مقاومت بدن در برابر رژیم غذایی

تحقیقات نشان داده است، اگر شما وزن کم کرده و مجددا آن وزن کاهش یافته بازگردد، از میزان بافت ماهیچه‌ای شما کاسته شده و در مقابل بر تجمع چربی در بدن افزوده می‌شود. هنگام گرفتن رژیم غذایی زمانی که شما وزن کم می‌کنید، هم بافت ماهیچه‌ای و هم چربی را از دست می‌دهید، ولی آنچه مسلم است آن‌که هنگامی‌که وزن کم شده بر می‌گردد، بیشتر بافت چربی است که اضافه می‌شود. چربی از نظر متابولیکی، کمتر از بافت ماهیچه‌ای فعال است و بنابراین کاهش وزن‌های پیاپی و متعاقب آن افزایش وزن، باعث می‌شود میزان متابولیسم پایه یا سوخت‌و‌ساز کاهش یافته که در نتیجه کاهش وزن نیز در دفعات بعد دشوارتر می‌شود.

با این وجود، مطالعات نشان می‌دهد اگر شما از رژیم گیرندگانی که در رژیم‌های چند روزه و معجزه‌آسا شرکت می‌نمایند، نباشید، این تغییر در بافت ماهیچه زیاد نیست و میزان متابولیسم کاهش یافته نیز زیاد نخواهد بود. در بررسی علمی‌ که در مرکز تغذیه بالینی دانشگاه کمبریج انجام شد، نشان داده شد میزان متابولیسم افراد بعد از چندین‌بار رژیم گرفتن، به طورقابل توجهی کاهش نیافته است. اگرچه رژیم‌های غذایی یویویی جواب به درمان را سخت‌تر می‌کند، ولی این فقط به بهانه کاهش سوخت‌و‌ساز یا متابولیسم نیست و به نظر می‌آید عوامل روحی و روانی ناشی از عدم وجود انگیزه برای رژیم غذایی مجدد در این زمینه نقش اساسی‌تری را ایفا نماید.

علاوه بر این، توجه به این نکته حائز اهمیت است که کاهش وزن شما، چه یک بار رژیم گرفته باشید چه رژیم‌های مکرر داشته باشید، به دلیل کاهش بافت بدن و بویژه بافت عضلانی، میزان متابولیسم پایه را به طور طبیعی کاهش می‌دهد. لذا برای پایدار ماندن کاهش وزن، افزایش فعالیت بدنی و افزایش انرژی سوخت‌و‌ساز از این طریق ضروری است، چرا که فعالیت بدنی علاوه بر تقویت بافت عضلانی، کاهش متابولیسم پایه را جبران می‌کند.

نکته عملی: اگرچه در صورت افزایش وزن مجدد پس از رژیم غذایی، این وزن برگشته بیشتر چربی خواهد بود و بدن در برابر کاهش وزن مجدد مقاوم می‌شود، اما با برنامه ورزشی منظم، شما می‌توانید بخشی از وزن برگشتی خود را به ماهیچه تبدیل نمایید که این باعث افزایش سوخت‌و‌ساز و کاهش مقاومت در برابر رژیم غذایی می‌گردد. علاوه بر این ورزش در صورت توام بودن با رژیم غذایی از افزایش وزن مجدد جلوگیری می‌نماید.

دکتر حمیدرضا فرشچی
متخصص تغذیه