بهره مندی جوانان روستایی ایران از تلویزیون (1)

با وجود آن که درصد بالایی از جمعیت کشور ما در روستاها زندگی می کنند و روستاییان کشور بخش عمده ای از مخاطبان شبکه های رادیو و تلویزیون ملی را تشکیل می دهند

کد خبر: ۲۷۳۳۰

، تحقیقات تاثیرسنجی و نظرسنجی به عمل آمده از سوی موسسات تحقیقاتی ، عمدتا در شهرها انجام شده و آثار رسانه بر جمعیت روستایی کشور بندرت مورد ارزیابی و بررسی دقیق قرار گرفته است . این در حالی است که با وجود تفاوت های آشکار فرهنگی اجتماعی میان جوامع شهری و روستایی خوراک رسانه ای که به هر دو جامعه عرضه می شود، یکسان است . مقاله حاضر، گزارش تحقیقی است درخصوص چگونگی استفاده جوانان روستایی ایران از تلویزیونی که از سوی نگارنده و به اهتمام مرکز تحقیقات صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران در سطح 20 استان انجام گرفته و نتایجی در خور توجه به همراه داشته است . تا چند دهه پیش که برای محققان علوم اجتماعی ، تلویزیون یک رسانه شهری به حساب می آمد، مطالعات مربوط به آن عمدتا در شهرها انجام می گرفت و حضور این رسانه در روستاها کمتر مورد توجه قرار داشت . نمونه این مطلب را می توان در تحقیقات و نظرسنجی های انجام شده در مراکز تحقیقاتی صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران نیز مشاهده کرد که در مقابل صدها نظرسنجی انجام گرفته در شهر تهران و برخی شهرستان ها، تنها یک مورد نظرسنجی مستقل در مورد پیامگیران روستایی انجام شده است و این در حالی است که بیش از 50سال است روستاییان ایران از رادیو استفاده می کنند و پس از انقلاب اسلامی و با ورود برق به روستاهای کشور، بهره مندی آنان از تلویزیون نیز گسترش چشمگیری یافته است . چنان که سالهاست بیش از 80درصد روستاییان کشور از تلویزیون استفاده می کنند. در سایر کشورها نیز تحقیقات رسانه در روستاها در مقایسه با مجموعه تحقیقات انجام گرفته بسیار ناچیز است که در اینجا به برخی از آنها اشاره می کنیم :
1- نخستین بار در سال 1956 یک گزارش پژوهشی با عنوان (تلویزیون و آموزش بزرگسالان روستایی) از سوی یونسکو منتشر شد که مجری آن جوفردومازیه بود.
2- دو سال بعد (1958) گزارش پژوهشی دیگری با عنوان (تلویزیون در روستاهای لوئیزیانای امریکا) منتشر شد که مجری آن الوین لی برتراند بود.
3- در سال 1960 گزارش پژوهشی که به همت یونسکو در ژاپن انجام شده بود ، در پاریس منتشر شد عنوان این تحقیق تلویزیون روستایی در ژاپن است . در این تحقیق مسائلی چون نقش تلویزیون در آموزش روستاهای ژاپن ، آموزش بزرگسالان در روستاهای ژاپن و همچنین پخش برنامه های تلویزیونی در روستاهای ژاپن مورد بررسی قرار گرفته است.
4- در سال 1974 تحقیق دیگری از سوی رادیو آزاد اروپا به صورت نظرخواهی عمومی انجام گرفت که نظر روستاییان کشور مجارستان را در مورد تلویزیون و رادیو در روستاهای آن کشور مورد بررسی قرار داده بود.
5- ورود تلویزیون به روستاهای هند تقریبا در سال 1977 اتفاق افتاد تا آن زمان در روستاهای هند فقط معدودی از ثروتمندان گیرنده تلویزیونی داشتند. از سال 1977 همراه با ورود تلویزیون به روستاهای هند ، چند پژوهش با عنوان (تلویزیون در روستاهای هند) از سوی محققان هندی انجام می شود که اولین مورد آن تحقیق (بی یوند سی آگراوال) با عنوان ورود تلویزیون به روستاست . گزارش این تحقیق در سال 1978 در احمدآباد هند منتشر شد و مورد توجه محققان جامعه شناس و ارتباطات قرار گرفت . در این تحقیق مسائلی چون جنبه اجتماعی پخش تلویزیون در روستاهای هند و نقش قمر مصنوعی در ارتباطات راه دور روستاهای هند مورد بررسی قرار گرفته است . اهمیت این تحقیق به این دلیل است که همراه با ورود وسیع تلویزیون به روستاها انجام شده است و تاثیر این رسانه بر روستاها را در فرآیند تغییر، مورد مطالعه قرار داده است.