اجماع‌ جهانی ‌علیه خوشه‌های خشم‌

تاخیر در روند بهبود زانوی رشا موجب شده او قادر به استفاده از پای مصنوعی هم نباشد. با این حال به اعتقاد عالیه -مادر رشا- که او هم در حادثه انفجار از ناحیه سر آسیب دید مهمترین مشکل رشا نه جسمی که روحی است. می‌گوید: رشا به دو‌‌دلیل مایل به دیدن دوستانش نیست. او خود خیلی زود خسته می‌شود و نمی‌تواند با پای مصنوعی‌اش خیلی راه برود. از دگر سو می‌ترسد که دوستانش او را مسخره کنند. می‌افزاید: به همین دلیل ترجیح می‌دهد در خانه بماند. دختر عمویش که درهمسایگی‌ ما زندگی می‌کند به تنها دوست رشا تبدیل شده است.

ماها شومان قبا، رئیس مرکز حمایتی نبیه بری در شهر ساحلی سیدون، جایی که بیش از 200‌‌قربانی انفجار بمب‌های خوشه‌ای تحت خدمات حمایتی قرار گرفته‌اند، می‌گوید: موضوع رشا خیلی بغرنج است. می‌افزاید: اگر چه در ظاهر فقط یک پای او قطع شده لیکن جراحات زیاد دیگری را هم متحمل شده که توانمندی‌های حرکتی‌اش را به‌شدت مختل کرده‌اند.

قبا توضیح می‌دهد که قربانیان بمب‌های خوشه‌‌ای به‌علت تحمل همزمان چند جراحت با مشکلات متعددی مواجه می‌شوند. در ضمن جنگ 33روزه اسرائیل علیه لبنان در تابستان سال 2006 میلادی و حتی پس از توافق دو طرف با برقراری آتش‌بس تحت قطعنامه 1701شورای امنیت بود که رژیم صهیونیستی نزدیک به 4 میلیون بمب خوشه‌ای را در جنوب لبنان پخش کرد.

از این میان ده‌ها وشاید صدها هزار قطعه به‌‌دلیل عمل نکردن چاشنی‌ها منفجر نشدند. این بمب‌ها از تولیدات کارخانجات جنگ‌افزارسازی امریکا طی دهه‌های 1970 و 1980 میلادی هستند که اکنون به کابوس ساکنان مناطق جنوبی لبنان که اکثرشان برای تامین معاش به زراعت اتکا دارند، تبدیل شده است.

تا این مقطع 240 شهروند نظامی لبنان به دلیل انفجار این بمب‌ها جان خود را از دست داده یا به‌شدت مجروح شده‌اند در حالی که 47 عضو تیم‌های خنثی‌سازی بمب نیز بر اثر انفجار اجزای بمب‌‌های خوشه‌ای جان باخته‌اند.

دیده‌بان حقوق بشر در گزارشی مفصل که اوایل ماه گذشته میلادی منتشر شد به‌شدت از یافته‌های کمیته دولتی وینوگراد که برای بررسی عملکرد ارتش اسرائیل در جنگ 33 روزه تشکیل شده بود و در بیانیه نهایی خود ارتش اسرائیل را از اتهام نقض قوانین بین‌‌المللی مبرا دانست،‌ انتقاد کرد.

این نهاد تاکید دارد استفاده ارتش اسرائیل از بمب‌های خوشه‌ای نقض حقوق‌ بشر و مغایر با پروتکل‌های بین‌المللی است. بمب‌های خوشه‌ای استفاده شده توسط اسرائیل اجزای کوچک‌تری داشتند که در اکثر موارد عمل نکرده و چون بسته‌ای‌ انفجاری در محیط باقی ‌ماندند.

موسسات امدادرسان، واحدهای خنثی‌سازی بمب سازمان ملل و نیروهای ارتش لبنان در تلاش هستند تا این بمب‌های عمل نکرده را پیش از به پایان رسیدن ضرب‌الاجل تعیین شده برای پاکسازی لبنان در اواخر سال‌جاری میلادی جمع‌آوری کنند.

مرکز هماهنگی برای جمع‌آوری مین‌های زمینی لبنان تاکنون 946 نقطه بحران را شناسایی کرده که در گستره‌ای به مساحت 27 میلیون مترمتربع پخش شده‌اند.

این در حالی است که هزاران کیلومتر آن‌سوتر از لبنان در ولینگتون، پایتخت نیوزلند حاضران در چندین کنفرانس بین‌‌المللی منع استفاده از بمب‌های خوشه‌ای در تلاش هستند تا زمینه را برای امضای معاهده نهایی در این رابطه طی ماه مه سال‌جاری میلادی در دوبلین، پایتخت ایرلند فراهم آورند.

توماس ناش، هماهنگ‌کننده موسسه ائتلاف علیه بمب‌های خوشه‌ای(CMC)،‌ نهادی غیرانتفاعی که در حال پیگیری معاهده اسلو است که از سوی دولت نروژ برای منع استفاده از بمب‌های خوشه‌ای و مین‌های زمینی پیشنهاد شد و تاکنون در دستور کار کنفرانس‌های متعددی قرار گرفته است،‌ می‌گوید: تا این مقطع 80 کشور آمادگی خود را برای امضای پیش‌نویس معاهده منع استفاده از بمب‌های خوشه‌ای و مین‌‌های زمینی آماده کرده‌اند.
می‌افزاید: با این حال مخالفت پاره‌ای کشورها و بویژه ایالات‌متحده سدی در برابر نهایی شدن این توافقنامه است.

اگرچه نزدیک به 120 کشور در این مذاکرات حضور دارند تولید‌کنندگان اصلی بمب‌های خوشه‌ای چون چین، ایالات‌متحده، روسیه و اسرائیل به طور کامل از حضور در نشست‌ها اجتناب ورزیده‌اند در حالی که برخی کشورها که دستی در تولید این سلاح‌ها دارند مثل فرانسه،‌ آلمان، کانادا، هلند و انگلیس خواستار در نظر گرفتن استثناهایی در معاهده منع تولید مین‌های ضد نفر و خوشه‌ای هستند.

یکی از موارد مورد مناقشه منع تولید تسلیحات خوشه‌ای بر مبنای ضریب عملکرد چاشنی است. کشورهای مخالف تولید این تسلیحات منع کامل تولیدش را خواستارند ولی کشورهای غربی تنها با منع تولید بمب‌های خوشه‌ای با ضریب بالای عمل نکردن چاشنی موافق هستند.

علاوه بر آن کشورهای غربی خواستار افزایش دوره پشنهادی برای نابودی زرادخانه‌های موجود سلاح‌های خوشه‌ای هستند. این کشورها یکی از بندهای پیش‌نویس معاهده منع تولید بمب‌های خوشه‌ای و مین‌های زمینی که تولید‌کنندگان این سلاح‌‌ها را ملزم به حمایت از قربانیانی که به واسطه این سلاح‌ها آسیب دیده‌اند،‌ می‌کند را نیز غیرقابل قبول می‌دانند.

منبع: الجزیره‌