امیدهای از دست رفته دولت ترکیه

در 10 دسامبر سال جاری زمانی که PKK مسوولیت مرگ 7 سرباز ترک را در ایالت توکت بر عهده گرفت شرایط دوباره برای تداوم صلح بسیار سخت شد.

این حمله در پاسخ به اقدامات حزب حاکم عدالت و توسعه (AKP) برای بالا بردن امنیت منطقه و پایان دادن به 25 سال طغیان و شورش PKK صورت گرفت.

تندرو های ملی‌گرای ترکیه و کردستان به سرعت اعلام کردند که ایجاد صلح در این شرایط غیر ممکن است.

درگیری‌های میان ترکیه و کردها زمانی شدت گرفت که مجلس ملی ترکیه با اتفاق آرا در 11 دسامبر به ممنوعیت فعالیت بزرگ‌ترین حزب کردستان یعنی حزب جامعه دمکراتیک (DTP) رای داد.

دلیل مجلس برای این کار این بود که حزب مذکور مرکز فعالیت‌های تروریستی شده است.

در پی این اقدام مجلس دو تن از نمایندگان پارلمان از جمله احمد ترک، رئیس پارلمان از کار بر کنار و تعدادی از مقامات حزب نیز دستگیر شدند.

در پاسخ به این اقدام دولت 19 تن از اعضای حزب که نمایندگان پارلمان نیز بودند اعلام کردند قصد دارند از پارلمان استعفا دهند و حزبی جدید را با همفکران خود سازماندهی کنند. در پی کشته شدن دو کرد در اعتراضات 15 دسامبر هراس آغاز جنگ قومی و نژادی در ترکیه بشدت افزایش یافت.

رجب طیب اردوغان، نخست‌وزیر ترکیه اخیرا اعلام کرد کشته شدن دو کرد می‌تواند از سوی مخالفان دولت برای راه‌اندازی جنگ داخلی برای ضعیف کردن دولت و حزب عدالت و توسعه باشد.

او با اقداماتی نظیر آزاد کردن محدودیت‌های استفاده از زبان کردی، بازگرداندن نام‌های کردی به روستاهای مناطق کردنشین و عفو جنگجویان کردی که اقدام به اعمال تروریستی نکرده بودند، نشان داد که دولت دارای حسن نیت برای ایجاد و تداوم صلح است.

کردهای تندرو به این اقدامات توجهی نکردند. زمانی که عبدالله اوجالان ، رهبر زندانی کردستان در دسامبر اعلام کرد دولت او را در سلول کوچکی زندانی کرده است که به سختی می‌تواند نفس بکشد دوباره اوضاع آشفته شد و شورش‌ها و حملات تروریستی آغاز شد. اوجالان با این کار قصد داشت جایگاه خود را به عنوان تنها حاکم و رهبر کردستان به دولت نشان دهد.

جدیدا اوجالان قمار خطرناکی را بوسیله ادعای بسیج عمومی ملت کرد در صورت تحقق نیافتن خواسته‌هایش آغاز کرده است. او دولت را به مناظره عمومی دعوت کرده و خواسته است که مجازات او را از حبس در زندان به حصر خانگی تبدیل کنند.

اوجالان با دستاویز قرار دادن حزب PKK قصد دارد به نیات و مقاصد خود دست یابد و احتمال دارد که خواسته‌های او در آینده نیز بیشتر شوند. مانند همیشه مردمان عادی کرد باید هزینه‌های شورش‌ها و تبعات ناشی از ممانعت از اجرای اصلاحات دولت در مناطق کرد نشین را بپردازند.

با اعلام ممنوع‌الفعالیت شدن حزب DTP این اعتقاد در میان بسیاری از کردها قوت گرفت که تنها راه احقاق حق از طریق گلوله و اسلحه خواهد بود و نه صندوق رای. مراد کارایلان، از فرماندهان شورشیان حزب PKK می‌گوید ملت کرد باید مبارزه مسلحانه خود را علیه دولت آغاز کند.

اردوغان چه اقدامی باید انجام دهد؟ فشار بیشتر ممکن است موجب پایین آمدن میزان رای حزب AKP باشد. دولت اجرای مجازات‌های در نظر گرفته برای جوانانی که متهم به اقدامات تروریستی شده‌اند را متوقف کرده است.

با وجود این اردوغان می‌تواند گفته‌ها و ادعاهای اوجالان مبنی بر بسیج عمومی ملت کرد را نادیده بگیرد و به اصلاحات خود در مناطق کردنشین ادامه دهد اگرچه ممکن است آرای حزب AKP پایین بیاید اما هم چنان ترکیه در صلح باقی خواهد ماند.

مترجم : بهرام مرادیان
منبع : اکونومیک