نفس تهران روی گسل‌های زلزله

نگاهی گذرا به وقوع زلزله در کلانشهری مثل تهران نشان می‌دهد که از 174 سال پیش زلزله‌هایی در 4 مرحله با قدرت بیش از 7 ریشتر، مرگ و نابودی را در پی داشته است. اولین زلزله مهیب در 80 سال اخیر که در کلانشهر تهران با قدرت 1/7 درجه در مقیاس ریشتر ثبت شده، سال 1309 روی داده و زلزله‌های دیگر با مقیاس‌های متعدد در سال‌های 1326، 1334 و 1362 در تهران تجربه شده است.

به هر حال همان گونه که اشاره شد، وقوع زلزله به دلیل تعدد گسل‌های موجود اجتناب‌ناپذیر است، اما واقعیت این است که این باور در یکی دو سال اخیر در اذهان کارشناسان و مسوولان شکل نگرفته است که مردم چند میلیونی تهران روی گسل زندگی می‌کنند، بلکه هشدارهای مربوط به زلزله در تهران از سالیان گذشته مدام از سوی کارشناسان اعلام شده است و با وجود این هشدارها، متاسفانه همچنان شاهد ساخت و ساز و رویش انواع برج‌ها روی همان گسل‌هایی هستیم که روزی به حرکت درخواهند آمد و مهمانان ناخوانده خود را در زیر خروارها خاک و سیمان مدفون خواهند کرد.

واقعیت تلخی که در صورت بروز، یک فاجعه بزرگ انسانی را رقم خواهد زد و با کمال تاسف بسیاری از مسوولان ساخت و ساز شهری هنوز در خواب غفلت به سر می‌برند.

در چند روز گذشته، وقوع زلزله 4 ریشتری که گفته شد مرکز آن حوالی ری و کهریزک بوده است، بار دیگر افکار عمومی را متوجه این واقعیت کرد که تهران روی گسل‌ها نفس می‌کشد و متعاقب این زمین‌لرزه، دستگاه‌ها، سازمان‌ها و نهادهای مخلتف از مسوول و غیرمسوول نیز هر کدام به تکاپو افتاده نظرات خود را درباره این موضوع بیان کرده و احتمالا در چند روز آینده در این خصوص چندین همایش و گردهمایی بی‌خاصیت و تکراری نیز برگزار خواهد شد و پس از چند روز این تب با همه حرارتی که به دنبال دارد، فروکش خواهد کرد و بار دیگر همه چیز به فراموشی سپرده خواهد شد تا زلزله‌ای دیگر!

در حال حاضر بحث زلزله در تهران با موج‌آفرینی رسانه‌ای در اذهان عمومی جامعه نقش بسته است و هر کسی به فراخور دانسته‌های خود در این ارتباط اظهارنظر می‌کند؛ موضوعی کهبه موازات خود باعث نگرانی در میان مردم شده است.

اگرچه اقدامات مستمر و پیشگیری و دوراندیشی برای مقابله با زلزله احتمالی خوب و پسندیده است؛ اما برخی القائات نه‌تنها کمکی به افکار عمومی و مشارکت مردم برای اقدامات و هدف‌گذاری‌ها نمی‌کند؛ بلکه موجب ترس و وحشت مضاعف می‌شود؛ به طوری که مفهوم خودکشی از ترس مرگ را در اذهان تداعی می‌کند.

استفاده از تجربیات کشورهای زلزله‌خیزی مانند ژاپن، رعایت استانداردهای لازم در ساخت‌وسازها، آموزش مردم و نیروهای امدادی و در کنار آن ایجاد فضایی مملو از آرامش برای مردم، می‌تواند برای مقابله با زلزله کارساز باشد.

فراموش نکنیم زلزله از بلایای طبیعی محسوب می‌شود و تنها مختص کشور ما نیست؛ اما می‌توان به دور از جنجال‌آفرینی و با دعوت از کارشناسان و اقدامات پیشگیرانه، خسارت‌های ناشی از زمین‌لرزه را به حداقل رساند. به امید آن روز

ناصر صبوری