کولبری و تهلنجی دو مسیر واردات غیررسمی کالا به کشور هستند که با هدف حمایت از معیشت مرزنشینان قانونی شدهاند. در این روش، کالاها از طریق کولبران در مرزهای غربی و ملوانان در بنادر جنوبی وارد کشور میشوند. بر اساس قانون ساماندهی و نظارت بر تجارت مرزی، واردات حدود ۹۷ قلم کالا از این مسیرها مجاز شده است. لوازم خانگی سهم قابلتوجهی از این فهرست را به خود اختصاص داده است.
اما واقعیت این است که در عمل، حجم کالاهایی که از این مسیرها وارد میشود، بهمراتب بیشتر از سهمیههای قانونی است. بر اساس برآوردهای ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز، حجم کل واردات کالا از مسیر کولبری و تهلنجی بین ۴ تا ۷ میلیارد دلار تخمین زده میشود. این رقم نشان میدهد حجم عظیمی از ارز کشور از مسیرهای غیررسمی خارج میشود. بر اساس اعلام دبیرکل انجمن ملی صنایع لوازم خانگی، فقط در دو ماه ۱۴۰۴ حدود ۹۰۰ میلیون دلار لوازم خانگی از این مسیرها وارد کشور شده است. این رقم معادل واردات یک سال کامل لوازم خانگی از مسیرهای رسمی است.
یکی از مهمترین ایرادهای واردات تهلنجی و کولبری، فشار آن بر بازار ارز است. بخشی از عرضه ارز در بازار آزاد مرتبط با تهلنجیها، کولبرها، قاچاق و فرار سرمایه است. یعنی ارزی که باید در چرخه رسمی اقتصاد کشور استفاده شود، از مسیرهای غیررسمی خارج میشود و به بازار آزاد فشار میآورد.
کارشناسان با طرح این پرسش که منشأ ارز این حجم بالای واردات از کجاست؟ تأکید میکنند که این جریان ارزی خارج از کانالهای رسمی، تعادل بازار ارز را برهم میزند و هزینه آن در نهایت به مصرفکننده و تولیدکننده داخلی منتقل میشود. مهمترین مشکلی که مصرفکننده با آن روبهروست، کیفیت نامشخص و نبود گارانتی معتبر است. در واردات از طریق تهلنجی و کولبری، هیچ نظارت موثری انجام نمیشود. کالاهای برند اصلی و محصولات تقلبی کنار هم وارد میشوند، بدون اینکه امکان تفکیک آنها وجود داشته باشد.
رئیس اتحادیه فروشندگان لوازم خانگی تأیید میکند که اصالت کالاهای واردشده از این مسیرها قابل تأیید نیست و این محصولات توسط افراد ناشناس و بدون شناسنامه مشخص وارد میشوند. یعنی مصرفکننده ممکن است پول یک برند معتبر را بدهد، اما کالای تقلبی دریافت کند.
همچنین اشتغالی که صنعت لوازم خانگی ایجاد کرده، از جنس مولد و پایدار است. این صنعت زنجیره گستردهای از اشتغال را در کارخانهها، قطعهسازیها، خدمات پس از فروش، حملونقل و فروش ایجاد کرده است. هر واحد تولیدی که بهدلیل رقابت نابرابر با کالای بیکیفیت غیررسمی تعطیل شود، نه فقط یک کارخانه، بلکه کل زنجیره اشتغال وابسته به آن را از بین میبرد.
بازگشت باشکوه اسطوره طنز