نگاهVLTبه پیدایش ‌ابرهای ‌پیش سیاره‌ای‌

سیارات می‌توانند میزبان گونه‌های مختلفی از حیات باشند و به همین دلیل بررسی سیارات فراخورشیدی محبوبیتی بسیار بالا میان اخترشناسان دارند. تا کنون بیش از 300 سیاره فرا خورشیدی یافت شده است که به دور سیاراتی جز خورشید در حال چرخشند، اما هر یک از این دنیاهای تازه کشف شده ویژگی‌های منحصر به فردی برای خود دارند. اخترشناسان اما تمرکز خود را تنها بر بررسی این سیارات تحول یافته متمرکز نکرده‌اند، بلکه توجه عمیقی را به قرص‌های غبار اطراف سیاره‌های جوان معطوف کرده‌اند. جایی که هم اکنون منظومه‌های سیاره ای در حال شکل‌گیری هستند و با این کار گویی 5/4 میلیارد سال به گذشته سفر کرده و شرایط شکل گیری منظومه خودمان را هم  که در شرایط احتمالا مشابهی شکل گرفته است  بررسی می‌کنند.

 در بررسی جدیدی که صورت گرفته است، محققان قرص‌های غباری را که اطراف 3 سیاره جوان خورشید مانند در حال شکل دادن به منظومه‌های سیاره ای جدید هستند، مورد کاوش قرار داده اند. این ستاره‌ها تنها چند میلیون سال دارند.

نتایج به دست آمده جدید نه تنها دانسته‌های پیشین ما در باره وضعیت غبار را تایید می‌کنند که نحوه توزیع غبار در این ابر و منشا آن را نیز مورد بررسی قرار می‌دهند. بر این اساس، در نواحی که پیشتر گمان می‌رفت از غبار خالی شده و شکاف‌هایی را در این ابرهای گازی ایحاد کرده باشد، مولکول‌های گازی هنوز به وفور یافت می‌شوند؛ پس این احتمال مطرح می‌شود که سیارات با جذب غبار‌های در حال شکل دادن به چنین‌های سیاره‌ای هستند یا خود سیارات شکل گرفته‌اند و در مرحله جذب مولکول‌های گازی قرص اولیه هستند.

بر اساس این بررسی‌ها، در یکی از این منظومه‌ها که اطراف ستاره 12 SR  شکل گرفته است، سیاره‌ای غول در فاصله 5/3 برابری فاصله زمین تا خورشید شکل خواهد گرفت، در حالی که در ستاره دوم یا HD443531B  سیاره احتمالی در مداری با فاصله 10 تا 20 واحد نجومی ‌از ستاره مادر به وجود خواهد آمد، اما وضعیت در ستاره سوم یا TW  شجاع، به گونه‌ای است که احتمالا 2 سیاره را شکل خواهد داد.

نکته مهم در این رصد‌ها که به واسطه ابزار CRIRES تلسکوپ خیلی بزرگ (VLT) رصدخانه جنوبی اروپا انجام شده است، این که شرایط شکل‌گیری قرص‌های پیش سیاره‌ای در هر یک از این 3 ستاره خورشید مانند جوان بسیار متفاوت از یکدیگر است و احتمالا منجر به شکل‌گیری منظومه‌های متفاوتی خواهد شد.

این بررسی در کنار تکنیک‌های جدید تصویربرداری امید داده است تا اخترشناسان بتوانند قرص‌های پیش سیاره‌ای که ممکن است سیارات زمین مانند تولید کنند را در فاصله‌های اندکی از ستاره مادر خویش بیابند.

قابل ذکر است که دانش کلاسیک ما از شکل‌گیری منظومه شمسی و سیارات آن پس از دستاوردهای اخیر و کشف سیارات فراخورشیدی با چالش‌های جدی مواجه شده است و به نظر می‌رسد رصدهای جدید بتوانند داده‌های لازم برای ارائه تئوری جدیدی در ارتباط با شکل‌گیری منظومه‌های سیاره‌ای در اختیار دانشمندان قرار دهد.

منابع:Nojum.ir