هوای تهران در آستانه بحران

تمام این نشانه‌ها ارمغان آلودگی هوا برای ساکنان بسیاری از شهرهای کشور و بویژه تهرانی‌هاست که مدت‌هاست با معضل آلودگی هوا دست و پنجه نرم می‌کنند.

قضیه این است که این روزها هر چه پیش می‌رویم وضعیت آلودگی هوای تهران در آستانه بحرانی شدن است. شاید این موضوع برای خیلی‌ها دیگر آنقدر تکراری شده که مسوولان هم کمتر از آن سخن می‌گویند. شاید به این دلیل که نمی‌خواهند اذهان عمومی را مشوش کنند، اما واقعیت این است که هوای تهران چند روزی است در شرایط هشدار قرار دارد بدون این ‌که در این چند روز مسوولان محیط زیست و استانداری تهران اظهارنظری در این زمینه کرده باشند.

اگر کمی دقیق‌تر نگاه کنیم تا پیش از عصر دوشنبه که خبر تشکیل کارگروه مواقع اضطرار آلودگی هوای تهران شنیده شد، سخنی در این باره که هوای تهران باز هم در شرایط هشدار قرار گرفته است، به میان نیامده بود.

مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوای تهران در گفت‌وگو با «جام‌جم» از بالاتر از حد استاندارد بودن شاخص آلاینده ذرات معلق در هوای تهران طی روزهای اخیر خبر داده و می‌گوید: شاخص آلودگی دو آلاینده ذرات معلق کمتر از 5/2 میکرون هم‌اکنون 163 و ذرات معلق کمتر از 10 میکرون 110 است که هر دو بالاتر از استانداردهاست.

یوسف رشیدی می‌افزاید: بررسی‌ها و مطالعات نشان داده است آلودگی هوا برای بیماران مبتلا به ناراحتی‌های قلبی و ریوی بسیار خطرناک بوده و حتی می‌تواند کشنده هم باشد، بنابراین به بیماران قلبی و تنفسی، کودکان و سالمندان توصیه می‌شود این روزها کمتر از خانه خارج شوند.

وی این را هم می‌گوید که با شرایط فعلی که از یکسو با پدیده پایداری هوا و کمی بارش‌ها و از سوی دیگر با پدیده ریزگردها مواجهیم، پیش‌بینی می‌شود هوای تهران در نیمه‌اول سال بارها در شرایط ناسالم (هشدار) قرار بگیرد.

42 روز هوای ناسالم (هشدار) 2 روز بسیار ناسالم (اضطرار) در مقابل تنها 35 روز هوای سالم بدون حتی یک روز هوای پاک آخرین گزارش‌های رسیده از ایستگاه‌های سنجش آلودگی هوا از ابتدای امسال تاکنون است.نگاهی گذرا به همین آمار برای پی بردن به این واقعیت تلخ کافی است که امید به حل معضل آلودگی هوای تهران، آرزویی است که شاید نباید حتی در آینده نه‌چندان دور هم به تحقق آن دلخوش بود.

این وضعیت زمانی نگران‌کننده‌تر می‌شود که مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوای تهران یادآوری می‌کند، تا زمانی که پدیده گرد و غبار بر استان‌های غربی کشور حاکم است و با توجه به این‌ که کاهش بارش‌ها و افزایش دمای هوا در ماه‌های آینده را پیش‌رو داریم، این ‌که تعداد روزهای ناسالم در کلانشهر تهران همچنان روبه افزایش باشد و داشتن حتی یک روز هوای پاک برای تهرانی‌ها به حسرتی تبدیل شود، دور از انتظار نیست.

این هشدار را هیچ‌کس جدی نگرفت، وقتی 2 سال پیش (سال 88) برای اولین بار ذرات معلق و در اصطلاح ریزگردها از غرب وارد کشور شدند، به مسوولان محیط زیست هشدار داده شد، اما هیچ‌کس این هشدار را جدی نگرفت و کوتاهی‌ها همچنان ادامه پیدا کرد تا این‌ که حالا امروز پس از گذشت ماه‌های متوالی همچنان ریزگردها مهمان ناخوانده استان‌های غربی کشور باشند و به این هم قناعت نکرده و کم‌کم راهی کلانشهرهای آلوده کشور از جمله تهران نیز شوند.

این گفته مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوای تهران است که ورود ریزگردها و مشکلات ناشی از آن به شهرهای کشور را پدیده جدیدی ندانسته و با اشاره به سابقه اولین حضور این ذرات معلق طی سال 88 از سمت غرب کشور می‌گوید: آن روزها هم به مسوولان هشدار دادیم و کسی جدی نگرفت و حالا هم می‌گوییم اگر اقداماتی که هم‌اکنون انجام می‌شود با جدیت پیگیری نشود، روزهای بیشتری را در شرایط ناسالم سپری خواهیم کرد.

در شرایطی که اخبار امیدوارکننده رضایت‌بخشی از وضعیت آلودگی هوای تهران به گوش نمی‌رسد، به نظر می‌رسد تشکیل کارگروه مواقع اضطرار آلودگی هوا نیز چندان گرهی از مشکل آلودگی هوا نگشوده است.

در حالی که اطلاعات رسیده از ایستگاه‌های سنجش آلودگی هوا بیانگر استمرار شرایط ناسالم (هشدار) بر هوای پایتخت است، اعضای کارگروه مواقع اضطرار آلودگی هوا در جلسه روز گذشته خود به این نتیجه رسیدند که هنوز وضعیت آلودگی هوای تهران تا این حد نگران‌کننده نشده است که نیازی به تعطیل کردن مدارس و ادارات باشد!

به گفته معاون عمرانی استاندار تهران، اعضای جلسه کمیته اضطرار آلودگی هوای تهران پس از ساعت‌ها بحث و بررسی به این نتیجه رسیدند که شرایط هوای پایتخت به وضعیت اضطرار نرسیده و فعلا نیازی به تعطیلی نیست.

از سوی دیگر رئیس سازمان بازرسی کل کشور هنوز روی حرفش ایستاده، او ماه‌هاست تاکید می‌کند کاهش ساعت کاری ادارات علاوه بر غیرقانونی بودن،‌ کم‌فایده هم هست ضمن این که تلاش برای کم کردن آلودگی هوا با تعطیل کردن کسب و کار مردم هم فایده‌ای ندارد.

مصطفی پورمحمدی روز گذشته در پنجمین کنفرانس ملی روز جهانی محیط زیست نیز بار دیگر این حرف را تکرار کرد.

او گفت: آلودگی هوا و گرد و خاک پدیده‌ای است که چند سال اخیر در کشور ما عارض شده و حدود 20 استان کشور را تحت آسیب خود قرار داده که همه را نگران کرده و باید بسیار به آن توجه کنیم. مساله دیگر بحث گرم شدن هواست که حدود 10 سال دیگر این پدیده را در کشور خواهیم داشت و در سال 2040 با این پدیده به شکل تندتری روبه‌رو خواهیم شد.

پورمحمدی خاطرنشان کرد: ما هر چقدر در تهران مترو بگذاریم، محدودیت ترافیکی ایجاد کرده و بنزین را گران کنیم، با 3 میلیون ماشین و 2 میلیون موتور سیکلت می‌خواهیم چه کار کنیم؟ البته گران کردن بنزین بخشی از تدبیر است، اما همه تدبیر نیست؛ پس الزامات قانونی باید تقویت شود و به سازمان‌های مسوول در این جهت کمک شود.

اگر پروژه نوسازی خودروهای فرسوده به بن‌بست نمی‌خورد، اگر هشدارهای 2 سال پیش برخی کارشناسان زیست محیطی درباره نفوذ ریزگردها به کشور جدی گرفته می‌شد، اگر حمل و نقل عمومی توسعه می‌یافت و شهروندان استفاده از اتوبوس و مترو را به خودروی شخصی ترجیح می‌دادند و اگر مسوولان ترافیکی شهر به جای مسکن‌های کوتاه‌مدت راهکارهای اساسی برای روان‌سازی ترافیک ارائه می‌دادند و هزاران اما و اگر دیگر شاید امروز آلودگی هوا به معضل رو به بحران کلانشهرهای کشور تبدیل نمی‌شد.

پوران محمدی
گروه جامعه