لشکریان فضاناو (Starship Troopers)

فیلم سینمایی استار شیپ تروپرز، برداشتی آزاد از داستانی به همین نام است و بیشترین اهمیت فیلم نیز شاید به داستانی برگردد که دست به اقتباس از آن زده است. داستان در آینده می‌گذرد؛ زمانی که زمین و کلونی‌های آن درگیر نبردی با نژاد بیگانه هستند؛ نژادی که شبیه به سوسک‌های غول‌پیکر بوده و علاوه بر سیاره خود کلونی‌های دیگری را نیز تحت کنترل خود گرفته‌اند. در میانه این نبرد انسان‌ها زیر نظر حکومتی نظامی زندگی می‌کنند و داستان روایتگر چند جوان است که پس از پایان دوره کالج برای تعیین مسیر زندگی آینده‌شان به واحدهای مختلف ارتش وارد می‌شوند.

داستان اصلی که به صورت مجموعه‌ای از داستان در مجله فانتزی و علمی و تخیلی منتشر شده بود، جایزه معتبر هوگو را برای هاینلان به ارمغان آورد؛ نویسنده‌ای که به همراه آرتور سی کلارک و ایزاک آسیموف به 3 غول علمی تخیلی معروف بودند.

داستان تم نظامی و سیاسی قوی‌ای دارد و برخی از منتقدان هم داستان و هم فیلم را متهم به دفاع از نظامی‌گری و نژادپرستی کرده‌اند؛ اما در نهایت فیلم روایتی متفاوت از آینده انسان در جهان و نحوه مقابله و برخورد او با دیگر گونه‌های موجود در عالم را نمایش می‌دهد. همیشه شرایط آن‌گونه که ما می‌پنداریم، پیش نمی‌رود و بسیاری از اوقات ممکن است چیزهایی در انتظار ما باشند که انتظار آنها را نداریم.

استار شیپ تروپرز نه‌تنها به چنین آینده‌ای می‌نگرد که تمام تلاش‌های بشر برای ساخت جامعه‌ای آرام و مبتنی بر روش‌های مردم‌سالاری در اثر مواجه با خطر بیرونی به سمت ساختاری نظامی تغییر جهت داده است که زندگی قهرمان‌های داستان نیز در اثر رویدادهای پیش‌بینی نشده تغییر می‌کند.

فیلم از نظر جلوه‌های ویژه فوق‌العاده پیشرفته است و به همین دلیل نامزد دریافت جایزه اسکار بهترین جلوه‌های ویژه شد. نکته‌ای که شاید به طور جدی مورد نقد علمی قرار گرفته باشد، درباره میزان هوشمندی گونه‌ای است که از آن به حشره نام برده می‌شود. آیا این موجودات با فرض توانایی رشد این ‌گونه می‌توانند از نظر مغزی چنان رشدی داشته باشند که به موجوداتی هوشمند بدل شده و در برابر انسان صف‌آرایی کنند؟ و همه این کار را بدون گذار به فاز فناوری صورت دهند؟ اگرچه حیات شکل‌های ممکن بسیاری دارد و باید انتظار هر چیزی را در جهان پهناور داشت، برخی زیست‌شناسان سعی می‌کنند محدوده‌هایی را برای این موجودات در نظر بگیرند؛ محدوده‌هایی که تصور ما از آنها را واقعی‌تر کند.

پوریا ناظمی