تولید یک میلیون و 850 هزار تن انواع مرکبات در مازندران

 به گزارش واحد مرکزی خبر، یک میلیون و 370 هزار تن پرتقال، 450 هزار تن نارنگی، 7500 تن لیمو شیرین، 550 تن لیمو ترش، 28 هزار تن نارنج، 1600 تن گریپ فروت و 6 هزارتن سایرمحصولات میزان انواع مرکبات در مازندران است.

98 هزار نفر نیز در مازندران به باغداری مشغولند، اما یکی از مشکلاتی که همه ساله باغداران با آن روبرو هستند، بالا بودن ضایعات مرکبات است.

براساس آمارهای موجود سالانه 20 درصد از تولیدات استان به ضایعات تبدیل و از چرخه مصرف خارج می‌شوند وکارشناسان تبدیل مرکبات به کنسانتره و آب میوه را ازمهم‌ترین راهکارهای کاهش ضایعات اعلام می‌کنند.

اکنون در مازندران محصولات درجه 2 و 3 مرکبات برای تولید کنسانتره و آب میوه و محصولات درجه یک آن برای سورتینگ (درجه بندی و جداسازی برای عرضه به بازار ) یا تازه خوری مرکبات مورد استفاده قرار می‌گیرد.

کنسانتره حاصل تغلیظ آب میوه به منظور افزایش ثبات فیزیکی و بیولوژیکی، جلوگیری از فساد، افزایش زمان نگهداری، کاهش حجم به میزان چندین برابر، حمل و نقل آسان و استفاده از آن برای تهیه آب میوه در همه فصول است و با هدف افزایش ارزش افزوده و کمک به ارتقای توان مالی کشاورزان تولید می‌شود.

شستشو، سورتینگ، آبگیری و فیلتر مقدماتی از مراحل مختلف تبدیل مرکبات به کنسانتره است.

در ایران 26 واحد فرآوری کنسانتره وجود دارد که سهم مازندران با توجه به دارا بودن رتبه اول درتولید مرکبات فقط 6 واحد است و در مجموع 265هزار تن از مرکبات تولیدی استان را که معادل15 درصد است، به کنسانتره تبدیل می‌کنند.

رئیس سازمان صنایع و معادن استان مازندران گفت با توجه به این‌که برای تولید یک کیلوگرم کنسانتره 25 کیلوگرم مرکبات نیاز است، مرکبات مازندران برای تولید کنسانتره مناسب نیست.

مرتضی هاشم پور افزود قیمت 25 کیلوگرم مرکبات مناسب برای کنسانتره در بازار مازندران 12 هزار تومان است در حالیکه قیمت یک کیلوگرم کنسانتره وارداتی از چین3 هزار تومان است.

بنابراین تولید کنسانتره از مرکبات استان صرفه اقتصادی ندارد.

افشاری یکی از تولیدکننده‌های آب میوه در استان گفت ما کنسانتره را از واسطه‌ها می‌خریم زیرا نمی‌توانیم از کنسانتره‌های تولیدی استان استفاده کنیم. او افزود با توجه به قیمت بالای کنسانتره تولید داخل، خرید کنسانتره خارجی برای ما ارزانتر تمام می‌شود.

زارعی یکی دیگر از تولیدکنندگان آب میوه گفت واردات کنسانتره همه ساله افزایش دارد و از 500 هزار تن در سال 85 به 750 هزار تن در سال 89 رسیده است.

محدودیت کارخانجات تولید کنسانتره

مدیر صنایع جهاد کشاورزی استان نیز محدودیت کارخانجات تولید کنسانتره در مازندران را از دیگر عوامل پایین بودن تولید این محصول در استان اعلام می‌کند.

علیرضا قنبری افزود واردات بی رویه کنسانتره با قیمت پایین، هزینه زیاد ماشین آلات فرآوری مرکبات، کمبود نقدینگی و بالا بودن هزینه‌های تولید، ناکافی بودن میادین عرضه مرکبات و انبارهای فنی و سردخانه و نبود برنامه ریزی مدون در زمینه فرآوری مرکبات مهم‌ترین محدودیتهای تولید کنسانتره در استان است.

ازطرف دیگر،کارشناسان تولید ارقام صنعتی پرتقال را که قابلیت بالایی برای تبدیل شدن به کنسانتره دارد، بهترین راه برای برون رفت از این مشکل اعلام می‌کنند.

رئیس مرکز تحقیقات مرکبات کشور اعلام کرد تاکنون پنج رقم مرکبات برای صنعت آب میوه گیری تولید شده است و بزودی به تولید انبوه می‌رسد.

سیروس آقاجانزاده افزود ارقام سالوس تیانا، پاین اپل، هاملین و پارسون براون همگی از ارقام وارداتی هستند که کارهای تحقیقاتی آنها در مرکز تحقیقات مرکبات کشور انجام شده است و قابلیت استفاده در استان را پیدا کرده‌اند.

او گفت این ارقام ابتدا باید به تولید انبوه برسند سپس یک کارخانه مجهز با تجهیزات پیشرفته در استان ساخته شود تا بتوان از این ارقام کنسانتره تولید کرد.

معاون بهبود تولیدات گیاهی جهاد کشاورزی استان مازندران نیز این استان را برای تولید این نوع مرکبات مناسب ارزیابی می‌کند.

یحیی ابطالی گفت در مناطق کوهستانی امکان کشت مرکبات وجود ندارد ولی دراراضی مشرف به دشت زمینه برای کشت انبوه مرکبات مناسب است و می‌توان حدود 30 تا 40 هزارهکتار از اراضی را برای کشت این نوع مرکبات پیش بینی کرد.

وی افزود به کسانی که بخواهند این اقلام را تولید کنند هم در زمینه تولید نهال و هم درآبیاری تحت فشار مساعدت می‌کنیم.

رئیس سازمان صنایع و معادن استان نیز گفت اکنون در شهرستان بابل یک واحد تولیدکنسانتره ساخته می‌شود و تاکنون 2 میلیون یورو تسهیلات برای آنان پرداخت شده است و چون به دستگاههای پیشرفته تجهیز می‌شود، پاسخگوی نیاز استان خواهد بود.

علیرضا قنبری مدیر صنایع جهاد کشاورزی استان گسترش و تعمیم استانداردهای ملی و بین‌المللی در امر تولید، فرآوری و نگهداری میوه، تامین به موقع و کافی بودن نقدینگی، کاهش بهره تسهیلات، ساماندهی واردات میوه و کنسانتره و ایجاد توازن ظرفیت بین میزان تولید و صنایع، سردخانه‌ها و انبارهای فنی موجود در استان را از دیگر راهکارهای توسعه تولید کنسانتره در مازندران اعلام کرد.

یکی دیگر از مشکلات مرکبات در مازندران که موجب کاهش تولید و هدر رفت سرمایه انسانی و مادی می‌شود، فرسودگی 34 درصدی باغ‌های مرکبات در استان است که شامل درختان قدیمی، فرسوده و غیراقتصادی است.

درختان این باغها 35 تا 40 سال عمر دارند و این مساله باعث کاهش کیفیت محصولات می‌شود.

بابایی باغدار ساکن بابل گفت درختان باغ من بیش از 30 سال عمر دارند و این مساله باعث شده است تا امسال از لحاظ کمی و کیفی کاهش محصول داشته باشم.

علیزاده کارشناس باغبانی گفت فرسودگی 34 درصدی باغهای مرکبات موجب کاهش بازده تولید و افزایش هزینه‌های باغداران می‌شود اما اگر این باغ‌ها نوسازی شوند و درختان اصلاح شده جایگزین درختان فرسوده شوند هم هزینه‌های تولید کاهش می‌یابد و هم تولید محصولات به صورت کمی و کیفی افزایش می‌یابد.

بر این اساس، از 6 سال قبل جهاد کشاورزی استان اجرای طرح احیای باغهای فرسوده را آغاز کرد.

با اجرای این طرح، درختان قدیمی و غیراقتصادی قطع و به جای آن نهال اصلاح شده و کاملا اقتصادی کاشته می‌شود.

مدیر باغبانی جهاد کشاورزی مازندران گفت 6 هزار و 500 هکتار معادل 18 درصد از باغهای مرکبات فرسوده استان را نوسازی کرده ایم. عادل صفایی افزود در این طرح، جهادکشاورزی استان به باغدارانی که قصد احیا باغهای فرسوده خود را داشته باشند، نهالهای یارانه‌ای می‌دهد.

یکی از باغدارانی که با اجرای این طرح، باغهای خود را اصلاح کرده است، گفت تا قبل از اصلاح و جایگزینی نهال جدید درآمدم تقریبا صفر بود اما الان نه تنها درآمد خوبی دارم بلکه باغداری برای من بسیار آسان شده است.

غلامرضا حیدری افزود ارقام محلی مرکبات از جهات مختلف دارای هزینه فراوانی است و از لحاظ کوددهی، سمپاشی، هرس و برداشت هزینه‌های فراوانی را متحمل می‌شدیم اما بعد از این‌که نهال‌های اقتصادی و اصلاح شده را جایگزین ارقام محلی کردیم، حدود 80 درصد از هزینه‌های قبلی کاهش پیدا کرده است.

مدیر عامل اتحادیه باغداران استان مازندران گفت در باغهای قدیمی حدود 18 تن در هکتار برداشت داریم اما در باغهای صنعتی و نوین تا 50 تن در هکتار می‌توانیم محصول برداشت کنیم.

محمدرضا شعبانی افزود با افزایش بهره وری که بر اثر اصلاح باغهای قدیمی بدست می‌آید، علاوه بر کاهش قیمت محصولات و کاهش هزینه‌های تولید، روند صادرات و قدرت رقابت محصولات داخلی در بازارهای جهانی بهبود می‌یابد.

کارشناسان معتقدند از باغهای قدیمی استان سالانه 450 هزار تن مرکبات برداشت می‌شود که اگر همه این باغ‌ها صنعتی شوند می‌توان یک میلیون و 500 هزار تن یعنی حدود 3 برابر محصول از آنها برداشت کرد و صنعتی شدن باغ‌ها 300 میلیارد تومان به درآمد کشاورزان می‌افزاید.

مدیر باغبانی جهاد کشاورزی استان مازندران گفت برای این منظور سازمان جهاد کشاورزی استان650 هزار اصله نهال اصلاح شده مرکبات شامل ارقامی همچون ناول و اونشو در اختیار باغداران قرار داده است.

عادل صفایی همچنین گفت امیدواریم با اصلاح این 34 درصد باغ فرسوده مرکبات، شاهد افزایش درآمد کشاورزان و افزایش صادرات محصولات تولیدی استان باشیم.

اما شاید مهم‌ترین و اساسی ترین مشکل مرکبات مازندران صادرات است که نیاز به توجه جدی مسوولان و صاحبان امر دارد.

با وجود ظرفیت‌های فراوانی که مازندران در زمینه صادرات محصولات باغی دارد، از همه این ظرفیت‌ها برای صادرات استفاده نشده است و از 400 هزار تن مرکبات قابل صدور استان، حدود20 هزار تن معادل 5 درصد صادر می‌شود و درآمد حاصل از آن 12 میلیون دلار است و در صورت استفاده از همه ظرفیت‌ها این مقدار تا چند برابر افزایش می‌یابد.

ابطالی معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی استان هم نبود شناخت صحیح از بازارهای هدف، رعایت نکردن استانداردهای لازم، نبود آزمایشگاههای مناسب برای تعیین کیفیت محصولات و تولید سنتی مرکبات بدون توجه به رویکرد صادراتی آن را از مهم‌ترین دلایل پایین بودن صادرات مرکبات استان اعلام کرد.

مدیر عامل اتحادیه باغداران استان مازندران نیز گفت فرهنگ صادراتی در بین باغداران وجود ندارد و باغداران همین که ببینند محصول شان در داخل کشور فروش دارد، دیگر رغبتی برای صادرات ندارند.

شعبانی نبود صنایع سورتینگ و بسته بندی، قوانین دست و پاگیر گمرکی، کمبود کامیونهای یخچال دار و محدودیت حمل و نقل هوایی در استان را مهم‌ترین علل صادرات کم ِ مرکبات اعلام کرد.

وی افزود با رایزنی‌هایی که با مسوولان داشتیم، قرار شد برای صادر کنندگان تسهیلات ویژه‌ای به میزان 10 میلیارد تومان تخصیص یابد.

شعبانی گفت در صورت رفع مشکلات و صادرات 400 هزار تن از مرکبات تولید استان در سال،می توان به درآمد خوبی دست یافت و زمینه‌ای را برای اشتغال جوانان فراهم کرد.