تاریخچه جنبش های سیاسی اسلامی در ترکیه

جام جم آنلاین - از سال 1960 تاکنون سه دولت ترکیه بر اثر کودتاهای نظامی سرنگون شدند و نخستین دولت اسلامی این کشور تحت فشار ارتش در سال 1997 ناچار به کناره گیری گردید.

کد خبر: ۱۶۱۹۱

نخستین احزاب اسلامی علی رغم رژیم غیرمذهبی ترکیه توانستند از اول دهه هفتاد میلادی فعالیت سیاسی خود را آغاز کنند.
ژانویه 1970: حزب اسلامی نظام به رهبری نجم الدین اربکان تاسیس شد.
مه 1971: دادگاه قانون اساسی ترکیه حزب نظام را به دلیل مواضع ضدسکولار ممنوع اعلام کرد و اربکان به یک تبعید داوطلبانه در سوییس تن در داد.
اکتبر 1972: تاسیس حزب سلامت ملی ، بازگشت اربکان و دراختیار گرفتن زمام حزب سلامت ملی .
اکتبر 1973: حزب سلامت 8/11درصد آرا را در انتخابات مجلس کسب می کند و 48 کرسی از 450 کرسی آن زمان مجلس را به خود اختصاص داد. این حزب در سه دولت ائتلافی متوالی از سال 1974 تا سال 1977 میلادی شرکت می جوید. اربکان به مقام معاون نخست وزیر منصوب می شود.
سپتامبر 1980: پس از درگیری هایی که میان احزاب و جناح های مختلف سیاسی روی می دهد، ارتش ترکیه با یک کودتای نظامی قدرت را در دست می گیرد وتمام احزاب سیاسی را ممنوع اعلام می کند.
اکتبر 1980: نجم الدین اربکان و 21 نفر از مقامات حزب سلامت به اتهام اقدام علیه قدرت حاکم لائیک ترکیه زندانی می شوند. آنها یک سال بعد آزاد شده و توسط دادگاه تبرئه می شوند.
ژوئیه 1983: همکاران نزدیک اربکان حزب رفاه را تاسیس می کنند، زیرا هنوز اربکان اجازه فعالیت های سیاسی را نداشت .
اکتبر 1987: ممنوعیت فعالیت سیاسی رهبران قبلی احزاب سیاسی لغو می شود. اربکان رهبر حزب رفاه می گردد.
مارس 1994: رجب طیب اردوغان نامزد حزب رفاه در اننخابات شهرداری استانبول پیروز شده و به عنوان شهردار استانبول انتخاب می شود.
دسامبر 1995: حزب رفاه در انتخابات مجلس 21 درصد آرا را کسب کرده وبه عنوان قدرتمندترین حزب ترکیه شناخته می شود.
ژوئن 1996: اربکان یک دولت ائتلافی تشکیل می دهد و نخست وزیر ترکیه می شود. اما یک سال بعد تحت فشار ارتش ناچار از مقام خود استعفا می دهد.
ژانویه 1998: حزب رفاه به حکم دادگاه قانون اساسی ممنوع اعلام می شود. نمایندگان اسبق حزب رفاه حزب فضیلت را تاسیس می کنند.
مارس 1999: رجب طیب اردوگان به اتهام خواندن یک شعر اسلامی در یک سخنرانی به چهار ماه زندان محکوم می شود.
آوریل 1999: حزب فضیلت در انتخابات مجلس 4/15درصد آرا را کسب کرده و به عنوان سومین حزب قدرتمند کشور مطرح می شود.
ژوئن 2001: دادگاه قانون اساسی ترکیه حزب فضیلت را برای نقض قوانین لاییک ممنوع اعلام می کند.
اوت 2001: اردوغان با اعضای سابق حزب فضیلت حزب عدالت و توسعه را تاسیس می کند.
اکتبر 2002: دادستان کل ترکیه خواستار ممنوع شدن حزب عدالت وتوسعه برای نادیده گرفتن حکم یک دادگاه می شود. طبق حکم این دادگاه اردوغان باید از رهبری حزب عدالت وتوسعه استعفا می داد.
سوم نوامبر2002: حزب عدالت وتوسعه در انتخابات مجلس به یک پیروزی بی سابقه ومی یابد و اکثریت مطلق مجلس را برای تشکیل دولت کسب می کند
پیروزی چشم گیر حزب عدالت و توسعه در انتخابات ترکیه
آغاز انتخابات ترکیه
استقبال بازارهای مالی ترکیه از نتیجه انتخابات