چرا فیلم‌های روز دنیا در جشنواره فجر غایبند؟

فقط کافی است یک خریدار به یکی از بازارهای خارجی مراجعه و با پرداخت مبلغی، فیلمی ‌تهیه کند و این فیلم را در اختیار مترجم قرار دهد و نسخه ترجمه را یا با زیرنویس و یا با دوبله روانه اکران سینماها کند.» با وجود این مساله، پس چرا در جشنواره فیلم فجر هیچ گاه شاهد نمایش فیلم‌های روز دنیا نیستیم؟

این تصوری است که اغلب مردم از انتخاب فیلم خارجی دارند. شاید برخی آنها با همین تصور به تماشای فیلم‌های خارجی می‌روند و با دیدن فیلم‌هایی از سینماهای اروپا، آسیای دور، آفریقا و... با حسی ناخوشایند از سینما خارج می‌شوند.

واقعیت انتخاب فیلم‌های خارجی برای حضور در جشنواره فیلم فجر این‌گونه است که هر سال مسوولان بخش بین‌الملل بنیاد سینمایی فارابی با حضور در جشنواره‌های مختلف، برخی فیلم‌های مناسب نمایش در ایران را انتخاب و با فروشندگان این فیلم‌ها رایزنی می‌کنند.

در حال حاضر بسیاری از کمپانی‌های فیلمسازی در دنیا به دلیل شرایط ناشی از تحریم، حاضر به فروش فیلم‌های خود به ایران نیستند. اگر یک کمپانی هم حاضر به ارسال فیلم به ایران برای نمایش جشنواره‌ای باشد، معمولا مبالغ سنگینی طلب می‌کند. این رویه در همه جشنواره‌های دنیا وجود دارد و برای هر نوبت نمایش این فیلم‌ها در جشنواره مبلغی می‌پردازند.

این مبلغ درباره جشنواره‌ای مانند جشنواره فیلم دبی گاه به 20 تا 30 هزار دلار می‌رسد و همین جذابیت‌های مالی در کنار پذیرایی ویژه از مهمانان سبب می‌شود تا ستارگان سینمای دنیا به حضور در چنین جشنواره‌های تازه متولد شده‌ای علاقه‌مند شوند البته در وجه دیگر ماجرا خیلی از فیلمسازان خارجی هم به دلیل اعتبار یک جشنواره حاضر به حضور در این جشنواره‌ها می‌شوند، اما جشنواره فیلم فجر به دلیل این‌که هیچ یک از این دو وجه را ندارد، معمولا برای انتخاب فیلم خارجی با مشکل و سختی زیادی مواجه است.

دست اندرکاران جشنواره فیلم فجر در این سال‌ها راه‌حل میان‌بری هم پیدا کرده‌اند. آنها با مراجعه به پخش‌ کننده‌هایی در دبی و لبنان، برخی فیلم‌های قابل نمایش در ایران را که امکان فروش دارند خریداری و برای نمایش آماده می‌کنند.

این فیلم‌ها که آثاری جذاب و مخاطب‌پسند هستند، در هر جشنواره‌ای در بخشی موسوم به نمایش‌های ویژه، ابتدا در جشنواره به نمایش درآمده و سپس برای سال آینده در برنامه اکران قرار می‌گیرند.

در کنار این فیلم‌ها برخی آثار هنری هم در جشنواره حضور می‌یابند که محصول تلاش‌های دست‌اندرکاران بخش بین‌الملل جشنواره و گردش آنها در جشنواره‌های مختلف است.

امسال قرار است در جشنواره از 49 کشور جهان فیلم‌هایی به نمایش درآید. 19 کشور از قاره آسیا، 18 کشور از قاره اروپا، 7 کشور از قاره آمریکا، 4 کشور از قاره آفریقا و یک کشور از قاره استرالیا فیلم‌هایی را برای حضور در جشنواره خواهند داشت، ضمن آن‌که 4 فیلم اسکاری جان فورد، فیلمساز مولف آمریکایی است که در 5 دهه 140 فیلم ساخت و 4 بار با خبرچین، خوشه‌های خشم، چقدر دره من سرسبز بود و مرد آرام اسکار برد.

دلیجان، کلمنتاین عزیز من، ریو گرانده و مردی که لیبرتی والانس را کشت، دیگر فیلم‌های مطرح فورد است. این فیلم‌ها در کنار دیگر فیلم‌های خارجی این روزها مراحل آماده‌سازی خود را برای زیرنویس شدن طی می‌کنند.

رضا استادی