قائممقام معاون سیما در حاشیه نمایشگاه «روایت تحول»:
در این میان، رسانهملی بهعنوان قدرتمندترین ابزار ترویج فرهنگ، وظیفهای سترگ در جهت بازسازی این پیوندهای ازدسترفته برعهده دارد؛ وظیفهای که فراتر از سرگرمی، بهمعنای هدایت افکار عمومی بهسوی ارزشهای سنتی و خانهداری مبتنی بر فرهنگ غنی ایرانی-اسلامی است. از جمله این برنامهها «خونهمادری» شبکه نسیم است که این شبها روی آنتن رفته است. مجید عباسی، تهیهکننده برنامه «خونه مادری»، در گفتوگو با جامجم، به نقش راهبردی رسانه در مقابله با تضعیف ساختار خانواده میپردازد و از تلاشهای این مجموعه برای احیای نقش محوری مادران و مادربزرگها در گردهمآوردن نسلها سخن میگوید. او با نگاهی تحلیلی، ضمن بررسی چالشهایی نظیر جوانی جمعیت و تسهیل ازدواج، تاکید میکند که اگرچه رسانه ابزار حل مسائل اقتصادی نیست، اما میتواند با ارائه الگوهای صحیح زندگی و ترویج فرهنگ خانوادهمحوری، بخش نرمافزاری و فرهنگی این مسیر را هموار سازد. در این مصاحبه، وی به جزئیات ساختار برنامه، از انتخاب هنرمندان و کارشناسان گرفته تا بازخوردهای مثبت مخاطبان و اهمیت بخشهای متنوعی، چون نقاشی و بازیهای خانوادگی میپردازد و توضیح میدهد که چگونه «خونه مادری» تلاش میکند با یادآوری خاطرات شیرین دورهمیهای قدیمی، آرامش و همدلی را به خانههای امروزی بازگرداند. عباسی دراینباره میگوید: برنامه «خونه مادری» با موضوع خانواده و با هدف احیای سنتهای ایرانی در حوزه خانواده طراحی شده است. تلاش ما بر این است که فرهنگ خانوادهمحوری و خانهداری را با توجه به فرهنگ غنی ایرانی-اسلامی توسعه دهیم. در این برنامه به بحث جوانی جمعیت و فرزندآوری نیز توجه شده و راههای آسانترشدن ازدواج، تشکیل خانواده و فرزندآوری مورد بررسی قرار میگیرد. این مجموعه شامل ۲۰ قسمت است که تا کنون ۱۵ قسمت آن پخش شده و حدود پنج قسمت دیگر باقیمانده است. وی در مورد ملاک انتخاب مهمانان توضیح میدهد: محور اصلی انتخاب مهمانان، خانواده است، بهویژه نقش مادران و همسران. ما به نقش زنان در خانواده و اجتماع توجه ویژهای داریم. بههمین دلیل، برنامه دو بخش مهمان دارد: گروه اول، مهمانان فرهنگیای هستند که عمدتا بانوان کارآفرین، فعالان اجتماعی در حوزههای مختلف و بانوان نخبه را شامل میشود که در عین حال، خانوادهدار و خانوادهمحور هم هستند. گروه دیگر مهمانان هنرمند یا سلبریتیها هستند. انتخاب این هنرمندان نیز براساس محوریت خانه و خانواده بوده است. بسیاری از آنها در کارهای هنری خود به موضوع خانواده پرداختهاند یا خودشان در حوزههای اجتماعی و خانواده فعال هستند. برخی از آنها نیز بههمراه همسر، فرزند یا مادر خود در برنامه حضور یافتهاند، مانند شهرام شکیبا که بههمراه همسر و فرزندش حضور داشت. وی میافزاید: ما در هر قسمت دو بخش مهمان، مهمانان فرهنگی و هنرمندان مهمان را در برنامه داریم. همچنین با توجه به اینکه برنامه در ایام هفته وحدت و آغاز ماه ربیعالاول شروع شد، موسیقیهایی از خوانندگان محلی و پاپ نیز در بخشهای مختلف برنامه اجرا میشود تا فضا، شاد و پرنشاط شود. وی در پاسخ به این سؤال که آیا با توجه به اینکه سلبریتیهای انتخابشده خیلی شناختهشده نیستند، این انتخاب عمدی بوده است، میگوید: انتخاب هنرمندان براساس محوریت برنامه بوده؛ یا اینکه در کارهایشان به خانواده پرداخته بودند، یا خودشان در حوزه خانه و خانواده فعال بودند. طبیعتا بسیاری از آنها با همسران، فرزندان یا مادرانشان در برنامه حضور یافتند.
نقش رسانه در تسهیل ازدواج و فرزندآوری
وی درخصوص میزان موفقیت برنامه در تسهیل ازدواج و فرزندآوری گفت: در حوزه اجرا، این وظیفه برنامه نبوده و توانایی آن را نیز نداشتیم، اما در حوزه تبلیغ و محتوا، تلاش زیادی کردیم تا این اتفاق بیفتد. میدانیم که این مسائل به شرایط اجتماعی و سیاسی وابسته است، اما ما در حوزه رسانه و اقتصاد تلاش کردیم با در نظر گرفتن موانع، تسهیلاتی را برای خانوادهها از طریق مهمانان و کارشناسان برنامه فراهم کنیم تا حداقل بخش نرمافزاری و فرهنگی آن تسهیل شود. بخشهای اقتصادی و شرایط دیگر نیز وابسته به ارگانها و نهادهای دیگر است. وی در توضیح مصداق فعالیتهای تسهیلگری در حوزه رسانه میگوید: ما مصداقهای این شکل زندگی و ازدواج را تحت عنوان مهمان به برنامه آوردیم؛ کسانی که این مسیر را رفته و تجربههای خود را بازگو کردهاند. وقتی فردی تجربه تمام موانع و تسهیلات موجود در جامعه را داشته باشد، میتواند آن را برای مخاطب بازگو کند و این بسیار مؤثر است. این بهترین کاری بود که میتوانستیم انجام دهیم؛ یعنی آوردن نمونههایی که به این شکل ازدواج کرده و خانواده تشکیل دادهاند. تسهیل ازدواج تنها بخشی از محتوای برنامه بود. وی همچنین در مورد هدف کلی برنامه یعنی «احیای سنتهای حسنه ایرانی» چنین توضیح داد: در سنتهای زندگی ایرانی، بهویژه توجه به نام برنامه، نقش مادران و مادربزرگها در گردهمآوردن خانواده بسیار مهم بود. ما سعی کردیم از این منظر نگاه کنیم؛ به یاد بیاوریم که مادربزرگها محور جمعشدن خانوادهها در روزهای تعطیل و اعیاد بودند. در همین دورهمیها بسیاری از مشکلات حل میشد، ازدواجها صورت میگرفت و اختلافات برطرف میشد. تهیهکننده برنامه خونه مادری اضافه کرد: ما در این برنامه سعی کردیم در مورد آن سبک مهمانیهای قدیم صحبت کنیم. مثلا رسول نجفیان که در این زمینه تحقیق کرده و کارشناس بهشمار میآید، در برنامه حضور یافت و صحبت کرد. ممکن است برخی سنتهای قدیمی رفتارها یا سنتهای خوبی نبودهاند، شاید در آنها اسراف وجود داشته، اما ما بر بخش حسنه و مثبت قضیه تمرکز کردیم و حول محور مادربودن، مادربزرگبودن و جایگاه مادر صحبت کردیم. مهمانان نیز با خاطرهبازی درباره تجربیات خود در خانههایشان، به این موضوع پرداختند. وی در مورد بخش نقاشی در برنامه نیز گفت: ما یک بخش نقاشی هم داریم؛ بهاینصورت که هنرمندی در گوشهای از حیاط «خونه مادری»، نقاشی میکشد که موضوع آن تا پایان برنامه برای مهمان مشخص نیست. در پایان، مهمان برنامه از نقاشی رونمایی میکند که نمادهای ایرانی مانند پرچم ایران، یوز ایرانی، تخت جمشید، حرم امام رضا (ع) است. این نقاشیها با تکنیک آبرنگ یا نقاشی-خط کشیده و به مهمان تقدیم میشود.
بازخوردهای مخاطبان و تفاوت فصلها
وی در مورد بازخوردهای برنامه در قسمتهای پخش شده گفت: در شب یلدای ۱۴۰۳، همزمان با روز مادر، سری اول برنامه پخش شد و بازخورد مثبتی دریافت کردیم که منجربه سفارش مجموعه دوم شد. البته پخش آن در رمضان مقرر شده بود که بهدلیل جنگ به تعویق افتاد و در ایام ربیعالاول پخش شد.
او در پاسخ به سؤالی درباره بازخوردهای دریافتی از این برنامه نیز گفت: هنوز برای ارزیابی کامل بازخوردها کمی زود است، چون برنامه پشتسر هم پخش میشود و زمان میبرد تا موج بازخوردها برگردد. تاکنون بازخوردها عمدتا مثبت بودهاند، هرچند انتقاداتی نیز به برخی بخشهای کارشناسی که خستهکننده تلقی شد، داشتیم، اما بخشهای متنوع مانند بازیهای خانوادگی که با حضور آقای رفیعی و خانوادهها برگزار شد، مورد توجه قرار گرفت و وایرال شد و کامنتهای مثبتی دریافت کرد. در مجموع، نظرات مثبت و منفی داشتیم؛ بخشهای مثبت عمدتا بر جنبههای سرگرمکننده برنامه که در شبکه نسیم موفق بوده، متمرکز بودهاند. وی در مورد ساخت سری اول در شب یلدای ۱۴۰۳ توضیح داد: شب یلدا یکی از مناسبتهایی است که مردم به آن اقبال زیادی نشان میدهند و تلویزیون نیز برای احیای سنتهای مثبت در این شب، اهمیت زیادی قائل است. آن سال، همزمان با روز مادر بود و این تقارن فرخنده، فضای برنامه را ویژه کرده بود. ما موسیقی و نمایش سنتی را در برنامه داشتیم و برنامه بهسرعت به یکی از برنامههای برتر تلویزیون در شب یلدا تبدیل شد. در آن برنامه تلاش کردیم سنتهایی را یادآوری کنیم که با توجه به آپارتمانیشدن خانهها و کاهش ارتباطات همسایگی و فامیلی، کمرنگ شدهاند؛ فکر میکنم همین نکته، نقطهقوت برنامه بود. وی در مورد احتمال ساخت سری سوم و تغییرات آن گفت: صحبتهایی در مورد سری سوم مطرح شده است. این برنامه تاکنون بیشتر مناسبتی بوده و در مناسبتهای خاص تهیه و پخش شده است. ممکن است برای ماه رمضان آینده نیز برنامهریزی داشته باشیم، البته با حفظ پسزمینه احیای سنتهای ایرانی و اسلامی.
آسیبشناسی زندگی مدرن و بازگشت به سنتها
تهیهکننده برنامه خانه مادری در مورد تاثیر زندگی ماشینی و مجازی بر خانواده گفت: من بهعنوان سازنده و حتی بهعنوان مخاطب، متوجه شدهام که زندگی ماشینی، فضای مجازی و زندگی آپارتمانی، خانوادهها را از هم دور کرده است. اگر بخواهم حاصل صحبتهای کارشناسان و مهمانان برنامه را خلاصه کنم، این است که ما بهدلیل تاثیرات فضای مجازی و سبک زندگی شهری، از یکدیگر دور شدهایم و هر کس در مشکلات خود غرق شده است. او باور دارد، اما زمانی که به خانواده، فامیل و دورهمیها و سنتها بازمیگردیم، فشارها، بهویژه فشارهای اقتصادی، کمتر میشود: روانشناسان نیز همواره بر این موضوع تاکید دارند. بنابراین، برای حفظ انسجام خانواده و در نهایت وحدت ملی، باید از خانواده شروع کنیم. وی در مورد انتخاب مجریان برنامه (آقای رفیعی و خانم ملکی) و ویژگیهای آنها نیز افزود: گزینههای متفاوتی را بررسی کردیم. آقای رفیعی سالها در حوزه برنامههای فکری و بازیهای ایرانی سابقه دارند و، چون خودشان هنرمند نقاش هستند، در این زمینه هم تجربه دارند. خانم دکتر ملکی نیز سالها برنامه خانواده را اجرا کردهاند. بهنظرم این دو، زوج هنری خوبی برای این کار بودند و انتخاب درستی بود، چرا که بازخورد مخاطبان نیز این را تایید کرد.
معاون وزیر کشور و رئیس سازمان امور اجتماعی در گفتوگو با «جامجم»:
بازیگر فصل جدید آقای قاضی:
گلپایگانی در گفتوگو با جامجم آنلاین:
