یادداشتی بر سریال «شبکه» دنیایی که دیده نمی شود

یکی از مهمترین مواردی که سریال «شبکه » بر آن اشاره دارد، تخصص نداشتن افراد در زمینه های کاری شان است . سریال «شبکه » با رویکردی طنزآمیز این جریان غالب را هدف قرارداده و به نتایج موفقیت آمیزی نیز دست یافته است .

کد خبر: ۱۵۹۹۴

محیط این مجموعه ، محیطی شبیه به یک شبکه دولتی نیست ، بلکه بیشتر شبیه یک شبکه خصوصی خیالی است و بنابراین شاید سازنده سریال ، پیامدهای ایجاد چنین شبکه هایی را نیز در ساخت آن مد نظر داشته است . عوامل این شبکه هیچ یک در زمینه مقولات ارتباط جمعی تخصصی ندارند و مثلا رئیس آن (دکتر محمود عزیزی ) پزشک جراح است ! نتیجه اش هم این می شود که مثلا در قسمتی پیرمردی تحت عنوان فوق دکترای جانورشناسی به شبکه می آید و عوامل شبکه بدون هیچ نوع تحقیقی در ماهیت این پیرمرد، تنها به دلیل وعده دریافت دستمزد بسیار زیاد، حاضر به تولید یک برنامه «رازبقا» می شوند. از آنجا که امکانات و دانشی در این زمینه ندارند، لوکیشن را فضای خارجی شبکه در نظر می گیرند و وجود جانوران را با جلوه های ویژه خنده دار و بلاهت آمیزی ایجاد می کنند؛ اما جانورشناس قلابی از پشت صحنه ساخت این «رازبقا» فیلم تهیه می کند و به شبکه های دیگر می فروشد و از درآمد فروش این فیلم مفرح و خنده دار، پول هنگفتی به جیب می زند. نکته جالب توجه ، در این میان حضور دربان این شبکه است که ظاهرا تنها کسی است که در جای درست خود قرار گرفته است . او تا پای جان حاضر است بایستد تا افراد مشکوک نظیر همین فرد جانورشناس نتوانند براحتی به حریم شبکه قدم بگذارند. به این ترتیب به صورت تلویحی می بینیم که یک آدم بیسواد یا کم سواد وقتی در جایگاه خود، در ساختار اجتماع نمونه ای قرار بگیرد، می تواند بسیار سودمندتر و کاراتر نسبت به پزشک جراحی باشد که مدیر یک شبکه تلویزیونی است و با مقولات ارتباط جمعی آشنایی ندارد. عوامل عدم کارایی این شبکه همه با سواد و دانشگاه رفته هستند، اما به دلیل استفاده نادرست از دانش خود، دچار بی هویتی شده اند. بروز این معضل را می توان در قسمت دیگری از مجموعه پیگیری کرد که در آن قصد ساخت برنامه ای درباره اعتیاد دارند؛ ولی فقط دستشان به یکی از عوامل بخت برگشته مجموعه خود می رسد که به علت کم خوابی در شبهای قبل ، زیاد خمیازه می کشد. سایر عوامل که از آثار ظاهری اعتیاد تنها به نشانه «خمیازه کشیدن » واقف هستند او را به عنوان معتاد دستگیر می کنند و مصاحبه ای با او ترتیب می دهند! در پایان این قسمت ، وقتی در خانه ای که شبکه در آن مستقر است باز می شود و ما معتادی واقعی را که در کنار خانه چمباتمه زده و در حال نشئگی به سر می برد، مشاهده می کنیم دیگر می توانیم به این امر ایمان بیاوریم که دنیای این آدمهایی که «اشتباها» دور هم جمع شده اند، با دنیای بیرونی تفاوت های آشکار دارد. سریال «شبکه » به عنوان اولین مجموعه تلویزیونی دکتر محمود عزیزی در مقام کارگردان ، با ایجاد یک جهان نمونه ای مثل یک شبکه خصوصی تلویزیونی ، تلاش دارد ریشه های یک معضل اجتماعی عمیق را که به دلیل همه گیر شدن اغلب از چشم افتاده است با بیانی نمادین بررسی کند، که در این راه موفق بوده است.
امیر ماهرو