غبار فراموشی بر هنر گره‌چینی

نگاهی به تاریخچه این هنر مشخص می‌کند که هنرهای چوبی پس از صفویه به خصوص در دوران قاجار نه تنها تکامل فنی نداشت بلکه با افت فنی نیز روبه‌رو شد به طوری که از چوب و فرآورده‌های آن در بناهای صد سال اخیر به عنوان مصالحی در ستون‌های چوبی، پوشش‌ سقف‌های دوجداره خارجی و توفال‌‌سازی و ساختن پنجره‌های ظریف با کارهای هنری مختلف گره‌سازی و قواره‌بری استفاده شده است.اما در این میان گره‌چینی یکی از رشته‌های صنایع ‌دستی در شاخه مصنوعات چوبی است که حدود 900 سال در همدان سابقه دارد اما متاسفانه بیش از نیم‌قرن است که در استان همدان از رونق افتاده است.

این رشته به گفته معدود استادان به جای مانده، شناسنامه استان همدان است اما با این حال با مرور زمان به دست فراموشی سپرده شده و در آستانه منسوخ شدن است.این هنر اصیل که روزگاری نه‌چندان دور اشتغال شماری از مردم همدان محسوب می‌شد، در حال فراموشی است و در حال حاضر تنها یک هنرمند گره‌چینی‌ساز در شهر همدان مشغول فعالیت است.استاد امیر برق‌زدگان متولد 1340 در همدان از 12 سالگی به صورت حرفه‌ای به رشته گره‌چینی اشتغال دارد و در حال حاضر تنها هنرمند باقیمانده از نسل گره‌چینی‌سازان شهر همدان به شمار می‌رود.

برق‌زدگان با اشاره به این‌که این هنر از حدود نیم‌قرن تا به امروز دوران نسخ و از بین رفتن خود را طی می‌کند، گفت: هنر گره‌چینی به واسطه حضور کمرنگ آن در بازار استان همدان تقریبا بازار خارجی خود را از دست داده است و شناخت کافی از گره‌چینی همانطور که در داخل کشور وجود ندارد در خارج از کشور نیز دیده نمی‌شود اما در حال حاضر به واسطه سفارش کارهای گره‌چینی توسط همدانی‌ها و همشهریانی که در کشورهای مختلف اقامت دارند، تا حدی امکان عرضه گره‌چینی همدان در بعضی کشورها فراهم شده است.

برق‌زدگان ادامه داد: گردشگران کشورهای مختلف در سفر به استان همدان با دیدن جلوه‌هایی از هنر گره‌چینی و این همه شکوه و زیبایی که هندسه ایرانی را به کمال رسانده است به وجد می‌آیند.

این هنرمند فعال در رشته گره‌چینی تقویت حمایت از هنرمندان و صنعتگران صنایع‌دستی استان همدان را مورد تاکید قرار داد و گفت: هنرمندان و صنعتگران صنایع‌دستی کم‌توقع‌‌ترین اقشار اجتماعی هستند و راضی نگه داشتن آنها برای مسوولان و متولیان امر کار مشکلی نیست.