دیگر زیر بار چنین تصمیمی نخواهیم رفت، زیرا دیگر جایی برای توسعه بهشت زهرا (س)‌ به سمت باقرشهر نداریم، مگر این‌که بخواهند روستاها را هم بخرند و به گورستان تبدیل کنند!‌ علی فرجی در گفت‌وگو با «جام‌جم »با یادآوری موضوع توسعه 160 هکتاری بهشت زهرا(س) می‌گوید، اگرچه توافق بین مسوولان شهرداری تهران و شهرداری باقرشهر برای این توسعه برخلاف میلشان انجام شد، اما براساس یکی از بندهای این توافق‌نامه که به تصویب شورای شهر هم رسیده بود، تاکید داشت که این توسعه برای اولین و آخرین بار انجام شود.

وی این‌که مسوولان بهشت زهرا(س) و شهرداری تهران هر از ‌ گاهی به دلیل نگرانی از کمبود جا بلافاصله به یاد توسعه به طرف باقرشهر می‌افتند را منطقی نمی‌داند و می‌گوید: این بخشی از توافقات ما با مسوولان شهرداری تهران بود که دیگر به هیچ وجه دنبال توسعه بهشت زهرا (س)‌به سمت باقرشهر نباشند و به مکان‌های دیگری بیندیشند، اما آقایان می‌روند گرمدره یا هر مکان دیگری در آنجا با این موضوع مخالفت می‌شود و براحتی کوتاه می‌آیند و می‌پذیرند، پس چه فرقی بین باقرشهر و گرمدره وجود دارد؟

درواقع فرجی هم مانند خیلی‌های دیگر این‌که برای تهرانی با جمعیتی بیش از 12 میلیون نفر صرفا یک گورستان فعال وجود داشته باشد و تهرانی‌ها در هر نقطه از شهر برای زیارت اهل قبور مجبور باشند، کیلومترها راه تا جنوبی‌ترین نقطه شهر بپیمایند را کاملا غیرمنطقی می‌داند.

شاید بگویید باقرشهری‌ها حق اعتراض به توسعه مجدد بهشت زهرا (س)‌ را ندارند، چراکه همین حالا هم از این موضوع برای دفن امواتشان نفع می‌برند، اما این‌طور نیست چراکه به گفته نایب رئیس شورای شهر باقرشهر، هم‌اکنون اهالی باقرشهر اموات خود را در یک گورستان محلی که صحن یک امامزاده است دفن می‌کنند پس در این شرایط انصاف نیست که بار مشکلات دفن اموات تهرانی را بر دوش بکشند.

شاید یکی از دلایلی که موجب بدبینی مسوولان باقرشهری نسبت به توسعه مجدد بهشت زهرا (س)‌ شده است، بدقولی مسوولان شهرداری تهران در انجام تعهداتی بوده که تاکنون برای انجام آن کوتاهی کرده‌اند.

براساس توافق انجام شده در آن زمان، مسوولان شهرداری تهران متعهد شده بودند که در ازای توسعه 160 هکتاری بهشت زهرا (س)‌ به سمت باقرشهر یک پارک 33 هکتاری در نزدیکی گورستانی که محل زندگی اهالی باقرشهر بود بسازند.

پروژه‌ای که قرار بود ظرف 16 ماه احداث شود، اما هم‌اکنون با گذشت 3 سال فقط 20 درصد پیشرفت داشته است!

همچنین ساخت پل تقاطع غیرهمسطح در سه‌راهی باقرشهر، توسعه حمل و نقل عمومی، تغییر مکان ایستگاه متروی باقرشهر و اجرای طرح زیرگذر بهشت زهرا(س) از جمله تعهدات دیگر شهرداری تهران به اهالی باقرشهر بوده که هنوز اجرایی نشده است.

اما در مقابل اظهار نگرانی مسوولان بهشت زهرا (س)‌مبنی‌بر این‌که ظرفیت بهشت زهرا (س) به سرعت در حال تکمیل است، سخنگوی شهرداری تهران تاکید می‌کند 160 هکتاری که به بهشت زهرا اضافه شده تا 10 سال پاسخگوی متوفیان تهرانی است. به گفته ایازی در ضلع غربی بهشت‌زهرا (س)‌ نیز اقداماتی برای ایجاد فضاهای دفن در حال انجام است تا مشکلی ایجاد نشود.

هرچند ظرفیت بهشت زهرا(س) هنوز تکمیل نشده است و مشکل کمبود جا برای دفن اموات هنوز به شرایط بحران نرسیده است، اما این‌طور که مسوولان شهرداری تهران می‌گویند، در آینده نزدیک ظرفیت قطعات جدیدی که به واسطه توسعه 160 هکتاری گورستان بهشت زهرا(س) به سمت باقرشهر ایجاد شده نیز تکمیل خواهد شد و آن وقت است که دوباره همهمه‌ها بر سر این‌که اموات تهرانی روی دستمان خواهند ماند، به آسمان بلند خواهد شد.

از طرفی حساب باز کردن روی یک نقطه از شهر مانند توسعه بهشت زهرا (س)‌ به سمت باقرشهر هم راهکار منطقی نیست، بنابراین برنامه‌ریزی بلندمدت برای حل مشکل محل دفن اموات تهرانی حداقل برای 30 سال آینده ضرورتی است که مسوولان شهری نباید از آن غافل شوند و در این راستا برای شهری با جمعیت 12 میلیونی تهران، احداث گورستان‌هایی حداقل در چهار نقطه شهر امری اجتناب‌ناپذیر است.