امان از چشم‌های بی‌حوصله

دکتر سیدمحمد میرمحمدصادقی، جراح و متخصص چشم، شایع‌ترین و مهم‌ترین این عوامل را ضعیفی چشم و یا عیوب انکساری ذکر می‌کند، به این معنا که یکی از چشم‌ها در اثر ضعیفی همچون نزدیک بینی یا آستیگماتیسم دید کمتری از چشم دیگر دارد و در نتیجه چشم ضعیف‌تر تنبل می‌شود.

وی اظهار می‌کند: چون سلول‌های حساس بینایی در شبکیه، در زمان مناسب (سنین اولیه کودکی) به طور کامل تحریک نمی‌‌شوند، لذا تکامل پیدا نمی‌کنند. این جراح و متخصص چشم می‌گوید: تنبلی چشم یا آمبلو پی عبارت از دید کم در یک چشم و یا هر دو چشم است، در حالی که همراه با بیماری ساختمان چشم نیست. وی علت دیگر تنبلی را انحراف‌های چشم عنوان می‌کند که به آن «لوچی» یا «استرابیسم» گفته می‌شود.

دکتر میرمحمد صادقی در ادامه عنوان می‌کند: به علت انحراف یک چشم، دید مناسب و کافی در چشمی که انحراف دارد ایجاد نمی‌شود و همین چشم تنبل می‌‌شود.

این پزشک متخصص با اشاره به این که علت عمده دیگر تنبلی چشم، کدورت‌های چشم است، متذکر می‌شود: ‌هر عاملی ممکن است موجب شود تصویر روی پرده شبکیه تشکیل نشود، مانند آب مروارید مادرزادی، کدورت قرنیه، گلوکوم یا آب سیاه مادرزادی و... .

کودکی، فصل درمان تنبلی چشم

تنبلی چشم اختلال نسبتا شایعی است و تقریبا از هر 100 نفر 4 3 نفر به آن مبتلا هستند که بهترین زمان اصلاح تنبلی چشم، دوره شیرخوارگی و اوایل دوره کودکی است.

دکتر میرمحمدصادقی خاطرنشان می‌کند: تشخیص تنبلی چشم توسط چشم‌پزشک مقدور است. والدین قطعا از ضعیف‌ بودن چشم کودکشان مطلع می‌شوند و در مواردی که اختلال یا ناهنجاری واضحی در چشم کودک دیده می‌شود، مثل انحراف چشم و کدورت چشم‌ها، باید سریعا در هر سنی (حتی نوزادی) به پزشک مراجعه شود، در غیر این صورت لازم است همه کودکان در سنین حدود 3 سالگی معاینه شوند و این معاینه در 4 سالگی تکرار شود و از آن پس نیز بهتر است هر سال یک مرتبه چشم کودکان معاینه شود.

درمان بیماری

برای درمان تنبلی چشم، ابتدا باید علت زمینه‌ای بیماری رفع شود، مانند برداشتن کدورت مسیر بینایی (عمل کاتاراکت در آب مروارید مادرزادی) یا درمان انحراف چشم و اصلاح عیب انکساری با عینک و سپس وادار کردن کودک به استفاده از چشم ضعیف‌تر و در واقع چشم تنبل. این چشم‌پزشک با اشاره به این مطلب، عنوان می‌کند: در این مواقع با بستن چشم سالم‌تر و قویتر، چشم تنبل را به تلاش جهت دیدن وا می‌داریم تا کودک مجبور شود از چشم تنبل بیشتر استفاده کند.

وی می‌افزاید: با استفاده از چشم تنبل، این چشم تحریکات بینایی را دریافت و سیستم بینایی عصبی شروع به تکامل می‌کند.

دکتر میرمحمد صادقی خاطرنشان می‌کند: این درمان به همکاری کامل و حوصله زیاد والدین بستگی دارد و شاید از 6 ماه تا چندین سال، زمان لازم باشد، چرا که ممکن است درمان شامل بستن چشم، استفاده از عینک و استفاده از قطره های چشمی باشد.

البته همان طور که ذکر شد، درمان تنبلی باید همراه با درمان علت زمینه‌ای باشد مثلا اگر در فرد انحراف چشم وجود داشته باشد با عینک یا عمل جراحی می‌توان آن را اصلاح کرد و اگر افتادگی پلک یا ناهنجاری پلک وجود داشته باشد، با عمل جراحی قابل اصلاح است که البته به گفته این متخصص چشم، بیشترین و شایع‌ترین علت تنبلی، عیوب انکساری است که با استفاده مناسب از عینک، درمان می‌شود.