مدرکی برای کار حرفه‌ای با پنگوئن‌ها

شاید در نگاه اول گمان کنید لینوکس یک سیستم عامل سخت و پیچیده است اما نسخه‌هایی که برای کاربران نهایی تهیه شده، چیزی از ظاهر ویندوز کم ندارد و صد البته از ویندوز بسیار کارآمدتر است. اما به‌هر حال میلیاردها دلار سرمایه مایکروسافت پیشتیبان لینوکس نیست تا نرم‌افزارهای همه‌گیر را روی آن همخوان کنند و برایش تبلیغات کنند.

لینوکس یک سیستم‌عامل متن‌باز است که در بیشتر نسخه‌ها رایگان عرضه می‌شود و برای دریافت، به‌روزرسانی و پشتیبانی آنها نیازی به پرداخت پول نیست. از طرفی بیشتر نسخه‌های آن نیز منبع‌باز و از دسته نرم‌افزارهای آزاد هستند؛ یعنی برنامه‌نویس می‌تواند با تغییر در منابع آن با ایجاد نوعی تغییر کارایی، آن را تغییر دهد و چیزی را بسازد که می‌خواهد. این در تمام نسخه‌ها امکان‌پذیر نیست. (برای اطلاعات بیشتر در مورد لینوکس پیگیر صفحه لینوکس ما باشید.)

موضوع مدارک تخصصی، این بار به لینوکس رسیده. لینوکس نیز مانند دیگر جوانب رایانه دارای چند سطح مهارتی است که از کاربری معمولی و پس از تخصصی به فوق تخصصی می‌رسد. سطح اول برای انجام تمام کارهای اداری و امثال آن کافی است. مدارک لینوکس نیز یا توسط شرکت‌های سازنده نسخه‌های خاص ارایه می‌شوند؛ مانند RedHat که لینوکس ردهت و شرکت ناول که لینوکس SuSE را عرضه می‌کند و یا توسط موسسات آموزشی ارائه می‌شود که نمونه‌های زیادی را در چند هفته گذشته گفته‌ایم.

نکته: در مورد سیستم‌عامل‌های لینوکس مدارک زیادی از سوی مراجع مختلف ارائه می‌شود؛ مانند LINUX+ ،LPIC1 ،LPIC2 ،RH 301 و RH 302 که در اینجا به چند نوع از آنها نگاهی گذرا می‌اندازیم.

این مدرک توسط موسسه آموزشی کامپتیا ارائه می‌شود و داشتن آن نشان می‌دهد که فرد قادر است این سیستم‌عامل را نصب و پیکربندی کرده، برای مقاصد مختلف آن را آماده سازد و اشکالات پیش آمده را رفع کند. همچنین قادر است تنظیمات مربوط به محیط های پیرامون لینوکس از جمله تنظیمات مدیریتی، ساخت اکانت برای استفاده سایر کاربران، نصب و پیکربندی برنامه‌ها و نرم‌افزارهای مختلف و همچنین برقراری ارتباط با سایر کامپیوترها در محیط شبکه ، مدیریت فایل‌ها و عملیات ذخیره‌سازی در شبکه را انجام دهد.

برای آزمون دوره Linux+ پیشنیازی در نظر گرفته نشده است اما برای کار با محیط شبکه باید اطلاعاتی در حد +network و +a داشته باشید.

مزایایی همچون پیشرفت و آمادگی برای حرفه ای شدن بر روی لینوکس از اهداف و مزایای این آزمون ذکر شده است. بر اساس روش کامپتیا این دوره و آزمون با هفت موضوع دنبال می‌شود.

یکم: مراحل و اصطلاحات استفاده از سیستم‌عامل لینوکس و شامل مزایای استفاده از این سیستم عامل

دوم: نصب اولیه لینوکس، شامل روش‌های مربوط به دریافت فایل‌های نصب لینوکس و انجام عمل نصب چه از طریق CD قابل بوت سیستم‌عامل و چه از طریق پروتکل‌های شبکه‌ای مثل FTP ،HTTP ،SMB و NFS در محیط‌های شبکه.

سوم: همبندی و پیکربندی، شامل نحوه تنظیم رویه‌های اصلی سیستم‌عامل برای استفاده از رویه‌های موجود مانند دسترسی راه‌دور RAS، سرویس‌های اینترنت و شبکه.

چهارم: تنظیمات اصلی و مدیریتی و تنظیمات امنیتی سیستم و نحوه تفکیک کاربران از هم.

پنجم: پشتیبانی، شامل نحوه تهیه فایل‌های پشتیبان از کل سیستم، مدیریت پردازش‌‌های در حال اجرا، تشخیص و خارج کردن پردازش‌های اضافی با استفاده از ابزارهایی مانند فرمان Kill process و نظارت بر عملکرد سیستم.

ششم: رفع خرابی و اشکال‌زدایی، شامل موارد پشتیبانی با نگاه به مواردی که دچار مشکل شده‌اند و همچنین ارتباط با لوازم سخت‌افزاری جانبی و شبکه شامل ارتباط با سخت‌افزارهای داخلی و خارجی سیستم مانند هارددیسک، مادربرد، حافظه‌ها، پردازنده و سایر تجهیزات مانند کارت شبکه و مودم.

شرکت ناول که اولین تولیدکننده سیستم عامل مبتنی بر شبکه است، نسخه‌ای از سیستم عامل لینوکس را در اختیار گرفته که قابلیت‌های خاصی دارد.ناول قدرتمندترین و قدیمی‌ترین سیستم عامل اشتراکی و تحت شبکه را دارد و بیشتر بانک‌های کشور ما هم مبتنی بر این سیستم‌عامل هستند.

در اواخر دهه 90 میلادی شرکت ناول شرکت آلمانی SuSE را خرید و توزیع لینوکس این شرکت که همان SuSE نام داشت را با اعتبار خود گسترش داد و منتشر کرد. حدود سال 2004 برای آموزش و ایجاد مهارت و مخاطب بیشتر گواهی CLP ¹ ارائه داد. این مدرک مانند سیستم عامل ناول گرایش شبکه داشت و از سوی ناول برای سطوح Enterprise توصیه شده است.

این مدرک دارای سه سطح آموزشی است که برای دریافت مدرک باید در آزمون آنها موفق بود.

1- مبانی: در این مرحله کاربران با مفاهیم و اصولی مانند فایل‌سیستم، دستورهای خط‌فرمان و مفاهیم مربوط به کاربران در شبکه آشنایی پیدا می‌کنند.

2- مدیریت: در این مرحله کارهایی ماند نصب و امور مدریتی کاربران و تنظیمات شبکه، نصب نرم‌افزار و لوازم جانبی مورد توجه است.

3- مدیریت حرفه‌ای: این مرحله شامل مفاهیم تخصصی‌تر و کاربردی‌تر سیستم عامل است. مانند مدیریت هسته سیستم و نحوه کامپایل آن (کرنل)، کار با سرویس‌هایی مانند ftp، وب‌سرورها، مدیریت داده‌های شبکه در Open LDAP و مدیریت سرویس‌های پست‌الکترونیکی.

ردهت شاید از دید متخصصان بهترین نوزیع لینوکس نباشد، اما بی‌شک اولین انتخاب برای شرکت‌ها و کلا کاربرانی است که می‌خواهند با نسخه‌ای معتبر و قابل اعتماد از لینوکس کار کنند. ردهت چندسال پیش با 20 نفر کارمند کار خود را آغاز کرد و امروز یکی از بزرگ‌ترین منابع و مراکز متن باز جهان شده است. ایده این سیستم عامل لینوکسی که در نسخه‌های مختلف تهیه شده است امروزه به‌عنوان مرجع آموزش به‌کار می‌رود. این توزیع در نسخه‌های مختلف از عادی گرفته تا Enterprise و فدورا دارای مرجع آموزشی مشترکی است که توسط ردهت ارائه می‌شود.

گواهی RHCE ² یکی از معتبرترین مدارک حوزه نرمافزارهای متن‌باز است. در این دوره نحوه تعامل با لینوکس آموزش داده می‌شود و برای شروع آن نیاز است با برخی مفاهیم آشنایی داشته باشید؛ مانند مفهوم شبکه‌های LAN وWAN ، پروتکل‌ها و سرویس‌های استاندارد مانند FTP ،DNS ،DHCP و NFS .

دوره آموزش هفتگانه ردهت به افراد می‌آموزد که چگونه یک لینوکس ردهت را نصب، پیکربندی و مدیریت کنند. مراحل این آموزش به‌طور خلاصه این‌چنین است:

1- سخت افزار: این مرحله شناسایی سخت‌افزار و روند بوت شدن سیستم بررسی می‌شود.

2- پیکربندی و مدیریت: نصب و تنظیمات اصلی سیستم‌عامل و بارگزاری RPMها که سری نرم‌افزارهای مخصوص آن هستند و نیز مدیریت کاربران مورد بحث است.

3. بوت چندگانه: مانند سایر سیستم‌عامل‌ها این سیستم عامل نیز امکان بوت چندگانه MultiBoot و نیز نصب از طریق شبکه را دارد که در این مرحله به آنها پرداخته می‌شود.

4- هسته سیستم عامل و تنظیمات سیستمی: در این مرحله نیز داوطلبان با فایل‌سیستم Proc/ سیستم Quota، نحوه کامپایل کردن، نصب و تنظیم هسته لینوکس و مفهاهیمی مانند LILO آشنا می‌شوند.

5- خدمات شبکه: این مرحله مواردی مانند پروتکل‌ها و سرویس‌های مختلف شبکه در لینوکس و نحوه تنظیم و راه‌اندازی آنها در یک شبکه مبتنی بر لینوکس در کنار مواردی مانند TCP/IP ،FTP ،NFS ،DHCP و وب‌سرور (آپاچی)، پاکسی‌سرور (اسکوئید) و سیستم اشتراک‌ فایل (سامبا) مورد بررسی قرار می‌گیرد.

6- واسط گرافیکی X: لینوکس بر مبنای یک واسط گرافیکی Xwindows عمل می‌کند که محیط‌های گرافیکی آن را کنترل می‌کند. این مساله در این مرحله تحلیل می‌شود.

7- امنیت: آخرین مرحله، امنیت است که موضوعاتی مانند احراز هویت و دسترسی کاربران به منابع سیستم و موضوع دیواره‌های آتش مورد بحث و بررسی است.

برای اطلاعات بیشتر در مورد این مدارک می‌توانید به وب‌سایت‌های زیر مراجعه کنید:

1. Certified Linux Professional

2. RedHat Certified Engineer

سعید نوری آزاد