دولت زیمبابوه هفته گذشته که نرخ تورم در این کشور به 2 میلیون درصد رسید به منظور تلاش برای مهار آن اسکناسهای 100 میلیارد دلاری منتشر کرد. لابد میخواهید بدانید با یک اسکناس 100 میلیارد دلاری چه چیزی میتوانید در زیمبابوه بخرید.
به گزارش رویترز ، پاسخ این است که چیز زیادی نمیتوان با این اسکناس خرید چون قیمت فقط یک تخممرغ در هزاره ــ پایتخت زیمبابوه ــ 35 میلیارد دلار است. از این نظر مجارستان در دوره بلافاصله پس از جنگ جهانی دوم رکورددار است که نرخ تورم در آن 19/4 کویینیتیلون (یک با 12 صفر در کنارش) درصد بود.
رکورددار جهان
زیمبابوه بیشترین نرخ تورم را در جهان دارد. خیلیها رابرت موگابه رئیس جمهوری این کشور را عامل بحران اقتصادی آن میدانند. از زمان برگزاری دور اول انتخابات در پایان مارس تا دور دوم در 27 ژوئن، این کشور دچار خشونت و خونریزی بوده است.
رهبر حزب جنبش تغییرات دموکراتیک به نام «مورگان تسوانگیرای» چند روز پیش از برگزاری دور دوم انتخابات اعلام کرد در دور دوم شرکت نخواهد کرد. امریکا، کانادا، انگلیس و فرانسه در مخالفت با موگابه تحریمهای بیشتری علیه زیمبابوه وضع کردند. با این حال موگابه در دور دوم به پیروزی رسید.
در حالی که به نظر میرسد آمریکا، اروپا و سازمان ملل نمیتوانند موگابه را از کار برکنار کنند (چرا باید بکنند؟) به نظر میرسد بحران اقتصادی بتواند او را سرنگون کند.
زیمبابوه جایی است که فرد با چند میلیارد دلار درآمد ممکن است فقیر باشد.اخیرا شرکتی آلمانی که کاغذ چاپ اسکناس را در اختیار زیمبابوه میگذاشت از فروش آن امتناع کرده است.
کاغذ اسکناس
یک شرکت آلمانی که کاغذ اسکناس زیمبابوه را به آن میفروشد به دستور دولت آلمان از ادامه معامله با رژیم رابرت موگابه خودداری کرده و فشار به این کشور را بیشتر کرده است.
به گزارش تایم شرکت GD که در مونیخ مستقر است و ظاهرا نیمی از کاغذ اسکناس موردنیاز زیمبابوه را تامین میکرد، به دستور تلفنی فرانک والتر اشتان مایر وزیر خارجه آلمان از ادامه معامله با زیمبابوه خودداری کرد.
هایکو ویتزکه، از سخنگویان این شرکت گفت: ما به تقاضای دولت آلمان در جهت تحریم زیمبابوه به وسیله اتحادیه اروپا این کار را کردیم.
سخنگوی وزارت خارجه آلمان گفت وزیر خارجه این موضوع را در تماس تلفنی با کارستن اوتنبرگ، رئیس شرکت به وی اطلاع داد. وی گفت: وزارت خارجه چند هفته بود که با این شرکت مذاکره میکرد.
وزیر توسعه آلمان نیز هفته گذشته از شرکت فوق خواسته بود از معامله با رژیم موگابه دست بردارد. عدهای نیز هفته گذشته در مقابل ساختمان شرکت فوق در اعتراض به فروش کاغذ اسکناس به زیمبابوه تظاهرات کردند.
مشکل رژیم موگابه با غرب از چند سال پیش شروع شد که زمینهای بزرگ زمینداران سفیدپوست عمدتا آمریکایی و انگلیسی را با پرداخت بهای آنها، به کشاورزان سیاهپوست فقیر سپرد.
پس از آن بود که دولتهای آمریکا و انگلیس و عوامل آنها به کارشکنی در کار موگابه و کشورش پرداختند. زمینداران سفیدپوست از ابتدای استقلال زیمبابوه از این زمینها به عنوان اهرمی برای مبارزه با رژیم موگابه استفاده میکردند.
شرکت کاغذفروشی آلمانی در دهه 1920 به رژیم وایمار در آلمان کاغذ اسکناس میفروخت و بلیتهای بازیهای المپیک 1936 آلمان در زمان رایش سوم (رژیم هیتلر) را نیز چاپ کرد.
نابودی واحد پول
یکی از بیرحمانهترین و غیر مسوولانهترین اقدامات دولتها نابود کردن واحد پول کشور است.در جریان تورم شدید جمهوری وایمار در آلمان حجم اسکناسهای در گردش از 29 میلیارد در سال 1918 به 497 کویینتیلون در سال 1923 رسید.
حقوق روزانه کارگران دو برابر شد و به آنان مرخصی داده میشد تا پولهای خود را خرج کنند. مردم اسکناسها را با چرخدستی حمل میکردند و پس از مدتی به کلی بیاعتبار و ارزش شد. بیشتر مردم پساندازهای یک عمر خود را از دست دادند. نازیها یهودیان را در این امر مقصر میدانستند.
این نوع تورم افسار گسیخته در تاریخ کمیاب است اما این روزها بار دیگر شاهد آن هستیم این بار در زیمبابوه.
دولت در ماه فوریه میزان تورم را 66 هزار 212 درصد اعلام کرد اما صندوقبینالمللی پول درصد واقعی تورم را نزدیک به 150 هزار درصد اعلام کرد (که نزدیک تورم آلمان در جمهوری وایمار بود). براساس بعضی برآوردها، حدود 50 درصد درآمد دولت زیمبابوه از چاپ پول بهدست میآید.
دلار زیمبابوه در زمان استقلال این کشوردر سال 1980 بیش از یک دلار آمریکا میارزید. چندی پیش روزنامه دولتی زیمبابوه قیمت رسمی این روزنامه را 3 میلیون دلار زیمبابوه اعلام کرد. قیمت 900 گرم مرغ در ماه فوریه 15 میلیون دلار زیمبابوه بود.
یک تاجر زیمبابوهای میگوید اگر در طول 48 ساعت پولت را خرج نکنی دیگر ارزشی ندارد. به این دلیل هر کس پولی به دست میآورد فوری آن را به جنس تبدیل میکند. دیگر کسی پساندازی ندارد و حقوق ثابت معنایی ندارد.
مقامات آمریکایی در زیمبابوه وقتی به رستورانی میروند چند جعبه پول با خود میبرند و از هنگام ورود شمارش پول را شروع میکنند تا در پایان مصرف غذا بتوانند شمارش را تمام کنند البته اگر تا پایان مصرف غذا قیمت آن گرانتر نشده باشد.
سیاست دولت در زمینه کنترل قیمتها نیز باعث خالی شدن سریع قفسهها در فروشگاهها و ناپدید شدن بیشتر کالاهای اساسی شد. بسیاری از مردم برای خرید آرد و قند و شکر به کشور همسایه بوتسو آنا میروند.
دولت حقوق رهبران ارتش و مقامات بالا را با دلار آمریکا میپردازد که از فروش طلا و پلاتینوم به دست میآورد.
نویسنده این مقاله که از ملی شدن زمینهای سفیدپوستان دل پرخونی دارد میپرسد پس در چنین شرایطی چرا مردم شورش نمیکنند؟
و جواب میدهد: فاجعه این است که کسی در خیابانها نیست.
«مردم دارند در سکوت میمیرند»
وی میافزاید: «ثبات عجیب زیمبابوه چند علت دارد. بیش از 3 میلیون ناراضی ــ بیشتر از افراد تحصیلکرده و مستعد ــ از کشور گریختهاند و به این ترتیب کسی در داخل با رژیم مخالف نیست. بسیاری از مردم نیز با کمک سازمانهای امدادگر بینالمللی و کمکهای اقوام ساکن کشورهای مرفه همسایه زندگی بخور و نمیر خود را تامین میکنند.
مترجم: علی کسمایی
ابراهیم قاسمپور در گفتوگو با جام جم آنلاین مطرح کرد ؛